!1000033006|375x500 [Link Silindi]
SORU:
Aşağıdaki beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini ilgili boşluklara yazınız.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Anlatım biçimleri: kişileştirme, mecaz, abartma, teşhis, istiare, canlı tasvir, benzetme
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk beyitteki anlatım biçimini bul
Nice tü kalmamıştı et ü deri
Yükler altında kana batdı deri
Dudağı sarkmış u düşmiş enek
Yonlur arkasına konsa sinek
Burada “Yükler altında kana batdı deri” ifadesinde, cansız olan "deri"nin yükü taşıması anlatılmış, yani kişileştirme (teşhis) yapılmıştır.
Adım 2 — İkinci beyitteki anlatım biçimini bul
Gezerek gördü bir görermiş ekin
Sanki tutardı ol ekin ile kıın
Aşk ile döndi girdi işlemeğe
Gâh ayaklayu gâh dişlemeğe
Burada “ekin” canlı gibi hareket etmekte, “gördü, tutardı, döndü, girdi, ayaklayu, dişlemeğe” davranışları ile canlıymış gibi anlatılmış, yani burada yine kişileştirme (teşhis) vardır.
Adım 3 — Üçüncü beyitteki anlatım biçimini bul
Aldı palanını vü saldı ota
Otlayarak biraz yürüdü öte
Gördü otlakda yürür öküzler
Odalı gözler ü gerglü göğüsler
Burada öküzlerin özellikleri canlı ve güçlü olarak tasvir edilmiştir; bu canlı tasvir örneğidir.
CEVAP:
-
- Beyit: Kişileştirme (Teşhis)
-
- Beyit: Kişileştirme (Teşhis)
-
- Beyit: Canlı Tasvir
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini yazınız.
CEVAP:
- İlk beyit: Betimleyici (tasvirsel) anlatım
- İkinci beyit: Öyküleyici (olay anlatımı)
- Üçüncü beyit: Betimleyici (tasvirsel) anlatım (gözleme dayalı betimleme de içerir)
AÇIKLAMA:
- İlk beyitte hayvanın dış görünüşü ve durumuna (dudak sarkması, deri batması, yük altında kalma) dair ayrıntılı tanımlama vardır; bu nedenle betimleyici anlatımdır.
- İkinci beyitte gözlem sonucu gelişen eylemler zinciri (görmek, dönmek, işe girmek, değişik davranışlar) anlatıldığı için öyküleyici (olay akışı gösteren) anlatımdır.
- Üçüncü beyitte otlayan hayvanların hareketi ve görünüşü betimlenir; bu da betimleyici anlatıma örnektir (gözleme dayalı tasvir).
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Betimleyici anlatım
- Tanım: Nesnenin, kişinin veya ortamın özelliklerinin ayrıntılı olarak verilmesidir.
- Bu problemde: Hayvanların fiziksel özellikleri ve davranışları betimleniyor.
2. Öyküleyici anlatım
- Tanım: Bir olayın, durumun veya sürecin başından sonuna doğru anlatılmasıdır.
- Bu problemde: İkinci beyitte bir gözlemden hareketle oluşan eylem akışı (görme → dönme → işe girme) anlatılıyor.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
!1000033006|375x500, 50% [Link Silindi]
SORU:
Aşağıdaki beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini ilgili boşluklara yazınız.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Anlatım biçimleri: kişileştirme (teşhis), benzetme, istiare, abartma, canlı tasvir, mecaz
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk beyitte kullanılan anlatım biçimini belirle
“Nice tü kalmamıştı et ü deri
Yükler altında kana batdı deri
Dudağı sarkmış u düşmiş enek
Yonlur arkasına konsa sinek”
- Burada “Yükler altında kana batdı deri” ifadesinde, cansız olan "deri"nin yük taşıması kişileştirme (teşhis) örneğidir.
- Ayrıca “Yonlur arkasına konsa sinek” gibi durumlar da betimlemeye yakındır ama esas kullanılan anlatım biçimi kişileştirmedir.
Adım 2 — İkinci beyitte kullanılan anlatım biçimini belirle
“Gezerek gördü bir görermiş ekin
Sanki tutardı ol ekin ile kın
Aşk ile döndi girdi işlemeğe
Gâh ayaklayu gâh dişlemeğe”
- Burada “ekin” canlıymış gibi davranarak insan özellikleri taşıyor; bu da kişileştirme (teşhis) örneğidir.
Adım 3 — Üçüncü beyitte kullanılan anlatım biçimini belirle
“Aldı palanını vü saldı ota
Otlayarak biraz yürüdü öte
Gördü otlakda yürür öküzler
Odalı gözler ü gerglü göğüsler”
- Burada öküzlerin görünüşü ve hareketlerinin canlı ve etkileyici şekilde anlatılması canlı tasvir anlatım biçimidir.
CEVAP:
-
- beyit: Kişileştirme (Teşhis)
-
- beyit: Kişileştirme (Teşhis)
-
- beyit: Canlı Tasvir
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Aşağıdaki beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini yazınız.
