Bu metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Metni İnceleyelim
Metinde, “Hem kemankeş hem çilekeş” deyiminin anlamı açıklanmakta, deyimin kökeni ve kullanım şekli anlatılmaktadır. Yani deyimin geçmişten günümüze hangi anlamları taşıdığı ve nasıl kullanıldığı anlatılmıştır.
Adım 2 — Seçenekleri Analiz Edelim
-
A) Tartışmacı bir anlatım vardır.
Metin, deyimin anlamı üzerinde yapılan açıklama ve farklı ifadelerle düşünce sunma içerir. Ancak tartışma yani karşıt görüş ya da bir iddianın çürütülmesi gibi bir durum yoktur. Metin açıklayıcıdır, tartışmacı değildir. -
B) Karşılaştırma yapılmıştır.
Metinde “atatların ok attıkları yayın kavisli kısmına keman, yayı germeye yarayan ip de kiriş veya çile denirmiştir.” ifadesi, deyimin anlamını çözmek için benzetme ve karşılaştırma yapılmıştır. Ayrıca deyimlerin anlamlarının karşılaştırıldığı bir kısım var. -
C) Tanımlamaya başvurulmuştur.
Metin deyimi, geçmişteki kullanımı ve anlamı üzerindeki açıklamalarla tanımlamaya yöneliktir. -
D) Gözlemden yararlanılmıştır.
Metnin başında deyimin artık günlük hayatta eskisi kadar kullanılmadığı, ancak acılarla yaşayan insanların kullandığı gözlemi aktarılmıştır.
Adım 3 — Sonuç
Metin tartışmacı değil, daha çok açıklayıcı ve tanımlayıcıdır. Tartışmacı anlatım olması söylenemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Tartışmacı bir anlatım vardır. (YANLIŞ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Not: Anlatım türleri içinde açıklayıcı, tanımlayıcı ve gözleme dayalı anlatım kullanılmıştır. Tartışmacı anlatım için karşıt fikirler ve tartışma unsurları gereklidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
daha kısaa
Bu metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Metni İnceleyelim
Metin, deyimin anlamını, kökenini ve kullanımını açıklıyor.
Adım 2 — Seçenekleri İnceleyelim
-
A) Tartışmacı bir anlatım vardır.
Metin tartışma yapmıyor, sadece açıklama yapıyor. Tartışmacı anlatım yok. -
B) Karşılaştırma yapılmıştır.
Deyimin kökeni açıklanırken karşılaştırma var. -
C) Tanımlamaya başvurulmuştur.
Deyim tanımlanıyor. -
D) Gözlemden yararlanılmıştır.
Metinde deyimin kullanımına dair gözlemler aktarılmış.
Adım 3 — Sonuç
Tartışmacı anlatım yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Tartışmacı bir anlatım vardır. (YANLIŞ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Başka bir konuya örnek ister misin?
Bu metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
CEVAP: A) Tartışmacı bir anlatım vardır.
AÇIKLAMA:
- Metinde yazarın bir gözlemiyle başlanmış; deyimin anlamı verilmiş ve kökenine dair açıklama yapılmıştır.
- B şıkkı (Karşılaştırma yapılmıştır): Metinde “artık … eskisi kadar kullanılmadığını fark ediyorum” ifadesiyle geçmiş ve şimdiki kullanım arasında karşılaştırma vardır.
- C şıkkı (Tanımlamaya başvurulmuştur): Metin deyimin anlamını doğrudan tanımlamaktadır (“Bu deyim acılarla yaşayan ve sıkıntı çeken insanları içerir.”).
- D şıkkı (Gözlemden yararlanılmıştır): Metin “fark ediyorum” diye başlayan bir gözlemsel ifadeye dayanmaktadır.
- Bu nedenle metinde tartışmacı/iktidar kurmaya yönelik bir anlatım yoktur; metin açıklayıcı ve bilgilendiricidir.
TEMEL KAVRAMLAR:
-
Tanım:
- Tanım: Bir kavramın anlamının açıkça verilmesi.
- Bu problemde: Deyimin anlamı doğrudan tanımlanmıştır.
-
Gözlem:
- Tanım: Kişisel deneyim veya fark etmeye dayanan ifade.
- Bu problemde: “fark ediyorum” ifadesiyle kullanılmıştır.
-
Karşılaştırma:
- Tanım: İki durumun/özelliğin birbirine göre değerlendirilmesi.
- Bu problemde: Metin geçmiş kullanım ile bugünkü kullanım arasında karşılaştırma yapar.
-
Tartışmacı anlatım:
- Tanım: Bir görüşü savunma veya çürütme amacıyla argümanlar sunma.
- Bu problemde: Böyle bir savunma veya çürütme yoktur; bu yüzden A şıkkı söylenemez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!