Bu tablodan çıkarılabilecek yargılar
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. yargıyı inceleyelim
Ege Bölgesi için üretici başına düşen üretim alanı:
Marmara Bölgesi için üretici başına düşen üretim alanı:
Marmara Bölgesi’nde üretici başına düşen üretim alanı daha büyüktür.
Bu nedenle I doğru.
Adım 2 — II. yargıyı inceleyelim
Marmara Bölgesi’ndeki illerde üretim alanı arttıkça ürün miktarının da arttığı söylenmiş.
Tabloda bu durum her il için sağlanmıyor.
Örneğin:
- Bursa: 68.547 dönüm → 143 bin ton
- Edirne: 96.483 dönüm → 77 bin ton
Üretim alanı daha büyük olan Edirne’de ürün miktarı daha azdır.
Bu nedenle II yanlış.
Adım 3 — III. yargıyı inceleyelim
Ege Bölgesi için dönüm başına düşen ürün miktarı:
Marmara Bölgesi için dönüm başına düşen ürün miktarı:
Ege Bölgesi’nde bir dönüme düşen ürün miktarı daha fazladır.
Bu nedenle III doğru.
Adım 4 — Seçenek karşılaştırması
C. I ve III — doğru yargılar bunlardır.
A. Yalnız I — III de doğrudur.
B. Yalnız II — II yanlıştır.
D. II ve III — II yanlış olduğu için olamaz.
Adım 5 — Son doğrulama
I ve III numaralı ifadeler tablo verileriyle uyumludur, II numaralı ifade ise tüm iller için geçerli değildir.
CEVAP: C) I ve III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Verilen Tablo ve Soru Analizi
Tablo, Ege Bölgesi ve Marmara Bölgesi’ndeki bazı illere ait üretici sayısı, üretim alanı (dönüm) ve ürün miktarını (ton) vermektedir. Soru, bu verilerden aşağıdaki yargıların hangilerinin çıkarılabileceğini sormaktadır:
I. Marmara Bölgesi’nde, Ege Bölgesi’ne göre üretici başına düşen üretim alanı daha büyüktür.
II. Marmara Bölgesi’ndeki illerde üretim alanı ne kadar büyükse ürün miktarı o kadar fazladır.
III. Ege Bölgesi’nde dönüm başına düşen ürün miktarı, Marmara Bölgesi’nden daha fazladır.
Yargıların İncelenmesi
Adım 1 — I. Yargının Doğruluğu: Üretici Başına Düşen Üretim Alanı
- Marmara Bölgesi toplam üretici sayısı = 403
- Marmara Bölgesi toplam üretim alanı = 211.545 dönüm
- Ege Bölgesi toplam üretici sayısı = 1.236
- Ege Bölgesi toplam üretim alanı = 151.482 dönüm
Üretici başına düşen üretim alanı:
- Marmara Bölgesi = \frac{211.545}{403} \approx 525.1 dönüm/üretici
- Ege Bölgesi = \frac{151.482}{1.236} \approx 122.6 dönüm/üretici
Sonuç: Marmara Bölgesi’nde üretici başına düşen alan daha büyüktür.
→ I. yargı doğrudur.
Adım 2 — II. Yargının Doğruluğu: Üretim Alanı ile Ürün Miktarı İlişkisi
Marmara Bölgesi illeri için:
| İl | Üretim Alanı (dönüm) | Ürün Miktarı (ton) |
|---|---|---|
| Bursa | 68.547 | 143.000 |
| Çanakkale | 46.351 | 55.000 |
| Edirne | 96.483 | 77.000 |
| İstanbul | 164 | 9.000 |
Burada üretim alanı arttıkça ürün miktarının da arttığı söylenebilir mi?
- Bursa: 68.547 dönüm → 143.000 ton (büyük üretim, büyük ürün)
- Çanakkale: 46.351 dönüm → 55.000 ton (daha az üretim, daha az ürün)
- Edirne: 96.483 dönüm → 77.000 ton (daha fazla üretim ama ürün oranı Bursa’dan düşük)
- İstanbul: 164 dönüm → 9.000 ton (çok az üretim ve az ürün)
Not: Edirne’de üretim alanı en büyüğü ama ürün miktarı Bursa’dan azdır. Bu, üretim alanı büyüdükçe ürün miktarının da her zaman arttığı anlamına gelmez.
