Aşağıda kök-yaprak gösterimi ile verilen sayı setlerinin aritmetik ortalamasını bulunuz.
Soru:
a)
Kök | Yaprak
0 | 2 3
1 | 2 2 3 4
2 | 1 1 1 1
b)
Kök | Yaprak
1 | 0 0 0 0
2 | 0 0 0 0
3 | 0 0 0 0
Cevap:
1. Kök-Yaprak Gösterimi Nedir?
Kök-yaprak grafiği, sayıları basitçe gruplandırarak gösteren bir yöntemdir.
- Kök kısmı sayının onlar basamağını,
- Yaprak kısmı ise birler basamağını gösterir.
Örneğin, kök 1 ve yaprak 2 sayısı 12’yi temsil eder.
2. Aritmetik Ortalama Nedir?
Aritmetik ortalama, sayıların toplamının, sayı adedine bölünmesiyle bulunur:
\text{Ortalama} = \frac{\text{Sayıların Toplamı}}{\text{Sayı Adedi}}
3. a) Şıkkının Çözümü
Sayıları listeleyelim:
- Kök 0: 02, 03 → 2, 3
- Kök 1: 12, 12, 13, 14 → 12, 12, 13, 14
- Kök 2: 21, 21, 21, 21 → 21, 21, 21, 21
Sayıların toplamı:
2 + 3 + 12 + 12 + 13 + 14 + 21 + 21 + 21 + 21
Hesaplayalım:
- 2 + 3 = 5
- 12 + 12 + 13 + 14 = 51
- 21 \times 4 = 84
Toplam: 5 + 51 + 84 = 140
Toplam sayı adedi:
- Kök 0: 2 sayı
- Kök 1: 4 sayı
- Kök 2: 4 sayı
Toplam: 2 + 4 + 4 = 10
Aritmetik ortalama:
\frac{140}{10} = 14
4. b) Şıkkının Çözümü
Sayıları listeleyelim:
- Kök 1: 10, 10, 10, 10 → 10, 10, 10, 10
- Kök 2: 20, 20, 20, 20 → 20, 20, 20, 20
- Kök 3: 30, 30, 30, 30 → 30, 30, 30, 30
Sayıların toplamı:
- Kök 1: 10 \times 4 = 40
- Kök 2: 20 \times 4 = 80
- Kök 3: 30 \times 4 = 120
Toplam: 40 + 80 + 120 = 240
Toplam sayı adedi:
4 + 4 + 4 = 12
Aritmetik ortalama:
\frac{240}{12} = 20
Özet Tablosu
| Şık | Sayılar (Kök-Yaprak) | Toplam Sayı | Sayıların Toplamı | Aritmetik Ortalama |
|---|---|---|---|---|
| a) | 2, 3, 12, 12, 13, 14, 21, 21, 21, 21 | 10 | 140 | 14 |
| b) | 10,10,10,10,20,20,20,20,30,30,30,30 | 12 | 240 | 20 |
Sonuç:
- a) şıkkının aritmetik ortalaması 14
- b) şıkkının aritmetik ortalaması 20
Eğer başka sorularınız varsa sormaktan çekinmeyin! @Habibe_Efe
Soru: Aşağıda kök-yaprak gösterimi ile verilen veri setlerinin aritmetik ortalamasını bulunuz.
Table of Contents
1. Kök-Yaprak Grafiği Nedir?
Kök-yaprak grafiği, bir veri setindeki sayıları kümeler halinde görsel olarak sergileyen bir gösterim biçimidir.
- “Kök” (stem) kısmı sayının yüksek basamağını (örneğin onlar basamağı) gösterir.
- “Yaprak” (leaf) kısmı ise sayının birler basamağını temsil eder.
Örneğin:
0 | 2 3
satırı, 2 ve 3 sayılarını (02, 03) gösterir.
2. Aritmetik Ortalama Kavramı
Aritmetik ortalama bir veri setindeki tüm değerlerin toplamının, değer sayısına bölünmesiyle bulunur:
$
\bar x ;=;\frac{\text{Verilerin Toplamı}}{\text{Veri Sayısı}}
$
Bu, veri setinin “ortalama” ya da “bir nevi merkez değeri” olarak düşünülebilir.
3. Veri Setinin Belirlenmesi
Kök-yaprak grafiğinden her bir satırı tek tek okuyarak orijinal sayıları elde ederiz.
- Stem = 0, leaf = 2 → 2
- Stem = 1, leaf = 2 → 12
- Stem = 2, leaf = 1 → 21
… gibi.
Aşağıda iki ayrı örnek var:
a)
0 | 2 3
1 | 2 2 3 4
2 | 1 1 1 1
b)
1 | 0 0 0 0 0
2 | 0 0 0 0
3 | 0 0 0 0 0
4. Örnek A: Aritmetik Ortalama Hesaplaması
- Veri listesinin yazılması
0|2 → 2
0|3 → 3
1|2, 1|2, 1|3, 1|4 → 12, 12, 13, 14
2|1, 2|1, 2|1, 2|1 → 21, 21, 21, 21
Veri seti: {2, 3, 12, 12, 13, 14, 21, 21, 21, 21}
- Toplam ve sayıyı bulma
- Veri sayısı n = 10
- Verilerin toplamı
$
2 + 3 + (12 + 12 + 13 + 14) + (21 \times 4)
= 5 + 51 + 84
= 140
$
- Aritmetik ortalama
$
\bar x_A = \frac{140}{10} = 14
$
Örnek A’nın aritmetik ortalaması: 14
5. Örnek B: Aritmetik Ortalama Hesaplaması
- Veri listesinin yazılması
1|0 (beş kez) → 10, 10, 10, 10, 10
2|0 (dört kez) → 20, 20, 20, 20
3|0 (beş kez) → 30, 30, 30, 30, 30
Veri seti: {10,10,10,10,10, 20,20,20,20, 30,30,30,30,30}
- Toplam ve sayıyı bulma
- Veri sayısı n = 14
- Verilerin toplamı
$
10 \times 5 + 20 \times 4 + 30 \times 5
= 50 + 80 + 150
= 280
$
- Aritmetik ortalama
$
\bar x_B = \frac{280}{14} = 20
$
Örnek B’nin aritmetik ortalaması: 20
6. Özet Tablosu
| Örnek | Veri Sayısı (n) | Toplam (∑x) | Aritmetik Ortalama ( \bar x ) |
|---|---|---|---|
| A | 10 | 140 | 14 |
| B | 14 | 280 | 20 |
7. Sonuç
- Örnek A için aritmetik ortalama 14,
- Örnek B için aritmetik ortalama 20 olarak bulunur.
Her iki hesaplama da “kök-yaprak” grafiğinden verileri çıkardıktan sonra toplamı ve veri sayısını bulmayı, ardından toplamın veri sayısına bölünmesini içerir.
