4. Takımına istikrarlı ve güvenilirliği en fazla olan oyuncu seçimi
Tabloda her oyuncunun beş maçta attığı sayıların en yüksek ve en düşük değerleri ile aralarındaki fark (menzil) şöyle hesaplanır:
| Oyuncu | Maçlardaki Sayılar | En Yüksek | En Düşük | Menzil (Fark) |
|---|---|---|---|---|
| Can | 28, 23, 17, 29, 20 | 29 | 17 | 29 – 17 = 12 |
| Emre | 24, 20, 19, 23, 22 | 24 | 19 | 24 – 19 = 5 |
| Berke | 23, 18, 26, 17, 21 | 26 | 17 | 26 – 17 = 9 |
| Ahmet | 19, 20, 27, 18, 25 | 27 | 18 | 27 – 18 = 9 |
- Menzil (range), bir oyuncunun performansındaki en büyük ve en küçük sonuç arasındaki farkı gösterir.
- Daha küçük menzil, o oyuncunun maçlar arasında daha tutarlı (istikrarlı) skorlar ürettiğini işaret eder.
Yukarıdaki tabloya göre en küçük menzil 5 ile Emre’ye aittir. Dolayısıyla, Antenör Selim’in önce Emre’yi seçmesi gerekir.
Doğru cevap: B) Emre
4. Takımına istikrarlı ve güvenilirliği en fazla olan oyuncuyu almak isteyen Antrenör Selim, öncelikle hangi oyuncuyu seçmelidir?
Sorunun detayları:
Tabloda, Can, Emre, Berke ve Ahmet’in 5 maçta attıkları basket sayıları verilmiştir. Antrenör Selim, takımına en istikrarlı ve güvenilir oyuncuyu almak istiyor. Bu durumda, oyuncuların maçlar arasındaki performanslarının ne kadar değişken olduğuna (yani istikrarına) ve ortalama performanslarına bakmamız gerekir.
Çözüm Adımları
1. İstikrar ve Güvenilirlik Ne Demektir?
- İstikrar: Oyuncunun maçlar arasında gösterdiği performansın tutarlılığıdır. Yani, attığı basket sayılarının birbirine yakın olması.
- Güvenilirlik: Genellikle oyuncunun ortalama performansının yüksek olması ve performansının çok dalgalanmaması anlamına gelir.
İstatistikte, bir veri setinin dağılımı veya değişkenliği genellikle varyans veya standart sapma ile ölçülür. Daha düşük standart sapma, daha istikrarlı performans demektir.
2. Verilen Veriler
| Oyuncu | 1. Maç | 2. Maç | 3. Maç | 4. Maç | 5. Maç |
|---|---|---|---|---|---|
| Can | 28 | 23 | 17 | 29 | 20 |
| Emre | 24 | 20 | 19 | 23 | 22 |
| Berke | 23 | 18 | 26 | 17 | 21 |
| Ahmet | 19 | 20 | 27 | 18 | 25 |
3. Ortalama ve Standart Sapma Hesaplama
Öncelikle her oyuncunun ortalamasını ve standart sapmasını hesaplayalım.
Ortalama (Mean) Formülü:
\bar{x} = \frac{\sum x_i}{n}
Standart Sapma (SD) Formülü:
SD = \sqrt{\frac{\sum (x_i - \bar{x})^2}{n}}
4. Hesaplamalar
Can
- Ortalama:
\frac{28 + 23 + 17 + 29 + 20}{5} = \frac{117}{5} = 23.4
- Standart Sapma:
[
\begin{aligned}
& (28 - 23.4)^2 = 21.16 \
& (23 - 23.4)^2 = 0.16 \
& (17 - 23.4)^2 = 40.96 \
& (29 - 23.4)^2 = 31.36 \
& (20 - 23.4)^2 = 11.56 \
& \text{Toplam} = 21.16 + 0.16 + 40.96 + 31.36 + 11.56 = 105.2 \
& SD = \sqrt{\frac{105.2}{5}} = \sqrt{21.04} \approx 4.59
\end{aligned}
]
Emre
- Ortalama:
\frac{24 + 20 + 19 + 23 + 22}{5} = \frac{108}{5} = 21.6
- Standart Sapma:
[
\begin{aligned}
& (24 - 21.6)^2 = 5.76 \
& (20 - 21.6)^2 = 2.56 \
& (19 - 21.6)^2 = 6.76 \
& (23 - 21.6)^2 = 1.96 \
& (22 - 21.6)^2 = 0.16 \
& \text{Toplam} = 5.76 + 2.56 + 6.76 + 1.96 + 0.16 = 17.2 \
& SD = \sqrt{\frac{17.2}{5}} = \sqrt{3.44} \approx 1.85
\end{aligned}
]
Berke
- Ortalama:
\frac{23 + 18 + 26 + 17 + 21}{5} = \frac{105}{5} = 21
- Standart Sapma:
[
\begin{aligned}
& (23 - 21)^2 = 4 \
& (18 - 21)^2 = 9 \
& (26 - 21)^2 = 25 \
& (17 - 21)^2 = 16 \
& (21 - 21)^2 = 0 \
& \text{Toplam} = 4 + 9 + 25 + 16 + 0 = 54 \
& SD = \sqrt{\frac{54}{5}} = \sqrt{10.8} \approx 3.29
\end{aligned}
]
Ahmet
- Ortalama:
\frac{19 + 20 + 27 + 18 + 25}{5} = \frac{109}{5} = 21.8
- Standart Sapma:
[
\begin{aligned}
& (19 - 21.8)^2 = 7.84 \
& (20 - 21.8)^2 = 3.24 \
& (27 - 21.8)^2 = 27.04 \
& (18 - 21.8)^2 = 14.44 \
& (25 - 21.8)^2 = 10.24 \
& \text{Toplam} = 7.84 + 3.24 + 27.04 + 14.44 + 10.24 = 62.8 \
& SD = \sqrt{\frac{62.8}{5}} = \sqrt{12.56} \approx 3.54
\end{aligned}
]
5. Sonuçların Tablosu
| Oyuncu | Ortalama | Standart Sapma (İstikrar) |
|---|---|---|
| Can | 23.4 | 4.59 |
| Emre | 21.6 | 1.85 |
| Berke | 21 | 3.29 |
| Ahmet | 21.8 | 3.54 |
6. Değerlendirme
- En yüksek ortalama: Can (23.4)
- En düşük standart sapma (en istikrarlı): Emre (1.85)
Antrenör Selim, en istikrarlı ve güvenilir oyuncuyu seçmek istiyor. Bu durumda, standart sapmanın düşük olması daha önemlidir, çünkü oyuncunun performansı maçlar arasında çok değişmiyor ve güvenilir.
Emre’nin ortalaması biraz Can’dan düşük olsa da, performansı çok daha istikrarlı ve güvenilir.
Cevap:
Antrenör Selim, öncelikle en istikrarlı ve güvenilir oyuncu olan B şıkkındaki Emre’yi seçmelidir.
Özet Tablosu
| Kriter | Can | Emre | Berke | Ahmet |
|---|---|---|---|---|
| Ortalama Basket | 23.4 | 21.6 | 21 | 21.8 |
| Standart Sapma | 4.59 | 1.85 | 3.29 | 3.54 |
| İstikrar | Düşük | Yüksek | Orta | Orta |
@ma
