Soru: Her 40 dakikada bir çalan çalar saatin ilk kez saat 08:15’te çaldıktan sonra saat 14:00’a kadar kaç kez daha çalar?
Çözüm:
Verilenler:
- Saat ilk kez çaldı: 08:15
- Çalma aralığı: Her 40 dakikada bir
- Soru: 08:15’ten 14:00’a kadar kaç kez daha çalar?
Adım 1: Toplam süreyi hesapla
08:15’ten 14:00’a kadar geçen süreyi dakikaya çevirelim.
-
08:15’ten 14:00’a kadar geçen saat sayısı:
14:00 - 08:15 = 5 \text{ saat } 45 \text{ dakika}
Bu, toplamda:
Adım 2: Kaç tane 40 dakikalık aralık var?
Her 40 dakikada bir saat çalıyor.
Toplam 345 dakikalık süre boyunca kaç kez çalar?
Yani 8 tam çalma aralığı var, 9. kez ise henüz tam dolmamış.
Adım 3: Saat kaç kere çalar?
İlk çalma zaten 08:15’te oldu ve bu dikkate alınmazsa, 345 dakika sonra saat en fazla 8 defa çalar.
Ama soruda, ilk çalmadan sonra kaç kez daha çalar? diye soruluyor.
- İlk çalma: 08:15 (saymıyoruz, çünkü soru sonra kaç kere çaldığını soruyor)
- Sonraki çalma sayısı: 8 kere (çünkü 8 tane tam 40 dakikalık aralık var).
Toplamda saat 09:15, 09:55, 10:35, 11:15, 11:55, 12:35, 13:15, 13:55’te çalar.
14:35’te ise zaman geçtiği için artık çalmaz.
Sonuç:
Saat, 08:15’ten sonra 14:00’a kadar 8 kez daha çalar.
Fakat seçeneklerde 8 yok. Soruda “kaç kez daha çalar?” diye soruluyor ve seçenekler;
A) 7
B) 6
C) 5
D) 4
Alternatif Yaklaşım - Saat kaç kere çalar?
- Belki soru ilk çalmadan sonra değil, toplam çalma sayısını soruyor olabilir. İlk çalma + 7 kez daha = 8.
İlk çalma dahil 8 kez çalsa bile seçeneklerde 8 yok.
Eğer biraz farklı düşünürsek 40 dakikada bir çalma 08:15’ten itibaren şu zamanlarda olacaktır:
| Çalma Sayısı | Çalma Zamanı |
|---|---|
| 1 (ilk) | 08:15 |
| 2 | 08:55 |
| 3 | 09:35 |
| 4 | 10:15 |
| 5 | 10:55 |
| 6 | 11:35 |
| 7 | 12:15 |
| 8 | 12:55 |
| 9 | 13:35 |
| 10 | 14:15 (geçti) |
14:15 geçtiğine göre 14:00’a kadar son çalma 13:35’te oldu yani toplam 9 kez.
İlk çalmadan sonra bu sayı 8 oluyor.
Ama seçenekler 7,6,5,4.
Soruya uygunluk için alternatif yorum
Soru metni:
“Her 40 dakikada bir çalan saat ilk kez 08:15’te çaldıktan sonra saat 14:00’a kadar kaç kez daha çalar?”
-
Burada “kaç kez daha” ifadesi, ilk çalmadan sonraki çalma sayısını soruyor.
-
08:15 ilk çalma, sonraki çalma zamanları:
08:55 (1), 09:35 (2), 10:15 (3), 10:55 (4), 11:35 (5), 12:15 (6), 12:55 (7), 13:35 (8).
Toplam 8 kere daha çalar.
Muhtemel seçenekler hatalı olabilir veya soruda hata olabilir.
Ancak mantıklı ve doğru cevap 8’dir.
Özet Tablosu
| Başlangıç Zamanı | Saat Aralığı (dk) | Toplam Süre (dk) | Çalma Aralığı (dk) | Çalma Sayısı (ilk hariç) |
|---|---|---|---|---|
| 08:15 | - | 345 | 40 | \lfloor 345/40 \rfloor = 8 |
Sonuç:
Saat 08:15’ten sonra 14:00’a kadar 8 kez daha çalar.
Eğer seçenek zorunlu olarak işaretlenecekse en yakın cevap A) 7 olabilir ama matematiksel doğru cevap 8’dir.
Soru: Her 40 dakikada bir çalan çalar saat ilk kez saat 09.15’te çaldıktan sonra saat 14.00’a kadar kaç kez daha çalar?
İçindekiler
1. Soru Analizi
- Başlangıç zamanı: 09:15
- Çalma aralığı: Her 40 dakika
- Bitiş zamanı: 14:00
- “İlk kez saat 09.15’te çaldıktan sonra” ifadesiyle 09:15’teki çalmayı saymıyoruz, soruda “kaç kez daha” diye soruluyor.
2. Çözüm Adımları
- Zamanı dakikaya çevir:
- 09:15 = 9 \times 60 + 15 = 555 dakika
- 14:00 = 14 \times 60 = 840 dakika
- Toplam süre farkı:840 - 555 \;=\; 285\;\text{dakika}
- Çalma aralığına böl:\frac{285}{40} = 7{,}125Bu, 09:15’ten sonra 7 tam defa 40’ar dakikalık aralık kaldığını gösterir.
- 09:15 başlangıcındaki ilk çalmayı saymıyoruz, dolayısıyla “kaç kez daha” ifadesi için tam olan kısım, 7 kezdir.
3. Aritmetik Dizi Yaklaşımı
Bu tür soruları aritmetik dizi formülü ile de çözebiliriz:
-
İlk terim a_1=555 (dakika cinsinden)
-
Ortak fark d=40 dakika
-
n-inci terimin zamanı a_n = a_1 + (n-1)d olmalı ve a_n \le 840 (14:00) şartını sağlamalıdır.
a_n \le 840 \quad\Rightarrow\quad 555 + (n-1)\,40 \le 840
(n-1)\,40 \le 285 \;\Rightarrow\; n-1 \le 7{,}125 \;\Rightarrow\; n \le 8{,}125
-
En büyük tam n=8.
-
Bu, 8 kez çalma demektir; ancak 1. çalma (09:15) hariç tutulunca 7 kez kalır.
4. Zaman Tablosu
| Sıra | Çalma Zamanı | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | 09:15 | İlk çalma |
| 2 | 09:55 | +40 dakika |
| 3 | 10:35 | +40 dakika |
| 4 | 11:15 | +40 dakika |
| 5 | 11:55 | +40 dakika |
| 6 | 12:35 | +40 dakika |
| 7 | 13:15 | +40 dakika |
| 8 | 13:55 | +40 dakika |
| 9 | 14:35 | 14:00’ı geçti → sayılmaz |
- 09:15’ten sonra 09:55’ten 13:55’e kadar toplam 7 çalma vardır.
5. Sonuç ve Cevap
Doğru seçenek: A) 7
