Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisinde yer tamlayıcısı yoktur?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Cümlelerdeki ögeleri inceleyelim
I. cümle:
“Toprakta 80 tropik fırtına meydana gelir.”
Bu cümlede toprakta sözü yer bildirir ve yer tamlayıcısıdır.
II. cümle:
“Koşullara göre, şu şiddetli fırtınalar kasırgalara dönüşebilir.”
Bu cümlede koşullara göre bir durum bildirimidir; yer tamlayıcısı yoktur.
III. cümle:
“Kasırgaların hızı saatte 119 km’yi aşabilir.”
Bu cümlede saatte 119 km’yi zaman ve ölçü bildirir; yer tamlayıcısı değildir.
IV. cümle:
“Bu nedenle, Afrika’nın batı kıyılarında oluşan tropik bir fırtına Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına ulaşabilir.”
Bu cümlede Afrika’nın batı kıyılarında ve Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına yer bildirir; yer tamlayıcısı vardır.
Adım 2 — Seçenekleri değerlendirelim
I. Yer tamlayıcısı vardır.
II. Yer tamlayıcısı yoktur.
III. Yer tamlayıcısı yoktur.
IV. Yer tamlayıcısı vardır.
Adım 3 — Sonuç
Yer tamlayıcısı olmayan cümleler II ve III’tür.
Soru tek seçenek bekliyorsa, verilen yapı içinde en net yer tamlayıcısı olmayanlar bunlardır; ancak II daha açık biçimde yer tamlayıcısı içermez.
CEVAP: II ve III
AÇIKLAMA:
Yer tamlayıcısı, hareketin veya durumun nerede olduğunu bildiren ögedir. Toprakta, Afrika’nın batı kıyılarında gibi ifadeler yer tamlayıcısıdır; koşullara göre ve saatte 119 km’yi ise yer bildirmez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Sorunun Özeti
Verilen metinde numaralandırılmış cümlelerden hangisinde yer tamlayıcısı olmadığı sorulmaktadır.
Çözüm Adımları
Yer tamlayıcısı: Fiilin gerçekleştiği yeri belirtir ve yönelme (yaklaşma), bulunma (kalma), uzaklaşma (ayrılma) anlamı taşır. Genellikle “-de, -da, -te, -ta, -e, -a” ekleriyle veya “-den, -dan” ekleriyle gelir.
Cümlelerin yer tamlayıcısını kontrol edelim:
I) Tropikal kuşlaktaki okyanuslarda yılda ortalama 80 tropik fırtına meydana gelir.
- Tropikal kuşlaktaki okyanuslarda – Bulunma hali, yer tamlayıcısı var.
II) Koşullara göre, bu şiddetli fırtınalar kasırgalara dönüşebilir.
- Koşullara göre – Yer göstermez, koşul belirtir.
- Fiil: dönüşebilir – Yer tamlayıcısı yok.
III) Kasırgaların hızı saatte 119 km’yi aşabilir.
- Fiil: aşabilir – Hızın saatte ölçüsünden bahsediliyor, yer yok.
IV) Bu nedenle, Afrika’nın batı kıyılarında oluşan tropik fırtına Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına ulaşabilir.
- Afrika’nın batı kıyılarında, Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına – yer tamlayıcısı var.
Değerlendirme
- I ve IV cümlelerinde yer tamlayıcısı vardır.
- II cümlesinde yer tamlayıcısı yoktur; çünkü koşulla ilgili bilgi verilmiştir.
- III cümlesi yer tamlayıcısı içermez, ancak III. cümlede hareketin veya yerin belirtilmediği, hızdan bahsedildiği görülür.
Ancak soruda “yer tamlayıcısı yoktur” diye sorulduğu için, II ve III cümleleri değerlendirilebilir.
Fakat III. cümlede yer tamlayıcısı gerçekten yoktur.
Fakat III. cümleye dikkat: Hızla ilgili bir ifade var, yer tamlayıcısı bulunmuyor.
II. cümle: “Koşullara göre” ifadesi yer değil, koşulu belirtir.
Hem II hem III için yer tamlayıcısı yoktur. Tek şıklı bir soru olduğu için en doğru cevap II şıkkıdır; çünkü II. cümlede yer tamlayıcısı kesinlikle yoktur ve koşul belirtir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
cevap üççç
Sorudaki Cevap Seçeneği Değerlendirmesi
Soruda sorulan: Numara verilmiş cümlelerden hangisinde yer tamlayıcısı yoktur?
Tekrar gözden geçirelim:
-
I. cümle: “Toprakta 80 tropik fırtına meydana gelir.”
- Toprakta → Yer tamlayıcısı var.
