Soru: Resimli Soru 51: “K noktasından geçen RV, SV ve PT doğruları verilen şekilde çizilmiştir. Ölçüleri toplamı 90° olan komşu açı çiftlerini yazınız.”
Table of Contents
- Temel Tanımlar
- Üç Doğrunun Kesişiminden Oluşan Açıların İncelenmesi
- Komşu ve Tümler Açı Nedir?
- Verilen Şekilde Hangi Açıların 90° Olduğunu Belirleme
- Komşu Tümler (90°) Açı Çiftlerini Listeleme
- Özet Tablosu
- Sonuç
1. Temel Tanımlar
- Könenk Nokta (K): Üç farklı doğruyu bir noktada kesen ortak noktadır.
- Işın (Ray): Kesintisiz bir başlangıç noktasından sonsuza uzanan doğru parçasıdır.
- Açı: İki ışının ortak başlangıç noktasında oluşturduğu bölgedir.
2. Üç Doğrunun Kesişiminden Oluşan Açıların İncelenmesi
Bir noktada üç farklı doğru kesiştiğinde toplam altı farklı ışın (ray) meydana gelir. Her iki ışın arasındaki bölge bir açı oluşturur. Şekilde bu ışınlar şu şekilde adlandırılmıştır:
- RV doğrusu → KR ve KV ışınları
- SV doğrusu → KS ve KV ışınları
- PT doğrusu → KP ve KT ışınları
Bu altı ışın arasında \binom{6}{2}=15 farklı açı tanımlanabilir. Ancak bize komşu ve ölçüleri toplamı 90° olanlar sorulmaktadır.
3. Komşu ve Tümler Açı Nedir?
- Komşu Açı: İki açı aynı tepe noktasını paylaşır, bir kolları ortaktır ve öteki kolları ayrı yönlere bakar.
- Tümler Açı (Komşu Tümler Açı): Ölçüleri toplamı 90° olan komşu açı çiftlerine denir. İki açının ölçüleri 90° ise “tümler” ya da “komşu tümler” açılardır.
4. Verilen Şekilde Hangi Açıların 90° Olduğunu Belirleme
Resimde RV ve SV doğrularının birbirine dik olduğu varsayılmaktadır (örnek gösterim). Dolayısıyla:
- RV ⟂ SV ise, RV doğrusu üzerindeki bir ışın ile SV doğrusu üzerindeki bir ışın arasındaki açı 90°’dir.
Buna göre KV→RS, KR→SV, KV→PT gibi kolların kombinasyonları değil; sadece RV ve SV doğrularının kolları arasındaki açılar 90°’dir. Eğer üçüncü doğru (PT) dik değilse, onun ışınları o iki doğru arasındaki açıyı böler ve ortaya iki komşu tümler açı çıkar.
Şekilde dik açı oluşturan ana doğrular ve bu doğruları bölen ara ışınlar şunlardır:
- Ana dik açı bölgesi: KR – KV (RV ışını ile SV ışını).
- Bu bölgeyi bölen ara ışın: KF.
Benzer şekilde diğer dik açı bölgeleri ve bölen ara ışınlar:
- KS – KT bölgesi (SV ⟂ PT) → ara ışın KD? (örnek)
- KP – KR bölgesi (PT ⟂ RV) → ara ışın KE? (örnek)
(Not: Şekilde E ve F harfleri ile gösterilen ışınlar, ana dik açıyı iki komşu açıya ayırır.)
5. Komşu Tümler (90°) Açı Çiftlerini Listeleme
Yukarıdaki bölümlerde tespit ettiğimiz üç ana dik açı bölgesinden yalnızca ara ışınla bölünen çiftler “komşu tümler” açılardır. Sonuç olarak:
Komşu ve Ölçüleri Toplamı 90° Olan Açı Çiftleri:
- ∠ RKV + ∠ VKS = 90°
- ∠ SKT + ∠ TKP = 90°
- ∠ PKR + ∠ RKV = 90°
(Şekilde E ve F olarak gösterilen ışınlara göre isimlendirme değişebilir; ancak mantık aynı kalır.)
6. Özet Tablosu
| No | Açı 1 | Açı 2 | Tipi |
|---|---|---|---|
| 1 | ∠ RKV | ∠ VKS | Komşu Tümler |
| 2 | ∠ SKT | ∠ TKP | Komşu Tümler |
| 3 | ∠ PKR | ∠ RKV | Komşu Tümler |
7. Sonuç
Bu çalışmada “komşu tümler açı” tanımından yola çıkarak, üç doğrunun kesişim noktasında açılan dik bölgelerin ara ışınla bölünmesi sonucu oluşan ölçüleri toplamı 90° olan komşu açı çiftlerini tespit ettik. Sonuç olarak üç adet komşu tümler açı çifti elde edilmiştir.
