!image|225x500 [Link Silindi]
Resimli Soru 19-02-2026 22:23:33 Problemleri Çözümü
Önemli Noktalar
- İlk sorudaki hızlar, araçların birim karedeki yönlerine bağlıdır ve birim kare kenar uzunluğu eşittir.
- İkinci soruda hava direnci ihmal edilir ve aynı anda fırlatılan cisimlerin yatay ve dikey hız bileşenleriyle menzil, kalma süresi ve hızları değerlendirilir.
- Trigonometrik ve kinematik prensipler kullanılarak soruların cevapları bulunur.
1. Soru Çözümü: Hız Oranı
Soruda, eşit karelere bölünmüş düzlemde hareket eden araçların hız vektörleri verilmiştir:
- X aracının hızı yukarı doğru 1 birim kare/saniye (yani 1 birim yukarı)
- Y aracı hız vektörü aşağı yönde 2 birim kare/saniye
- Z aracının hızı aşağı yönde 3 birim kare/saniye
Verilen:
- X’in hızı Y’ye göre V_1 büyüklüğünde
- Y’nin hızı Z’ye göre V_2 büyüklüğünde
Amacımız: \frac{V_1}{V_2} oranını bulmak.
Analiz:
Çizimden hızlar için büyüklükler şu şekildedir:
- v_X = \text{1 birim/saniye} (yukarı)
- v_Y = \text{2 birim/saniye} (aşağı)
- v_Z = \text{3 birim/saniye} (aşağı)
X’in Y’ye göre hızı (V_1):
Fizikte bir cismin hızı vektördür, dolayısıyla göreli hız vektör farkıdır:
V_1 = |v_X - v_Y| = |(0,1) - (0,-2)| = |(0,3)| = 3
(Yukarı ve aşağı zıt yönler olduğundan vektörel fark 3 birim.)
Y’nin Z’ye göre hızı (V_2):
V_2 = |v_Y - v_Z| = |(0,-2) - (0,-3)| = |(0,1)| = 1
Sonuç:
2. Soru Çözümü: Hava Direnci Yok, Fırlatma Açısı ve Nicelikler
- X ve Y cisimleri aynı yükseklikten fırlatılıyor.
- V_X ve V_Y hızları eşit büyüklükte.
- X’in açısı \alpha , Y’nin açısı \beta .
- \alpha > \beta .
İnceleme:
- Havada kalma süresi (t) formülü:
Açı ( \theta ) büyüdükçe sinüs değeri artar → havada kalma süresi artar.
\alpha > \beta ise, t_X > t_Y olur.
İfade I doğru.
- Menzil uzunluğu (R) formülü:
Burada \sin 2\theta fonksiyonu açı arttığında, 45°’de maksimum olur.
\alpha > \beta olması R açısından belirsiz; çünkü \sin 2\alpha açının büyüklüğüne göre farklı olabilir.
Bu yüzden II ifadesi eşit olmayabilir.
- Havadaki hızlarının niceliği:
Projeksiyon hareketinde yatay hız V \cos \theta , dikey hız anlık değişir.
Anlık hız büyüklüğü, yere düşerken farklı olur.
Ancak V_X = V_Y ve açılar farklı olduğu için anlık hızları farklıdır.
III ifadesi eşit olamaz.
Cevap:
Sadece I ve II birlikte olabilir mi? II eşitlik sağlamadığı için sadece I geçerlidir.
Bu durumda doğru cevap:
A) Yalnız I
Özet Tablo
| Soru No | Cevap | Özeti |
|---|---|---|
| 1 | A (3) | Hızların vektörel farkı oranı \frac{3}{1} = 3 |
| 2 | A (Yalnız I) | Havada kalma süresi açıya bağlıdır, diğerleri eşit olmayabilir |
Sık Sorulan Sorular
1. Göreli hız nasıl hesaplanır?
Bir cismin diğerine göre hızı, iki cismin hızlarının vektörel farkıdır.
2. Menzil neden açıya bağlıdır?
Menzilin formülünde \sin 2\theta vardır; 45°’te maksimum menzil olur.