CEVAP:
- İlk beyit: Betimleyici (tasvirsel) anlatım
- İkinci beyit: Öyküleyici (olay anlatımı)
- Üçüncü beyit: Betimleyici (tasvirsel) anlatım
AÇIKLAMA:
- İlk beyit: Hayvanın dış görünüşü ve durumuna (dudak sarkması, deri batması, yük altında kalma) dair ayrıntılı tasvirler var; bu nedenle betimleyici anlatımdır.
- İkinci beyit: Gözlemden hareketle bir eylem akışı (gezdi → gördü → döndü → işe girdi) anlatılıyor; bu nedenle öyküleyici (olay anlatımı)dir.
- Üçüncü beyit: Otlama, yürüyüş ve öküzlerin görünüşüne yönelik tasvirler var; yine betimleyici anlatımdır.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Betimleyici anlatım
- Tanım: Nesnenin, kişinin veya ortamın özelliklerinin ayrıntılı olarak verilmesidir.
- Bu problemde: İlk ve üçüncü beyitlerde hayvanların fiziksel özellikleri ve hareketleri betimleniyor.
- Öyküleyici anlatım
- Tanım: Bir olayın veya eylem zincirinin başından sonuna doğru anlatılmasıdır.
- Bu problemde: İkinci beyitte gözlem sonucu gelişen eylemler öyküleyici biçimde aktarılıyor.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Üstü
!1000033006|375x500 [Link Silindi]üsteki soru
SORU:
Aşağıdaki beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini ilgili boşluklara yazınız. Beyitlerde birden fazla anlatım biçimi kullanılabilir.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Anlatım biçimleri: kişileştirme (teşhis), benzetme, istiare, abartma, canlı tasvir, mecaz
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk beyitteki anlatım biçimleri:
“Nice tü kalmamıştı et ü deri
Yükler altında kana batdı deri
Dudağı sarkmış u düşmüş enek
Yonlur arkasına konsa sinek”
- “Yükler altında kana batdı deri” ifadesinde cansız olan derinin yük taşıması, yani kişileştirme (teşhis) vardır.
- “Dudağı sarkmış, düşmüş enek” ifadesi, hayvanın yorgunluğunu ve halini canlıça tasvir eder, canlı tasvirdir.
- Ayrıca “Yonlur arkasına konsa sinek” ifadesi hayvanın halini betimler.
Adım 2 — İkinci beyitteki anlatım biçimleri:
“Gezerek gördü bir görermiş ekin
Sanki tutardı ol ekin ile kın
Aşk ile döndi girdi işlemeğe
Gâh ayaklayu gâh dişlemeğe”
- Burada “ekin” canlı gibi davranıyor, “gördü, tuttu, döndü, girdi” gibi insan hareketleriyle anlatılıyor, bu da **kişileştirme (teşhis)**dir.
Adım 3 — Üçüncü beyitteki anlatım biçimleri:
“Aldı palanını vü saldı ota
Otlayarak biraz yürüdü öte
Gördü otlakda yürür öküzler
Odalı gözler ü gerglü göğüsler”
- Burada öküzlerin canlılığı, güçlü gözleri ve göğüsleri vurgu yapılmasıyla güzel ve ayrıntılı bir canlı tasvir yapılmıştır.
CEVAP:
-
- Beyit: Kişileştirme (Teşhis), Canlı Tasvir
-
- Beyit: Kişileştirme (Teşhis)
-
- Beyit: Canlı Tasvir
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Aşağıdaki beyitlerde kullanılan anlatım biçimlerini yazınız.
CEVAP:
- İlk beyit: Abartma
- İkinci beyit: Kişileştirme (Teşhis)
- Üçüncü beyit: Canlı tasvir
AÇIKLAMA:
- İlk beyit: “Nice tü kalmamıştı et ü deri / Yükler altında kana batdı deri” dizelerinde hayvanın çok zayıf ve bitkin olduğu abartılı bir dille vurgulanmıştır; bu nedenle abartmadır.
- İkinci beyit: “Gezerek gördü bir görermiş ekin / Sanki tutardı ol ekin ile kın” dizilerinde ekine insanî davranışlar (görmek, tutmak, dönmek gibi) yüklenmiştir; bu kişileştirme (teşhis) örneğidir.
- Üçüncü beyit: “Gördü otlakda yürür öküzler / Odalı gözler ü gerglü göğüsler” dizileri hareket ve görünüş ayrıntılarıyla canlıca betimleme yapar; bu canlı tasvirdir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Abartma
- Tanım: Bir durumu, nesneyi veya duyguyu olması gerekenden daha güçlü gösterme yolu.
- Bu problemde: Hayvanın zayıflığı ve yükün etkisi güçlü bir biçimde vurgulanıyor.
- Kişileştirme (Teşhis)
- Tanım: Cansız varlıklara veya canlı olsa da insanî özellikler kazandırma.
- Bu problemde: Bitkiye/ekine insanların yapabileceği davranışlar yüklenmiş.
- Canlı tasvir
- Tanım: Görsel ve hareketli ayrıntılarla nesnenin canlı gibi göz önüne serilmesi.
- Bu problemde: Öküzlerin görünüşü ve hareketleri ayrıntılı olarak tasvir edilmiş.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?