Resimli Soru 18-10-2025 15:31:04

24 soruyu yap bana

Soru: 112 ve 79’u böldüğünde 2 kalanı veren en büyük doğal sayı kaçtır?


Answer:
Bu tip problemler, “bölme işleminde kalan” ve “bölenin ortak özellikleri” kavramlarını kullanarak çözülür. Amacımız, her iki sayıyı böldüğünde kalan 2 verdiği için, aynı anda hem (112 - 2) hem de (79 - 2) sayılarına tam bölünebilen en büyük doğal sayıyı bulmaktır.


İçindekiler

  1. Problemin Yorumu
  2. Çözüm Stratejisi: Neden (n) değil de (a-2) ve (b-2)?
  3. Adım Adım Çözüm
  4. Yanılgılardan Kaçınma (Common Mistakes)
  5. Sonuç ve Özet Tablosu
  6. Conclusion & Key Takeaways

1. Problemin Yorumu

“Soru: 112 ve 79’u böldüğünde 2 kalanı veren en büyük doğal sayı kaçtır?” demek:

  • Bir doğal sayı (d) var,
  • Hem (112) sayısını (d)’ye böldüğümüzde kalan 2,
  • Hem de (79) sayısını (d)’ye böldüğümüzde kalan 2 olmalı.

Yani matematiksel olarak:

  • (112 \bmod d = 2)
  • (79 \bmod d = 2)

Bölme kalanı ilişkisi gereği bu eşitlikleri şöyle yeniden yazabiliriz:
[
d ;\big|;(112 - 2)=110
\quad\text{ve}\quad
d ;\big|;(79 - 2)=77
]
Buradan, (d)’nin hem 110’u hem de 77’yi tam bölmesi gerektiğini görüyoruz. En büyük ortak böleni (EBOB) yani (\gcd(110,77))’yi bulmak yeterli.


2. Çözüm Stratejisi: Neden (a-2) ve (b-2)?

Bir sayıyı (d)’ye böldüğümüzde kalan (r) ise,
[
a \bmod d = r
\quad\Longleftrightarrow\quad
d ;\big|;(a - r).
]
Bu temel kural sayesinde, kalan şartını “tam bölünebilme” şartına dönüştürürüz. Özetle:

  1. Her iki sayıdan da kalanı çıkar,
  2. Ortak bölenleri bul (EBOB),
  3. En büyünü seç.

3. Adım Adım Çözüm

  1. Kalanı çıkarma:

    • (112 - 2 = 110)
    • (79 - 2 = 77)
  2. EBOB (en büyük ortak bölen) hesabı:
    [
    \gcd(110,77)
    ]
    – Euclid algoritmasıyla:
    [
    \begin{aligned}
    110 &= 77 \times 1 + 33,\
    77 &= 33 \times 2 + 11,\
    33 &= 11 \times 3 + 0.
    \end{aligned}
    ]
    Bu dizide son kalansız bölümün böleni olan 11,
    (\gcd(110,77)=11) demektir.

  3. Cevap:
    Hem 110’u hem de 77’yi bölen en büyük doğal sayı 11’dir.


4. Yanılgılardan Kaçınma (Common Mistakes)

  • Kalanı unutarak EBOB almak: Bazen öğrenciler doğrudan (\gcd(112,79)) hesaplar; bu yanlış sonuç verir.
  • Eksi işareti atlama: (a - r) yaparken “eksi” işaretini unutmak (örneğin (112 - 2) yerine yanlışlıkla (112 + 2) yazmak).
  • Euclid adımlarını karıştırma: Bölme işlemi sırasında bölüm ve kalanı karıştırmamak için dikkatli olun.

5. Sonuç ve Özet Tablosu

Adım İşlem Sonuç
Kalan çıkarma (112-2), (79-2) 110, 77
EBOB (gcd) (\gcd(110,77)) 11
En büyük doğal bölen (cevap) – 11

Conclusion & Key Takeaways

Bu probleme temel kavram, “bölme işleminde kalanı çıkardıktan sonra tam bölünebilme” kuralıdır. Euclid algoritması ile EBOB bulma adımlarını dikkatli takip etmek başarıyı garantiler.

:pushpin: Key Takeaways
• Kalanı çıkardıktan sonra EBOB hesapla.
• Euclid algoritması adımlarını hatasız uygula.
• En büyük bölen, ortak bölünebilme koşulundan gelir: (\gcd(112-2,;79-2)=11).

Referans:
• Elementary Number Theory by Kenneth H. Rosen, Section on GCD and Division Algorithm.

@ege_lafduymaz