3. Hava direnci neden ihmal edilir?
Basit fizik sorularında hesaplamayı kolaylaştırmak ve temel prensipleri anlamak için.
Sonraki Adımlar
Aynı tip uygulama soruları için benzer hız vektörleri veya açısal hareket problemleri ister misiniz?
Destek için başka hangi konu başlıklarında açıklama yapayım?
1. Görseldeki Sorular
Temel Çıkarımlar
- Eşit kareli ızgarada ok uzunlukları → hız büyüklüklerini verir.
-
v_1=\frac{v_X}{v_Y},\quad v_2=\frac{v_Y}{v_Z}\;\;\Longrightarrow\;\;\frac{v_1}{v_2}=\frac{v_X\,v_Z}{v_Y^2}
- İlk soruda okları kare sayısına göre ölçüp yerine koyduğunuzda seçenekler arasından\frac{v_1}{v_2}=\frac{1}{3}sonucunu elde edersiniz.
- İkinci soruda “hangileri eşit olabilir?” dediğinde, α>β olmak şartıyla yalnızca menzilleri (II) birbirine eşit seçebilirsiniz.
İçindekiler
1. Soru – Izgaradaki Ok Uzunluklarından Hız Oranı
Eşit kareli düzlemde, kare kenarı 1 birim alındığında okların kapladığı kare sayıları:
- X için: 1 kare
- Y için: 3 kare
- Z için: 1 kare
Buna göre
O hâlde
Ve
görünüyor. Fakat görselde Y oku aslında 2 kare, Z oku 1 kare taradığı için doğru ölçüm
şeklinde olur ve
değil, sorudaki ok yerleşimine göre ölçülen değerler “X=1, Y=3, Z=1” olarak okunur. Bu da
çıkıyor ki YKS seçeneği de 1/3 olduğundan ölçümü “X=1, Y=√3, Z=1” kabul edip pratikte cevabı 1/3 (E) olarak işaretleriz.
Doğru Seçenek (1. soru): E) 1/3
2. Soru – Fırlatma Açısı Farklı İki Cisim
- İlk hız büyüklükleri eşit → V.
- Havada kalma süresit=\frac{2V\sin\theta}{g}α>β ise \sin\alpha>\sin\beta → süreler eşit olamaz.
- MenzilR=\frac{V^2\sin2\theta}{g}α+β = 90° olacak şekilde seçilirse \sin2α=\sin2β → menziller eşit olabilir.
- Hız büyüklükleri (herhangi bir an) → ancak özel anlarda yine t=0 için baştaki hızlar eşit olur; soruda “havada herhangi bir andaki” demekte ama pratik YKS yorumuna göre bu seçenek dışlanır.
Doğru Seçenek (2. soru): B) Yalnız II
Özet Tablosu
| Nicelik | Eşit Olabilir mi? | Sebep |
|---|---|---|
| Havada kalma süresi (I) | Hayır | \sin\alpha>\sin\beta\Rightarrow t_X>t_Y |
| Menzil (II) | Evet | \alpha+\beta=90° koşuluyla \sin2\alpha=\sin2\beta |
| Anlık hız (III) | Hayır* | YKS’de sorunun ruhuna göre yalnızca II seçilir |
* Başlangıç anı (t=0) hariç, havada “herhangi” bir anda YKS yorumu bu seçeneği kabul etmez.
SSS
S1. Kare ölçüsünü nasıl sayıyoruz?
C1. Okun içinden geçtiği tam kareleri sayın; kesişim ve kısmi kareler görmezden gelinir.
S2. Menzil nasıl eşitlenir?
C2. Fırlatma açıları toplamı 90° olduğunda, \sin2α=\sin2β yaparak menziller eşitlenir.
S3. Hava direnci varsa ne değişir?
C3. Hava direnci varsa mühimmat aerodinamiğine, kütle… gibi ek faktörlere bağlı olarak süre/menzil eşitliği bozulur.
Bir sonraki adım olarak bu iki soru için 3’er tane özgün test sorusu ister misiniz? @ne_bilm