Sorunun Özeti
Karışımları bileşenlerine ayırmada kullanılan yöntemlerin genellikle bileşenlerin fiziksel özelliklerinden yararlanıldığı belirtilmiş. Buna göre, verilen karışımlar ve onlara karşılık gelen fiziksel özelliklerden hangisinin yanlış eşleştirildiği soruluyor.
Seçenek Analizleri
A) Şekerli sudan suyun ayrılması — Kaynama noktası
- Kaynama noktası farkı ile damıtma yöntemi uygulanır. Şekerli sudan suyun ayrılması kaynama noktası farklılığına dayanır.
- Doğru eşleştirme.
B) Böbreklerin zararlı atıkları kandan uzaklaştırması — Tane boyutu
- Bu süreç biyolojik bir ayrıştırmadır, fiziksel yöntemlerden ziyade canlı sistemlere özgüdür. Ayrıca “tane boyutu” ile ilgili bir ayırma yöntemi değildir.
- Yanlış eşleştirme.
C) Cevherlerin zenginleştirilmesi — Yoğunluk
- Cevherlerdeki maddelerin yoğunluk farkına göre, özellikle bazı yerinde ayrma (örneğin konsantrasyon) yapılır.
- Doğru eşleştirme.
D) Salamura zeytinden tuzun alınması — Çözünürlük
- Tuzun salamuradan ayrılması çözünürlük farkına dayanır (tuz çözünür, zeytin çözünmez).
- Doğru eşleştirme.
E) Etil alkol-su karışımından etil alkolün ayrılması — Çözünürlük
- Etil alkol ve su birbirine tamamen karışan çözeltiler olup, çözünürlük farkına bağlı ayrışmazlar. Ayrılmaları damıtma yöntemiyle kaynama noktası farkına dayanır.
- Yanlış eşleştirme.
Seçenek Karşılaştırması
| Seçenek | Karışım / Süreç | Fiziksel Özellik | Doğruluk |
|---|---|---|---|
| A | Şekerli su – su ayrımı | Kaynama noktası |  Doğru |
| B | Böbreklerin atıkları uzaklaştırması | Tane boyutu |  Yanlış |
| C | Cevher zenginleştirme | Yoğunluk | Doğru |
| D | Salamura zeytin – tuz ayrımı | Çözünürlük | Doğru |
| E | Etil alkol-su ayrımı | Çözünürlük | Yanlış |
Son Doğrulama
- Biyo-organik süreç olan böbreklerin atıkları uzaklaştırması “fiziksel özellik” ve “tane boyutu” yöntemiyle açıklanamaz. Bu sebeple B seçeneği de yanlış.
- Ancak soruda “bileşenlerine ayırmada kullanılan yöntemin fiziksel özelliği yanlış verilmiş” diye sorulduğunda B seçeneği fiziksel yöntemlere girmediği için, doğru seçenek E şıkkıdır. Çünkü etil alkol-su karışımı çözünürlük farkına dayanarak değil, kaynama noktası farkıyla ayrılır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Etil alkol su karışımından etil alkolün ayrılması — Çözünürlük
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka bir konu veya örnek ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Karışımları bileşenlerine ayırmada kullanılan yöntemler genel olarak bileşenlerin bazı fiziksel özelliklerinin farklı olmasından yararlanılarak uygulanır. Buna göre, aşağıdaki karışımlardan hangisinin bileşenlerine ayırmada kullanılan yöntemin dayandığı fiziksel özellik yanlış verilmiştir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
Şekerli sudan şekerin ayrılması genellikle suyun buharlaştırılması veya distilasyon ile yapılır.
Şeker su içinde çözünür, suyun kaynama noktası şekerden çok farklıdır; suyun buharlaştırılmasıyla şeker geride kalır.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
Böbreklerin zararlı atıkları kandan uzaklaştırması süreci glomerüler filtreasyon ve tübüler işlevlere dayanır.
Bu ayırma, molekül/tanecik boyutuna ve yüküne göre gerçekleşir; büyük tanecikler tutulur, küçükler süzülür.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
Cevherlerin zenginleştirilmesi (ör. yıkarak, sarsma tabakalarıyla) yoğunluk farklarına dayanır.
Ağır mineraller daha yoğun olduğu için ayrı yöntemlerle ayrıştırılır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
Salamura zeytinden tuzun alınması (yıkarak veya su değiştirerek) tuzun su içinde çözünürlüğüne ve difüzyonuna dayanır.
Tuz su içinde kolay çözündüğü için yıkama ile uzaklaştırılabilir.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele
Etil alkol — su karışımından etil alkolün ayrılması genellikle distilasyon gibi kaynama noktası/volatilite farkına dayanır.
Etil alkol ve suyun birbirine göre farklı kaynama noktaları (veya azeotrop durumu dikkate alınarak) kullanılır; “çözünürlük” bu ayrımın temel nedeni değildir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Şekerli sudan şekerin ayrılması — Kaynama noktası — DOĞRU; suyun buharlaştırılması / kaynama farkı kullanılır.
B. Böbreklerin zararlı atıkları kandan uzaklaştırması — Tanecik boyutu — DOĞRU; filtrasyon tanecik boyutuna dayanır.
C. Cevherlerin zenginleştirilmesi — Yoğunluk — DOĞRU; yoğunluk farkları kullanılır.
D. Salamura zeytinden tuzun alınması — Çözünürlük — DOĞRU; tuzun suda çözünürlüğüyle yıkanarak alınır.
E. Etil alkol su karışımından etil alkolün ayrılması — Çözünürlük — YANLIŞ; ayrım kaynama noktası/volatilite farkına dayanır.
Son Doğrulama
E seçeneğinde verilen fiziksel özellik (çözünürlük) yanlış eşleştirilmiştir; etil alkolün sudan ayrılmasında esas alınan özellik kaynama noktası/volatilitedir.
CEVAP: E) Etil alkol su karışımından etil alkolün ayrılması — yanlış verilen fiziksel özellik: Çözünürlük (doğru: kaynama noktası / volatilite)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?