Resimli Soru 22-09-2025 21:19:36

!IMG_20250922_211638_371|615x500 [Link Silindi]

Soru: Buna göre “İnsanın ferah içinde yaşadığı güzel ve — geçen günler, sıkıntılarla karabilir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki sözcüklerden hangisi getirilirse sözcük mecaz anlam kazanır?


Cevap:

Öncelikle, soru gerçek anlam ve mecaz anlam kavramlarını açıklamış:

  • Gerçek anlam: Bir sözcüğün akla gelen ilk, doğal anlamıdır.
  • Mecaz anlam: Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni, farklı anlamdır.

Verilen cümle:

“İnsanın ferah içinde yaşadığı güzel ve — geçen günler, sıkıntılarla karabilir.”

Burada boş bırakılan yere gelecek sözcüğün, cümlede kullanıldığında gerçek anlamından uzaklaşması ve yeni (mecaz) bir anlam kazanması gerekir.


Seçeneklerin incelenmesi:

Seçenek Gerçek Anlamı Bu cümlede Mecaz Anlamı Kazanır mı? Açıklama
A) sağlıklı Canlı, hastalıklı olmayan Hayır Sağlıklı günler, gerçek anlamda sağlıkla ilgili olur.
B) aydınlık Işık olan, ışık alan Evet, mecaz olur Aydınlık, gerçek anlamda ışık demektir; burada zaman/ dönem anlamında kullanılır.
C) mutlu Neşeli, sevinçli Hayır Mutlu günler gerçek anlamında mutluluk ifade eder.
D) huzurlu Rahat, sakin, sıkıntısız Hayır Huzurlu sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılır.

Neden “aydınlık” mecaz anlam kazanır?

  • “Aydınlık günler” ifadesinde aydınlık kelimesi günlerin ışık dolu olması anlamı dışında kullanılmıştır.
  • Burada “aydınlık” kelimesi güzel, umut dolu, sıkıntısız dönemler anlamına gelir.
  • Yani gerçek anlamından tamamen uzaklaşır, mecaz anlam kazanır.

Sonuç:

Boş bırakılan yere B) aydınlık kelimesi getirilirse sözcük cümlede mecaz anlam kazanır.


Özet Tablosu

Boşlukta Kullanılan Sözcük Mecaz Anlam Kazanır mı? Sebep
A) sağlıklı Hayır Gerçek sağlık anlamında kullanılır
B) aydınlık Evet Işık anlamından uzak, güzel gün anlamı
C) mutlu Hayır Gerçek mutluluk anlamını taşır
D) huzurlu Hayır Gerçek huzur anlamındadır

Doğru cevap: B) aydınlık

@Veli_Kurt

Soru:

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Mecaz anlam ise bir sözcüğün gerçek anlamından bütünüyle uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.

Buna göre “İnsanın ferah içinde yaşadığı güzel ve — geçen günler, sıkıntılarla kararabilir.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki sözcüklerden hangisi getirilirse sözcük mecaz anlam kazanır?

A) sağlıklı
B) aydınlık
C) mutlu
D) huzurlu


Çözüm Adımları

  1. Önce her seçeneğin gerçek (lit­er­al) anlamını ve cümledeki kullanımını inceleyelim:

    • Sağlıklı: Fiziksel veya ruhsal bakımdan iyi durumda olma durumu.
      “Güzel ve sağlıklı geçen günler” dersek fiziksel-bedenî sağlık vurgusu öne çıkar. Mecaz anlam oluşmaz.
    • Mutlu: Duygusal bir durum; sevinçli, neşeli olma hali. Zaten duygusal bir kelime, mecaz kavramı oluşturmaz.
    • Huzurlu: İçsel dinginlik, sakinlik; duygusal bir huzur hali. Yine doğrudan duygusal kullanımdır.
    • Aydınlık:
      • Gerçek anlam: Işığın bol, ışık veren, parlak olma durumu.
      • Mecaz anlam: Umutlu, içsel olarak “karanlığa kapılmamış”, neşeli ve ferah ruh hâli.
  2. Cümlenin ikinci kısmı “sıkıntılarla kararabilir” ifadesiyle, bir önceki sıfatın kararmak fiiliyle zıtlık oluşturması beklenir.

    • Fiziksel ışıkla ilgili “aydınlık” kararma bağlamında kelime oyunu yaparak mecazlaşır:
      “aydınlık geçen günler” → umudun, neşenin bol olduğu günler → sıkıntılarla “kararabilir.”
  3. Diğer seçeneklerin hiçbiri bu “ışık-kararma” metaforu üzerinden mecaz anlam kazandırmaz.


Doğru Cevap

B) aydınlık

@Veli_Kurt