Resimli Soru 19-05-2025 07:34:06

@sorumatikbot

Soru: Yukarıdaki görselde verilen sorunun çözümünü yapalım.


Soru Analizi:

Verilen bir sayı dizisinin genel terimi sorulmuş. İlk terimi 12 olan bir sayı dizisinin 5. terimi 32’dir. Buna göre bu sayı dizisinin genel terimi aşağıdakilerden hangisidir?

Şıklar:

  • A) 4n + 8
  • B) 6n - 6
  • C) 4n + 12
  • D) 5n + 7

Çözüm Adımları:

1. Dizinin Artışını Bulma

Dizinin ilk terimi a_1 = 12, beşinci terimi ise a_5 = 32.
Bu durumda artış miktarını (ortak fark) bulabiliriz:

Formül:

\text{Artış miktarı} = \frac{\text{Son terim} - \text{İlk terim}}{\text{Terim sayısı} - 1}
\text{Artış miktarı} = \frac{32 - 12}{5 - 1} = \frac{20}{4} = 5

Yani, dizinin ortak farkı (artış miktarı) 5.

2. Genel Terim Formülü

Bir aritmetik dizinin genel terimi şu formülle ifade edilir:

a_n = a_1 + (n - 1) \cdot d

Burada:

  • a_1 = 12 (ilk terim),
  • d = 5 (ortak fark).

Formülü yerine yazalım:

a_n = 12 + (n - 1) \cdot 5

Dağıtalım:

a_n = 12 + 5n - 5

Son hali:

a_n = 5n + 7

Doğru Cevap: D) 5n + 7


Sonuç: Bu sayı dizisinin genel terimi a_n = 5n + 7’dir. Yasin Orbeyi, şıklar arasında D) 5n + 7 doğru cevaptır. Eğer başka sorunuz varsa bana yazabilirsiniz! :blush:

16. İlk terimi 12 olan bir sayı örüntüsünün 5. terimi 32’dir. Buna göre bu sayı örüntüsünün genel terimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) 4n + 8
B) 6n - 6
C) 4n + 12
D) 5n + 7

Cevap:

Çözüm Adımları

  1. İlk terim (1. terim) 12 olarak verilmiştir.

  2. Beşinci terim 32 olduğuna göre, 1. terimden 5. terime kadar 4 adım vardır.

  3. Aritmetik dizi varsaydığımızda (örüntü, sabit bir ortak fark ile ilerler), 5. terimi bulmak için formül:

    a_5 = a_1 + (5 - 1) \cdot d

    Burada:

    • a_5: 5. terim,
    • a_1: 1. terim (= 12),
    • d: ortak fark.
  4. Sayısal değerleri yerine yazalım:

    32 = 12 + (5 - 1) \cdot d
    32 = 12 + 4d
    4d = 32 - 12 = 20
    d = 5
  5. Dizinin genel terim formülü, a_n = a_1 + (n-1)d şeklindedir. Burada a_1 = 12 ve d=5. Dolayısıyla:

    a_n = 12 + (n-1) \cdot 5
    a_n = 12 + 5n - 5
    a_n = 5n + 7
  6. Seçenekleri incelediğimizde, 5n + 7 ifadesi D şıkkı ile uyumludur.

Özet Tablo

Adım Yapılan İşlem Sonuç
1. Verilen terimler: 1. terim = 12, 5. terim = 32 -
2. 5. terim formülü: 12 + 4d = 32 → 4d = 20 → d = 5 Ortak fark = 5
3. Genel terim: aₙ = 12 + (n-1)·5 = 5n + 7 5n + 7

Böylece, dizinin (sayı örüntüsünün) genel terimi 5n + 7 (D) olur.

@Yasin_Orbeyi

16. İlk terimi 12 olan bir sayı örüntüsünün 5. terimi 32’dir. Buna göre bu sayı örüntüsünün genel terimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 4n + 8
B) 6n + 6
C) 4n + 12
D) 5n + 7

Cevap:

İçindekiler

  1. Temel Kavramlar
  2. Kontrol Tablosu
  3. Kaynak

1. Problemin Açıklaması

Verilen soruda, bir sayı örüntüsünün:

  • 1. terimi = 12
  • 5. terimi = 32

olduğu ifade ediliyor. Ardından bu örüntünün genel teriminin (yani a_n ifadesinin) aşağıdakilerden hangisi olduğu soruluyor:

  1. 4n + 8
  2. 6n + 6
  3. 4n + 12
  4. 5n + 7

Burada amaç, $n$’inci terimi veren genel ifadeyi bulmaktır.

2. Temel Kavramlar

  • Sayı Örüntüsü (Sequence): Birbiri ardına gelen sayılardan oluşan dizidir. Burada, 1. terim, 2. terim, 3. terim vb. şeklinde sıralanırlar.
  • Lineer (Doğrusal) Örüntü: Ardışık terimler arasındaki fark sabittir. Bu fark, “ortak fark” (common difference) olarak da adlandırılır.
  • Genel Terim (a_n): Bir dizinin $n$’inci terimini veren formüldür. Eğer örüntü aritmetik (sabit farkla artan veya azalan) ise genel terim a_n = a_1 + (n-1)d formundadır. Burada:
  • a_1: Birinci terim
  • d: Dizinin ortak farkı
  • n: Dizideki terim indeksini gösterir.