→ II. yargı yanlıştır.
Adım 3 — III. Yargının Doğruluğu: Dönüm Başına Düşen Ürün Miktarı
- Ege Bölgesi toplam ürün miktarı = 474.000 ton
- Ege Bölgesi toplam üretim alanı = 151.482 dönüm
- Marmara Bölgesi toplam ürün miktarı = 284.000 ton
- Marmara Bölgesi toplam üretim alanı = 211.545 dönüm
Dönüm başına düşen ürün miktarı:
- Ege Bölgesi = \frac{474.000}{151.482} \approx 3,13 ton/dönüm
- Marmara Bölgesi = \frac{284.000}{211.545} \approx 1,34 ton/dönüm
Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi’nden daha fazla ürün verimi (ton/dönüm) sağlamaktadır.
→ III. yargı doğrudur.
Sonuçların Karşılaştırılması
| Yargı | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| I | Doğru |
Marmara’da üretici başına alan daha büyük |
| II | Yanlış |
Üretim alanı ile ürün miktarı artışı tutarsız |
| III | Doğru |
Ege’de dönüm başına ürün miktarı daha yüksek |
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C) I ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
daha kısa ve net
Kısa ve Net Çözüm
I. ifade:
Marmara Bölgesi’nde üretici başına düşen üretim alanı:
$$211.545 \div 403 \approx 525$$ dönüm/üretici
Ege Bölgesi’nde üretici başına düşen üretim alanı:
$$151.482 \div 1.236 \approx 123$$ dönüm/üretici
Doğru.
II. ifade:
Marmara’daki illerde üretim alanı ile ürün miktarı orantılı değil (örneğin Edirne’de alan büyük ama ürün az).
Yanlış.
III. ifade:
Ege’de dönüm başına ürün miktarı:
Marmara’da dönüm başına ürün miktarı:
Doğru.
Cevap: C) I ve III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
daha kısa A,B,C,D şeklinde
En Kısa ve Net Çözüm (A, B, C, D Şeklinde)
- I. ifade:
Marmara’da üretici başına düşen üretim alanı (525 dönüm)
Ege’den (123 dönüm) büyüktür → Doğru
- II. ifade:
Üretim alanı arttıkça ürün miktarı artıyor mu?
Hayır, Edirne örneğinde karşıt durum var → Yanlış
- III. ifade:
Dönüm başına ürün miktarı:
Ege: 3,13 ton/dönüm, Marmara: 1,34 ton/dönüm → Doğru
Cevap: C) I ve III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
daha düzenli ve kısa
Çok Kısa ve Düzenli Çözüm
-
I. ifade:
Marmara’da üretici başına düşen üretim alanı 525 \text{ dönüm},
Ege’den 123 \text{ dönüm} büyüktür. → Doğru -
II. ifade:
Üretim alanı arttıkça ürün miktarı artmıyor (Edirne örneği). → Yanlış -
III. ifade:
Dönüm başına ürün miktarı:
Ege 3,13 \text{ ton/dönüm} > Marmara 1,34 \text{ ton/dönüm}. → Doğru
Cevap: C) I ve III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
İstersen bu konu ile ilgili başka örnek çözümler de hazırlayabilirim.
dördüncünün nedenini vermemişsin
IV. Yargının Nedenini Açıklama
Soruda dördüncü bir yargı yok, ancak eğer kastettiğin şey “seçeneklerin neden doğru ya da yanlış olduğu” ile ilgili açıklama ise şöyle özetleyebilirim:
-
A) Yalnız I:
II ve III ifadeleri de doğru olduğu için bu seçenek eksik kalır. -
B) Yalnız II:
II ifadesi yanlış olduğu için bu seçenek yanlış olur. -
C) I ve III:
Her iki ifade de tabloda verilen verilere uygundur. Doğru cevaptır. -
D) II ve III:
II ifadesi yanlış olduğu için bu seçenek olamaz.
Özet: C seçeneği doğru çünkü sadece I ve III ifadeleri verilerle uyumludur; II ifade tutarsızdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
İstersen, bu konuyla ilgili dördüncü türden bir yargı ya da başka örnekler hazırlayabilirim.