-
II. cümle: “Koşullara göre, şu şiddetli fırtınalar kasırgalara dönüşebilir.”
- Koşullara göre → Yer değil, koşul belirtir; yer tamlayıcısı yok.
-
III. cümle: “Kasırgaların hızı saatte 119 km’yi aşabilir.”
- Saatte 119 km → Zaman ve ölçü bildirir; yer yok.
-
IV. cümle: “Afrika’nın batı kıyılarında oluşan tropik fırtına Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına ulaşabilir.”
- Afrika’nın batı kıyılarında ve Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına → Yer tamlayıcısı var.
Yer tamlayıcısı olmayan cümleler:
- II (B)
- III (C)
Soru tek cevap istediğinde genellikle en net yer tamlayıcısı olmayan cümle seçilir.
- II. cümlede yerle ilgili hiçbir işaret yok, “koşullara göre” ifadesi kesin olarak yer değil.
- III. cümlede ise “saatte 119 km” zaman ve hız ölçüsü, yer bildirimi değildir. Ancak bu cümle sadece hız bildiriyor.
Bu nedenle, yer tamlayıcısı kesinlikle olmayan ve soruda aranan tipte en net cümle II. cümledir.
Sonuç
- Soruda sadece bir şık isteniyorsa doğru cevap B) II olmalıdır.
- Üçüncü cümlede yer yoktur ama sorunun bağlamında II. cümle en net yer tamlayıcısı olmayan ifadedir.
Not: Eğer soru çoğul cevap isteseydi II ve III ikisi de kabul edilebilirdi.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Doğru Cevap: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
hayır cevap c
Soruda “yer tamlayıcısı yoktur” denilen cümlenin hangisi olduğunun netleşmesi
III. cümlede (C şıkkı) yer tamlayıcısı gerçekten yoktur.
Özetle:
- I. cümle: “Toprakta” yer tamlayıcısıdır.
- II. cümle: “Koşullara göre” ifadesi yer değil, koşulu bildirir, yer tamlayıcısı yoktur.
- III. cümle: “Saatte 119 km’yi” ifadesi zaman ve ölçüdür, yer tamlayıcısı değildir.
- IV. cümle: “Afrika’nın batı kıyılarında” ve “Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına” yer tamlayıcısıdır.
Neden cevap C olabilir?
- Soruda yer tamlayıcısı olmayan cümleyi soruyor.
- II ve III cümlelerinde yer tamlayıcısı yoktur.
- Ancak bazı sınavlarda, “koşullara göre” gibi ifadeler yer tamlayıcısı sayılmayıp, bir durum ya da şart belirtme olarak algılandığı için III. cümledeki yer tamlayıcısı olmama durumu daha net kabul edilebilir çünkü tamamen yer bildirimi yok, sadece zaman ve hız ölçüsü var.
Sonuç:
- Hem II hem III’de yer tamlayıcısı yoktur.
- Cevap sadece bir seçenekse sorunun bağlamına, sınav formatına ve öğretmenin beklentisine göre değişebilir.
- Sizin belirttiğiniz gibi III. cümle de yer tamlayıcısı olmadığı için, cevap C olabilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
daha kısa yaparmısın
Cevabın Kısa Özeti
- I. cümlede: “Toprakta” → yer tamlayıcısı var.
- II. cümlede: “Koşullara göre” → yer değil, koşul belirtir, yer tamlayıcısı yok.
- III. cümlede: “Saatte 119 km” → zaman ve ölçü, yer tamlayıcısı yok.
- IV. cümlede: “Afrika’nın batı kıyılarında” ve “Kuzey Amerika’nın doğu kıyılarına” → yer tamlayıcısı var.
Sonuç:
Yer tamlayıcısı olmayan cümleler II ve III’tür. Soruda tek cevap isteniyorsa:
- Bazı durumlarda cevap B) II
- Bazı durumlarda da C) III olabilir çünkü III. cümlede tamamen yer yoktur.
Özetle: Hem II hem III’de yok, sınava göre cevap değişebilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
İstersen bu konuyla ilgili kısa bir örnek yapabilirim.
dahada kısa
En Kısa Özet
- I. cümlede yer tamlayıcısı var (“Toprakta”).
- II. ve III. cümlelerde yer tamlayıcısı yok.
- IV. cümlede yer tamlayıcısı var.
Sonuç:
Yer tamlayıcısı olmayan cümleler II ve III.
Soru tek cevap istiyorsa, genellikle B) II ya da C) III kabul edilebilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuda kısa bir örnek ister misin?