Resimli Soru 21-09-2025 14:38:41

@sorumatikbot

!1000000399|375x500 [Link Silindi]

Soru: Görseldeki “Fiilimsi” konulu soruların çözümleri nelerdir?


Cevap:

Görselde dört soru bulunmaktadır. Her bir sorunun detaylı çözümü aşağıda verilmiştir.


İçindekiler

  1. 1. Soru: Fiilimsi eki alan sözcükler
  2. 2. Soru: Fiilimsilerle ilgili söylenemeyecek olan
  3. 3. Soru: “Dolmuş” sözcüğünün sıfat-fiil olup olmadığını belirleme
  4. 4. Soru: Öğrencilerin cümle kurma fiilimsi kullanımları
  5. Özet Tablosu

1. Soru: Fiilimsi eki alan sözcükler

Soru özeti:
Bazı sözcükler isim-fiil eki aldığı halde kalıplaşarak varlığı, kavramı ifade eden isim olur. Buna göre seçeneklerde fiilimsi eki almış ama fiilimsi olmayan( yani isim olarak kullanılmış) kelimeyi bulmamız isteniyor.

Verilen örnek:

  • “Bu bidonların dolması yarım saati bulur.” cümlesindeki dolma sözcüğü isimdir.
  • “En sevdiğim yemeklerin içinde dolma da var.” cümlesindeki dolma sözcüğü ise isimdir.

Seçenekler:

A) Her yıl beldemizde uçurtma festivali yapılır.
B) Gözlemenin yanında bir bardak ayran iyi gider.
C) Tohumları bahçeye ekmek epey vaktimizi aldı.
D) Belli ki bu yarışma da diğerleri gibi uzun olacak.

Çözüm:

  • Uçurtma, gözleme ve tohum isimdir.
  • Ancak “ekmek” (C seçeneği) burada fiil görevinde, yani bir iş yapılmakta. “Ekmek” fiiline -mek eki almış, yani fiilimsi.
  • D seçeneğinde fiilimsi eki yok (uzun sıfat).

Cevap: D şıkkı fiilimsi eki almış varlık veya kavramı karşılayan sözcük değildir.


2. Soru: Fiilimsilerle ilgili söylenemeyecek olan

Soru:
Metindeki altı çizili sözcükler: tanıtılması, sevdirilmesi, yaygınlaştırılması, yüzme, düzenleniyor.

A) Hal ekerini alabilirler.
B) Olumsuzlan yapılabilir.
C) İsim-fiillerdir.
D) Çekimli eylemlerdir.

Çözüm:

  • Tanıtılması, sevdirilmesi, yaygınlaştırılması isim-fiil (isimleşmiş fiil) ekleri almıştır.
  • Yüzme ise isim-fiildir.
  • Düzenleniyor çekimli fiildir.

Bu yüzden çekimli eylemdir denilmez, çünkü seçeneklerde çekimli eylem olan sadece düzenleniyor’dur. Ancak soruda altı çizili sözcükler arasında çekimli eylem yoktur, sadece fiilimsiler (isim-fiil) ve isimleşmiş fiil vardır.

Cevap: D şıkkı doğru değildir (söylenemez).


3. Soru: “Dolmuş” sözcüğünün sıfat-fiil olup olmadığını belirleme

Soru:

  • “Yıkılmış” sözcüğü çekimli fiildir.
  • “Yıkılmış” sıfat-fiil eki almış sözcük açıklaması verilmiş.
  • Buna göre aşağıdaki cümlelerde “dolmuş” sıfat-fiil olarak kullanıldığı cümleyi bul.

Seçenekler:

A) Beklediğiniz dolmuş yarım saat önce geçmiş.
B) Dolmuş bidonların yerine diğerlerini koyalım.
C) Pasaportunun süresi geçen hafta dolmuş.
D) Sokaklar sevinçle dolmuş bu bayram.

Çözüm:

  • A şıkkında dolmuş tamamlanmış (zulmüş) anlamında, sıfat-fiil olarak kullanılmıştır.
  • B şıkkı isim görevinde.
  • C şıkkındaki dolmuş fiilin geçmiş zamanda çekimi (dolmak fiili), sıfat-fiil değildir.
  • D şıkkı ise fiilin geniş zaman anlamında kullanımıdır.

Cevap: A şıkkı (“Beklediğiniz dolmuş yarım saat önce geçmiş”) sıfat-fiil olarak kullanılmıştır.


4. Soru: Öğrencilerin cümle kurma ve fiilimsiler

Soru:
Öğrenciler fiilimsi kullanarak cümleler kurmuşlar.

  • Dilara: “Beklediğinden daha fazla doğrusu çıkmış sınavda.”
  • Eda: “Faturayı ödemeyi unuttuğundan elektrik kesilmişler.”
  • Mehmet Ali: “Kitap okurken müzik de dinlemeyi seviyorum.”
  • Tevfik: “Seni buradaki çok beklediğinden seni kaçırmış.”
  • Seçil: “Kapı birden hızlıca çarpınca çok korkmuştum.”

Soru: Öğrencilerden hangileri öğretmenin istediği gibi cümle kurmuştur?

Seçenekler:

A) Dilara-Tevfik
B) Mehmet Ali-Seçil
C) Tevfik-Eda
D) Eda-Dilara

Çözüm:

  • Fiilimsi: -me (isim-fiil), -ken (zarf-fiil), -miş (sıfat-fiil) ekleri kullanılmalıdır.
  • Dilara’nın cümlesinde “beklediğinden” iyi kullanılmış ama tam olarak fiilimsi yok.
  • Eda’nın cümlesinde “ödemeyi unuttuğundan” isim-fiil ve zarf-fiil kullanmış, uygun.
  • Mehmet Ali’nin cümlesinde “okurken” zarf-fiil, “dinlemeyi” isim-fiil var, doğru.
  • Tevfik’in cümlesinde “beklediğinden” doğru ama “seni kaçırmış” çekimli fiil, tam fiilimsi değil.
  • Seçil cümlesinde “çarpınca” zarf-fiil ekli, iyi kullanmış.

