SORU: ABCD dikdörtgeninde; E, F, G noktaları kenarlar üzerinde, |AG| \perp |GF| ve |GF| \perp |FE|. Verilen uzunluklar: |AD| = 8, |EB| = 3, |FB| = 2, |AE| = x. x değerini bulunuz.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Dikdörtgen ve dik üçgen özellikleri
- Pisagor Teoremi
- Koordinat veya benzer üçgenlerle çözüm
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Dikdörtgenin Kenar Uzunlukları ve Noktaların Yerleşimi
- ABCD dikdörtgeninde AD = 8 birim.
- AE = x, yani Adan başlayıp E noktasına olan uzaklık.
- EB = 3 ve FB = 2 uzunlukları kenarların üzerindedir.
Dikdörtgen kenar uzunlukları bilinmediği için AB uzunluğunu bulmamız gerekiyor. AB = AE + EB = x + 3.
Adım 2 — F Noktasının Yeri
FB = 2, yani F noktası Bden başlayarak AB üzerindedir. Ancak problemde F başka bir kenar üzerindeymiş gibi gözüküyor veya başka kenara ait olabilir. Şekle göre kontrol etmeliyiz.
Adım 3 — Şekli Koordinat Düzlemine Yerleştirme
A noktasını orijin olarak kabul edelim.
-
A = (0,0)
-
D = (0,8) (yükseklik olarak)
-
B = (x+3, 0) (taban uzunluğu)
-
E noktası AB kenarı üzerindedir ve AE = x, yani E = (x,0)
-
F noktası BC kenarı üzerindedir, FB = 2. B = (x+3,0), C = (x+3, 8)
O halde F noktası Bden 2 birim yukarıda:
F = (x+3, 2) -
G, CD kenarı üzerindedir.
C = (x+3, 8), D = (0,8).
Adım 4 — G Noktasının Koordinatlarını Bulma
Şartlara göre:
- AG \perp GF
- GF \perp FE
G noktası CD kenarı üzerindedir, yani y=8 düzeyindedir.
G = (g, 8)
Adım 5 — Doğruların Eğimleri
- A = (0,0)
- G = (g,8)
AG doğrusu eğimi:
- G = (g,8)
- F = (x+3, 2)
GF doğrusu eğimi:
- F = (x+3, 2)
- E = (x, 0)
FE doğrusu eğimi:
Adım 6 — Dik Olma Koşulları
- AG \perp GF için eğimler çarpımı -1 olmalı:
- GF \perp FE için eğimler çarpımı -1 olmalı:
Adım 7 — g değerini yerine koy ve denklemden x bulun
İlk denklem:
g = x - 1 olduğuna göre,
İçeriyi düzenle:
O halde:
CEVAP: x = 13 birim.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dikdörtgen:
- Karşılıklı kenarları eşittir.
- Komşu kenarlar dik açıdır.
- Dik Doğruların Eğimi:
- Eğer iki doğru dik ise eğimlerinin çarpımı -1 olur.
- Koordinat Geometrisi:
- Nokta ve doğru arasındaki uzaklık ve eğimleri kullanarak çözümleme yapma yöntemi.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Verilen dikdörtgende |AD| = 8, |EB| = 3, |FB| = 2 ve |AE| = x. [AG] ⟂ [GF] ve [GF] ⟂ [FE] olduğuna göre x değerini bulunuz.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: İki doğru aynı doğruya dik ise birbirlerine paraleldir. Eğim (m) formülü: m=\dfrac{y_2-y_1}{x_2-x_1}. Paralel doğruların eğimleri eşittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Koordinat ataması
Dikdörtgeni koordinat düzlemine yerleştiriyoruz: B(0,0), C(8,0) (çünkü |AD|=8 ve alt/üst kenar uzunluğu 8), A(0,h) ve h=AE+EB=x+3. E(0,3), F(2,0).
Adım 2 — FE doğrusunun eğimini hesapla
FE doğrusunun eğimi:
Adım 3 — AC (veya AG) doğrusunun eğimini ifade et
AG doğrusu, A noktası ile sağ kenar arasındaki doğrultu olup GF’ye dik olduğu için FE ile paralel olacaktır. AC doğrusu A’dan C’ye giden ana köşegen olup eğimi:
Adım 4 — Paralellikten eğimleri eşitle ve x’i bul
FE ∥ AC olduğuna göre eğimler eşittir:
Her iki tarafın işaretini kaldırıp sadeleştiririz:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: x=9
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eğim
- Tanım: İki nokta arasındaki doğrunun dikey değişiminin yatay değişime oranı.
- Bu problemde: FE doğrusu ile AC doğrusu eş eğime sahip olduğu için paraleldirler.
- Paralellik ve diklik ilişkisi
- Tanım: Aynı doğruya dik olan iki doğru birbirine paraleldir.
- Bu problemde: GF doğrusu hem AG’ye hem de FE’ye dik olduğundan AG ∥ FE sonucu çıkarılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Eğimi işaretini yanlış almak
- Yanlış: \dfrac{3-0}{0-2}=+\dfrac{3}{2} demek.
- Doğru: \dfrac{3-0}{0-2}=-\dfrac{3}{2}.
- Neden yanlış: Payda negatif olduğu için sonuç negatif olur.
- Düzeltme: İşareti doğru taşıyın.
A noktası yüksekliğini (h) unutarak denklem kurmak
- Yanlış: h yerine doğrudan 3 veya başka değer koymak.
- Doğru: h=x+3 olduğuna dikkat edin.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
