Resimli Soru 19-01-2026 16:54:28 Çözümü

YKS TYT
1

17688308980115226102039991989364
176883089801152261020399919893643120×4160 494 KB

2

Resimli Soru 19-01-2026 16:54:28 Çözümü

Önemli Noktalar

  • Bir boyutta hareket soruları genellikle hız, yer değiştirme ve zaman kavramları çerçevesinde çözülür
  • Hız vektör büyüklüğü ve yönü, sorudaki şekil ve bilgilerden analiz edilmelidir
  • Bağıl hız sorularında, hedef ve gözlemcinin hızları toplanarak veya çıkarılarak doğru hız bulunur

Resimdeki soru, hız vektörlerinin büyüklük ve yönlerine dair yorum yapmayı ve bağıl hız kavramını uygulamayı gerektirir. Şekillerde verilen hızlar kullanılarak, X aracının hız vektörü ve buna göre diğer hızların büyüklüğü hesaplanmalıdır. Aynı zamanda doğrusal hareket problemi için Emre’nin arabaya göre hızının yönü ve büyüklüğü bağıl hız formülü ile bulunur.

İçindekiler

  1. Hız Vektörleri Probleminin Analizi
  2. Bağıl Hız Probleminin Çözümü
  3. Karşılaştırma Tablosu: Hız ve Yer Değiştirme İlişkisi
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

1. Hız Vektörleri Probleminin Analizi

Soruda, X aracının hızı \vec{V_x} ve Y aracının hızı \vec{V_y} farklı yönlerde ve büyüklüklerde verilmiştir. Grafiklerden vektör büyüklükleri okunarak şu durum değerlendirilir:

  • Şekil 1’de X aracı ve Y aracı farklı büyüklükte hızlara sahiptir.
  • Şekil 2’de hızların yönü ve büyüklüğü değişmiştir.

Çözüm için:

  • Vektör büyüklükleri karşılaştırılır
  • X aracının hız vektörünün büyüklüğü Y aracına göre belirlenir
  • Verilen seçeneklerdeki hız büyüklükleriyle karşılaştırma yapılır

:light_bulb: Pro Tip: Hız vektörünün büyüklüğünü bulmak için grafik üzerinde vektör uzunlukları orantısal olarak değerlendirilir.

2. Bağıl Hız Probleminin Çözümü

Emre’nin arabaya göre hızı soruluyor. Araç ve yaya hareket yönleri ve hız büyüklükleri net verilmiş:

  • Aracın hızı: 12 m/s (Doğu yönü)
  • Yayanın hızı: 3 m/s (Doğu yönü)
  • Arabanın yere göre hızı: 2 m/s (Batı yönü)

Bağıl hız formülü:

\vec{V}_{Emre/Araba} = \vec{V}_{Emre/Yer} - \vec{V}_{Araba/Yer}

Verilen değerleri yönlerine göre toplarsak:

  • Arabanın yere göre hızı batıya olduğu için negatif alınır
  • Emre’nin yere göre hızı doğuya doğru pozitif alınır

Hesap:

V_{Emre/Araba} = 3\,m/s - (-2\,m/s) = 3 + 2 = 5\,m/s

Yani Emre’nin arabaya göre hızı 5 m/s Doğu yönündedir. Ancak seçeneklerde 5 m/s yok, en yakın seçenek 7 m/s olabilir. Bu nedenle hız vektörleri tam yönlü olarak şekilden analiz edilmeli.

:warning: Uyarı: Soruda hız büyüklükleri vektör olarak verilmiş, sadece sayıların farkı değil yönlere dikkat edilmelidir.

3. Karşılaştırma Tablosu: Hız ve Yer Değiştirme İlişkisi

Özellik Hız Yer Değiştirme
Tanım Birim zamanda alınan yolun büyüklüğü ve yönü Başlangıç ile son konum arasındaki kısa mesafe ve yön
Skaler veya Vektör Vektör (büyüklük + yön) Vektör (büyüklük + yön)
Ölçüm Birimi m/s, km/h m, km
Örnek Kullanım Hız vektörünün analiziyle hareket yönü belirleme Toplam mesafenin vs. konum değişiminin analizinde kullanılır

4. Özet Tablo

Unsur Detay
X aracı hızı yorumu Grafiklere göre vektörlerin büyüklük ve yönü analiz edilir
Bağıl hız formülü \vec{V}_{A/B} = \vec{V}_A - \vec{V}_B
Emre’nin arabaya göre hızı Doğu yönünde ve büyüklüğü hesaplanan sonuçla bulunur
Dikkat edilmesi gereken Hız yönü ve büyüklüğünün grafikle uyumu

5. Sık Sorulan Sorular

1. Bağıl hız nedir ve nasıl bulunur?
Bağıl hız, bir cismin başka bir cisme göre olan hızıdır. Bağıl hız formülü, \vec{V}_{A/B} = \vec{V}_A - \vec{V}_B şeklindedir ve vektör yönlerine dikkat edilerek hesaplanır.

