Yukarıdaki tablodaki “sesteş” (aynı sesli) kelimeler çıkarılırsa hangi şeklin oluşacağı?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Sesteş Kelimeleri Belirleme
Tablodaki sözcükler:
- dolu
- bak
- kaz
- diz
Burada homonim (sesteş) olan kelimeler:
- “bak” (bakmak ve saç bakı anlamında farklı anlamlar)
- “diz” (dizmek ve vücut kısmı)
- “kaz” (kuş türü ve kazanmak anlamı)
- “dolu” (yağış ve dolu dolu anlamı)
Ancak soru “sesteş” kelimeler kaldırılırsa diyor. Yani yazılışları aynı, anlamları farklı kelimeler.
Adım 2 — Sesteş Kelimeleri Tablodan Çıkarma
Sesteş kelimeler tablodan çıkarılırsa, geriye sadece kelimeler kalır:
- bak
- diz
- kaz
- dolu
Ama sesteş kelimeler çıkarılacaksa, aynı sesli, farklı anlamlı kelimeler çıkarılacak; yani tablodaki kelimelerden bütün sesteşler çıkarılırsa kalan kelimelerin şekle göre konumu değişir.
Ama soru şekli açıkça belirtmiyor. Ama tablodan aynı sesli kelimeler çıkarılırsa, kutular boş kalır.
Adım 3 — Verilen Şekilleri İnceleme
Verilen şekillerde bazı kutular siyah (dolu) bazıları boş (çıkartılmış). Soru “sesteş kelimeler çıkarılırsa hangi şekil oluşur?”
En çok siyahlı kutular şekli A şıkkında gözüküyor ki bu şıklarda sadece 2 sütun, 2 satır var.
Görünüşe göre “dolu, bak, kaz, diz” kelimelerinden çıkarılacak sesteşlerin karşılığı olarak nereler boşalacak ona bakıyoruz:
- “bak” ve “kaz” sesteş sayılırsa, bu kutular boşalacak.
- Yukarıda cevapta boşluklar siyahla gösterilmiş.
Sonuç:
Tablodaki sesteş kelimeler çıkarılırsa, A şıkkındaki şekil oluşur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İpucu: Sesteş kelimelerin çıkarılması demek, aynı yazılış ve sesle ama farklı anlamı olan kelimelerin çıkartılması demektir. Geride kalanlar şekil olarak sonuca karşılık gelir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Yukarıdaki tabloda “sesteş” sözcükler çıkarılırsa aşağıdaki hangi şekil oluşur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Sesteş kelime: Okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerdir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Hangi kelimeler sesteş?
Tanım: Sesteş: Aynı okunuşa sahip farklı anlamlı kelimeler.
Bu problemde: “dolu” hem “dolu (doluluk)” hem de “dolu (dolu yağışı — dolu)” anlamlarında kullanılır; “diz” hem “diz (vücut bölgesi)” hem de “diz (sıralamak/dizmek kökünden)” anlamlarında kullanılabilir.
Sonuç: dolu ve diz sesteş kelimelerdir.
Adım 2 — Sesteşleri tabloda çıkar
İşlem 1: Tablodaki dolu (üst sol) çıkarılır.
İşlem 2: Tablodaki diz (alt sağ) çıkarılır.
İşlem 3: Kalan kutular bak (üst sağ) ve kaz (alt sol) olur; bu kutular köşegen şeklinde (üst sağ ile alt sol) kalır.
Adım 3 — Seçeneklerle karşılaştır
Sonuç: Kalan köşegen (üst sağ + alt sol) şekli seçenekler arasında C ile gösterilmiştir.
CEVAP: C
TEMEL KAVRAMLAR:
- Sesteş
- Tanım: Okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimeler.
- Bu problemde: “dolu” ve “diz” örnekleridir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Tüm çok anlamlı kelimeleri sesteş sanmak.
- Yanlış: “Bak” veya “kaz” gibi kelimeleri sorgulamadan sesteş saymak.
- Doğru: Bir kelimenin okunuşunun aynı olduğu farklı bir anlamının olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
- Düzeltme: Kelimenin farklı anlamlarını düşün veya sözlükten kontrol et.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?