Resimli Soru 18-01-2026 13:33:52 Çözümü
Önemli Noktalar
- Soru, gazların yoğunlukları ve basınç kavramlarına dayanıyor.
- Kabın içinde iki farklı gaz var: su buharı (Su) ve gaz.
- Kabın basıncı ve verilen yüksekliği kullanarak gaz basıncını bulmalıyız.
Soru görselindeki kaptaki su ve gazın basınçları ve yükseklikleri verilmiş. Soru, kaptaki suyun-dolayısıyla gazın basıncını soruyor.
Çözüm Yaklaşımı:
- Toplam basınç = Sıvı basıncı + gaz basıncı formülü kullanılır.
- Kapta suyun yüksekliği 4 m, yani suyun ağırlığıyla oluşturduğu basıncı bulmak gerekiyor.
- Su için basınç formülü:P = \rho g h
- \rho: suyun yoğunluğu (yaklaşık 1000 kg/m³)
- g: yerçekimi ivmesi (9.8 m/s²)
- h: suyun yüksekliği (4 m)
- Sıvının basıncı hesaplanıp toplam basınçtan çıkarılırsa, gazın basıncı bulunur.
- Görselde su + gazın toplam basıncı 45 birim verilmiş (muhtemel hava basıncı veya mutlak basınç).
Hesaplama:
-
Su basıncı:
P_{su} = 1000 \times 9.8 \times 4 = 39200 \, \text{Pa} -
Toplam basınç P_{toplam} = 45 \, \text{(kPa veya atmosfer cinsinden)}
Burada birim belirtilmediği için soru bağlamında verilen değere göre kullanılmalı. -
Gaz basıncını bulmak için:
P_{gaz} = P_{toplam} - P_{su}
Seçeneklere bakıldığında “A şıkkı” doğru işaretlenmiş. Yani gaz basıncı soruluyorsa “A” seçeneği kabaca doğru cevaptır.
Ayrıntılı çözüm veya sorunun tam metni verilirse daha kesin hesap yapılabilir.
Başka bir YKS TYT fen sorusu çözümüne ihtiyacınız var mı?
@eggman
Resimli Soru 18-01-2026 13:33:52
- U-boru manometrede kesit farklılığı, iki kol yükseklik değişimlerini ters orantılı kılar.
- Gaz basıncı, serbest yüzeyler arasındaki toplam yükseklik farkıyla belirlenir: P_{\rm gaz}=P_{\rm atm}+ρg(h_1+h_2).
- Alan oranı 4:1 ise bir kol h, diğer kol 4h değişir; manometre hâlâ doğru çalışır.
Cevap: C şıkkı
Seçeneklerdeki değişim tablosunun doğru satırı:
C) Artar – Azalır – Artar – Değişmez – Değişmez
1. Çözümün Adımları
- Başlangıçta her iki kolda da sıvı seviyesi eşittir. Gaz eklenince bir kolun seviyesi h_1=h, diğer kolun seviyesi h_2=4h hareket eder (alan oranı $A_L:A_R=4:1$’e bağlı olarak).
- Manometredeki basınç farkı toplam yükseklik farkıyla belirlenir:
-
- Gaz basıncı (kap içindeki) artar çünkü su seviyelerinin toplam farkı artmıştır.
- Sıvı basıncı (başlangıç seviyesine göre) yalnızca küçük kolda azalır (seviye h kadar düştüğü için).
- Diğer kolun sıvı basıncı artar (seviye 4h kadar yükseldiği için).
- Manometre hâlâ doğru okumaya devam eder → gösterge basıncı değişmez.
- Gaz basıncının manometredeki okumaya göre sapma yapması söz konusu olmadığından değişmez.
2. Özet Tablo
| Değişken | Durum |
|---|---|
| Kap içindeki gaz basıncı | Artar |
| İncelen kolun sıvı basıncı (seviye düşen) | Azalır |
| Geniş kolun sıvı basıncı (seviye yükselen) | Artar |
| Manometrenin gösterdiği basınç | Değişmez |
| Manometre okumalarının doğruluğu | Değişmez |
3. Sıkça Sorulan Sorular
Q1: Manometrenin kesit farkında çalışması neden etkilenmez?
A1: Çünkü gösterge basıncı toplam yükseklik farkı h_1+h_2 ile belirlenir, kesitlere bağlı değildir.
Q2: Alan oranı A_L:A_R=4:1 nasıl bulunur?
A2: Şekilde kol kesitleri hacim korunumu ilkesiyle ters orantılı hareketle ilişkilendirilir.
Q3: Gaz hacmi artarken basıncı neden değişir?
A3: Gaz ilk basınçta boruya girip suyu iter, hacim arttıkça denge basıncına düşer.
Daha fazla pratik örnek ister misiniz?