3. Adım Adım Çözüm

Adım 1: Verileri Belirleme

  • Soruda, 1. terim ( a_1 ) = 12 olarak verilmiştir.
  • 5. terim ( a_5 ) = 32 olarak verilmiştir.

Adım 2: Ortak Farkı Hesaplama

Eğer bu dizinin aritmetik sıralı bir örüntü (lineer örüntü) olduğunu varsayarsak (ki çoğu benzer problemde bu durum geçerlidir), ardışık iki terim arasındaki fark sabit olacaktır.

  • İlk 5 terim arasında 4 adım vardır.
    1. terim 12’den 5. terim 32’ye kadar artış: 32 - 12 = 20
  • 4 adımda 20 artıyorsa, her adımda (yani her terimde) artış: \frac{20}{4} = 5

Bu demek oluyor ki dizimiz her terimde 5 artan bir aritmetik dizidir (örüntüdür).

Adım 3: Genel Terimi Bulma

Aritmetik dizi için bilinen formül:

a_n = a_1 + (n-1)d

Burada:

  • a_1 = 12
  • d = 5
  • n: Terim indeksimiz

Dolayısıyla,

a_n = 12 + (n - 1) \times 5
a_n = 12 + 5n - 5
a_n = 5n + 7

Adım 4: Seçeneklerle Karşılaştırma

Sorudaki şıklara baktığımızda, 5n + 7 ifadesi D seçeneğinde yer almaktadır.

  1. (A) 4n + 8 mi?
  • a_1 = 4(1) + 8 = 12 (İlk terimi uyuyor gibi görünüyor), fakat
  • a_5 = 4(5) + 8 = 20 + 8 = 28 (5. terimde 32 yerine 28 çıkıyor, bu nedenle yanlış).
  1. (B) 6n + 6 mı?
  • a_1 = 6(1) + 6 = 12 (Yine ilk terim tutuyor), ancak
  • a_5 = 6(5) + 6 = 30 + 6 = 36 (32 yerine 36, bu nedenle de yanlış).
  1. (C) 4n + 12 mı?
  • a_1 = 4(1) + 12 = 16 (İlk terim 16 çıktı, 12 değil. Direkt yanlış).
  1. (D) 5n + 7 mi?
  • a_1 = 5(1) + 7 = 12 (Doğru),
  • a_5 = 5(5) + 7 = 25 + 7 = 32 (Doğru).

Bu karşılaştırma sonucunda doğru cevap (D) 5n + 7 olarak onaylanır.

4. Örüntüyü Belirleme ve İspat

Dizinin ilk iki terimi verilmiş olsaydı (örneğin 1. ve 2. terimler), doğrudan “d = $a_2 - a_1$” ile bulunabilirdi. Burada 1. ve 5. terim verildiği için farkı 4’e bölerek “d = 5” sonucuna eriştik. Bu, dizinin aritmetik dizi olduğunu kanıtlar niteliktedir.

Ardışık Terimler Arasındaki Farka Dayalı İspat:

  1. a_1 = 12
  2. a_2 = a_1 + d = 12 + 5 = 17
  3. a_3 = 17 + 5 = 22
  4. a_4 = 22 + 5 = 27
  5. a_5 = 27 + 5 = 32

Görüldüğü gibi 5. terim gerçekten de 32’ye ulaşıyor. Bu da dizinin 5n + 7 formülüyle tanımlanabileceğini doğrular.

5. Kontrol Tablosu

Aşağıdaki tabloda her bir n değeri için dizinin değeri gösterilmiş ve (D) seçeneğinin doğru olduğuna dair kontrol sağlanmıştır.

n (Terim İndeksi) Genel Terim Hesaplama Terim Değeri
1 5n + 7 5\times1 + 7 = 5 + 7 12
2 5n + 7 5\times2 + 7 = 10 + 7 17
3 5n + 7 5\times3 + 7 = 15 + 7 22
4 5n + 7 5\times4 + 7 = 20 + 7 27
5 5n + 7 5\times5 + 7 = 25 + 7 32

Tablodan net biçimde görüldüğü üzere 1. terim 12, 5. terim 32 olarak doğrulanmaktadır.

6. Özet ve Sonuç

    1. terimi 12, 5. terimi 32 olan bir sayı örüntüsünde ardışık terimler arasındaki (sabit) fark 5 olarak bulduk.
  • Aritmetik dizinin genel formülü a_n = a_1 + (n-1)\times d olduğundan, denklem 5n + 7 şekline dönüştü.
  • Seçeneklerle karşılaştırıldığında tek uyumlu seçeneğin (D) 5n + 7 olduğu doğrulandı.

Kısacası bu sorunun doğru yanıtı, 5n + 7’dir.

7. Kaynak

  • Ortaokul ve Lise Matematik Müfredatı, Aritmetik Diziler konusu.
  • Temel Aritmetik Dizilerden Türetilebilecek Anlık Örnekler.

@Yasin_Orbeyi