Soru: Üçgen şeklindeki parkın çevresine eşit aralıklarla aydınlatma direkleri dikilecektir. En az kaç aydınlatma direğine ihtiyaç vardır?
Cevap:
Aşağıda adım adım bu problemi nasıl çözeceğimizi göreceksiniz. Temel fikir şudur:
– Direkler arası mesafeyi mümkün olduğunca büyük (dolayısıyla direk sayısını mümkün olduğunca az) tutabilmek için, bu mesafenin üçgenin her bir kenar uzunluğunu tam bölmesi gerekir.
– Bu da “en büyük ortak bölen” (EBOB) kavramını devreye sokar.
İçindekiler
- Verilenleri Anlama
- Perimetre Hesabı
- Eşit Aralık İçin Bölünebilme Koşulu
- EBOB Hesabı
- Direk Sayısını Bulma
- Sonuç ve Önemli Hatırlatmalar
1. Verilenleri Anlama
– Üçgenin kenar uzunlukları:
• AB = 24 m
• BC = 12 m
• AC = 18 m
– Direkler “çevre boyunca” eşit aralıklı dikilecek; köşeler de bu aralığın içine dahil.
2. Perimetre Hesabı
Çevre = AB + BC + AC
Çevre = 24 m + 12 m + 18 m = 54 m
3. Eşit Aralık İçin Bölünebilme Koşulu
Bir mesafe (d) seçtiğimizde, bu mesafenin 24 m, 12 m ve 18 m’yi tam bölmesi gerekir ki köşelerde “eksi” ya da “fazla” kalmasın.
Matematikte bu en büyük ortak bölücü (EBOB) problemini doğurur.
4. EBOB Hesabı
– EBOB(24, 12) = 12
– EBOB(12, 18) = 6
Dolayısıyla EBOB(24, 12, 18) = 6 m
Yani, direkler arasında maksimum 6 metre bırakabiliriz. Daha büyük bir mesafe hiçbir kenarı tam bölemez.
5. Direk Sayısını Bulma
- Birim mesafe = 6 m
- Toplam çevre = 54 m
- Eşit parça sayısı = 54 ÷ 6 = 9
- Kapalı bir çevrede “n” eşit parçaya karşılık “n” direk gerekir.
Sonuç olarak 9 adet aydınlatma direği yeterlidir.
6. Sonuç ve Önemli Hatırlatmalar
Bu tür “çevrede eşit aralık” problemlerinde:
• Önce çevreyi bulun.
• Ardından direkler arası mesafeyi en büyük tutmak için EBOB (en büyük ortak bölen) kullanın.
• Çevreyi EBOB’a bölüp direk sayısını tespit edin.
Önemli Hatırlatmalar
- EBOB ile direkler arası mesafe bulunur, direk sayısı çevre bölü bu mesafe kadardır.
- Köşeleri ayrıca saymaya gerek yok; eşit bölünmüş kapalı bir çevrede parçayla direk sayısı birdir.