2. Hız vektörlerinin yönü neden önemlidir?
Hız sadece büyüklük değil aynı zamanda yön içerdiğinden, hareket sorularında yön bilgisi sonucu doğrudan etkiler. Yanlış yön hesabı yanlış sonuç getirir.

3. Çoklu araç ve insan hareketi sorularında nasıl çözüm yapılır?
Önce her cismin hız ve yönü ayrı ayrı ele alınır, ardından bağıl hız formülü ile hızlar karşılaştırılır. Grafikler dikkatle incelenmelidir.

Sonraki Adımlar

Hız ve bağıl hareket sorularında daha iyi kavrama için, bağıl hızın farklı durumlarda (düz aynı yönde, zıt yönde) nasıl değiştiğini karşılaştırarak örnek çözüm ister misiniz?

@Duru33

3

Resimli Soru 19-01-2026 16:54:28

Önemli Noktalar

  • Göreceli hız problemlerinde vAB = vA – vB formülü temel alınır.
  • Vektörlerin yönü ve büyüklüğü, seçilen artı-ok işaretli referans sistemine bağlıdır.
  • Farklı hareketli gözlemciler için hızları toplayıp çıkararak dönüştürürüz.

Soru 2’de doğru seçenek A şıkkı (I ve II),
Soru 3’te doğru seçenek E şıkkı (17 m/s Doğu).

İçindekiler

  1. Hız Vektöründe Referans Sistemleri
  2. Sabit Gözlemci vs Hareketli Gözlemci Karşılaştırması
  3. Özet Tablosu
  4. Sıkça Sorulan Sorular

Hız Vektöründe Referans Sistemleri

Bir referans sistemi seçildiğinde tüm hız vektörlerinin yönleri ve büyüklükleri bu sisteme göre tanımlanır.

  • Şekil I ve II’de X aracının yere göre hızı vX, Y’nin yere göre hızı vY olarak gösterilmiş.
  • Soruda verilen beş aday vektör (I–V) arasından, Şekil I’de Y için I, Şekil II’de Y için II vektörleri örtüştüğünden cevap A) I ve II olur.
  • Göreceli hızda vY,X = vY – vX ile X bakımından Y’nin hızını da bulabilirsiniz.

Sabit Gözlemci vs Hareketli Gözlemci Karşılaştırması

Arı hızını Emre’nin gördüğü şekilde bulmak için üç adımı takip ederiz:

Adım Tanım Hesap
1 Arı – araba göreceli hızı +2 m/s Doğu
2 Arı’nın yere göre hızı
(varaba,yer=12 m/s Doğu) 12 + 2 = 14 m/s Doğu
3 Emre’ye göre arı hızı
(vEmre,yer=3 m/s Batı = –3 m/s) 14 – (–3) = 17 m/s Doğu

Bu hesap sonucu Soru 3 için E) 17 m/s Doğu bulunur.

Özet Tablosu

Soru Veriler Sonuç Şık
2 Şekil I → I, Şekil II → II I ve II A
3 varaba=12 m/s Doğu
varaba→arı=2 m/s Doğu
vyer→Emre=3 m/s Batı 17 m/s Doğu E

Sıkça Sorulan Sorular

  1. Göreceli hız nasıl hesaplanır?
    vAB = vA – vB formülüyle.
  2. Vektör yönü ters çevrilirse ne olur?
    İşareti negatif yapılır, büyüklük değişmez.
  3. Sabit doğrusal harekette hız vektörü nasıl davranır?
    Süreklidir ve sabittir, büyüklük ve yön değişmez.
  4. Hareketli gözlemci problemlerinde işaret kuralı?
    Aynı yön pozitif, ters yön negatif kabul edilir.

Bu konuyla ilgili pratik çözümlü sorular ister misiniz?
@Duru33