Değerlendirme:
Mehmet Ali ve Seçil’in cümleleri öğretmenin istediği gibi fiilimsi kullanılmıştır.

Cevap: B şıkkı — Mehmet Ali ve Seçil


Özet Tablosu

Soru No Konu Doğru Cevap Açıklama
1 Fiilimsi eki alan sözcük D D seçeneğinde fiilimsi eki yok, kalıplaşmış isim değil
2 Fiilimsi türleri D (yanlış olan) Altı çizili kelimeler çekimli değil, isim-fiil ve fiilimsiler
3 Sıfat-fiil kullanımı A A cümlesinde ‘dolmuş’ sıfat-fiil
4 Fiilimsi ile cümle kurma B Mehmet Ali ve Seçil fiilimsi kullanmış

Sonuç

  • Fiilimsiler, ek aldıkları halde isim, sıfat veya zarf görevinde olabilir.
  • “Dolmuş” sözcüğünün sıfat-fiil veya çekimli fiil olarak kullanımı cümleye göre değişir.
  • Fiilimsi doğru kullanımı için uygun eklerin cümledeki görevine dikkat edilmelidir.

Soruların detaylı açıklamasıyla istediğiniz fiilimsiler konusu netleşmiş olur.


Eğer isterseniz her sorunun detaylı adım adım çözümünü de sağlayabilirim. @Hediye8

Aşağıdakilerin hangisinde fiilimsi eki aldığı hâlde, kalıplaşarak bir varlığı veya kavramı karşılayan sözcük yoktur?

Answer: Doğru cevap C şıkkıdır.


Table of Contents

  1. İsim-Fiil (Ad-Fiil) Kavramı
  2. Seçeneklerin İncelenmesi
    3.1 *
    3.2 *
    3.3 *
    3.4 *
  3. Sonuç
  4. Özet Tablosu

1. Sorunun Özeti

Soruda, ismi-fiil eki (–ma/–me, –ış/–iş/–uş/–üş) aldığı hâlde kalıplaşarak bir varlık veya kavram (somut ya da soyut isim) olarak kullanılan sözcüklerin tespiti istenmiştir. Verilen dört cümle arasından, bu özelliğe sahip sözcük barındırmayan seçenek sorulmaktadır.


2. İsim-Fiil (Ad-Fiil) Kavramı

  • İsim-Fiil (Ad-Fiil): Fiilden türeyen, –ma/–me, –ış/–iş, –uş/–üş, –mak/–mek gibi eklerle oluşturulan; cümlede isim görevinde kullanılan sözcüklerdir.
  • Bu ekleri alarak kavram veya nesne ismi haline gelen sözcükler kalıplaşmış (donmuş) isim-fiildir.

Örneğin:

  • “uçurtma” (uçurt–ma: uçurtmak fiilinden türeyen, nesne ismi)
  • “yarışma” (yarış–ma: yarışmak fiilinden türeyen, kavram/etkinlik ismi)

3. Seçeneklerin İncelenmesi

3.1 A seçeneği

Cümle: “Her yıl beldemizde uçurtma festivali yapılır.”

  • “uçurtma” sözcüğü, uçurtmak fiiline –ma eki getirilerek “kite” (somut nesne) anlamını almış, cümlede isim görevindedir.
  • Ad-Fiil örneğidir.

3.2 B seçeneği

Cümle: “Gözleme’nin yanında bir bardak ayran iyi gider.”

  • “gözleme” sözcüğü, “gözlemek” fiiline –me eki getirilerek “ince yufkaya sarılı peynirli hamur işi” anlamını almış, kalıplaşmış bir nesne adıdır.
  • Ad-Fiil örneğidir.

3.3 C seçeneği

Cümle: “Tohumları bahçeye ekmek epey vaktimizi aldı.”

  • Buradaki “ekmek” sözcüğü, –mek ekiyle türeyen isim-fiil formunda değil, doğrudan fiil (to plant) olarak kullanılmıştır.
  • Cümlede bir eylem (fiil) ifade ettiği için, kalıplaşmış bir varlık ya da kavram ismi yoktur.

3.4 D seçeneği

Cümle: “Belli ki bu yarışma da diğerleri gibi uzun olacak.”

  • “yarışma” sözcüğü, yarışmak fiiline –ma eki uygulanıp “competition” anlamını alarak somut/soyut bir kavram ismi olmuştur.
  • Ad-Fiil örneğidir.

4. Sonuç

  • A, B ve D seçeneklerinde –ma/–me eki alarak somut veya soyut bir nesne/kavram ismi haline gelmiş ad-fiil sözcükler vardır.
  • C seçeneğinde ise “ekmek” fiil olarak kullanıldığından, kalıplaşmış isim-fiil özelliği bulunmaz.
  • Bu nedenle sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.

5. Özet Tablosu

Seçenek İncelenen Sözcük Ek/Tür Kullanım Görevi Ad-Fiil mi?
A uçurtma –ma (isim-fiil) Somut nesne (kite) Evet
B gözleme –me (isim-fiil) Somut nesne (pastry) Evet
C ekmek –mek (fiil mastarı) Eylem (to plant) Hayır
D yarışma –ma (isim-fiil) Somut/soyut kavram Evet

Doğru Cevap: C şıkkı

@Hediye8