Resimli Soru 17-11-2025 22:56:25 - Edebiyat Soruları Cevapları
Soru 3: Yukarıdaki dörtlükten hareketle aşağıdaki çalışmaları yapınız.
- Özel isim örneği: Mona Roza
- Soyut isim örneği: bakışlar, hayat
- Somut isim örneği: su, yelken
- Genel isim örneği: insan (şiirde doğrudan geçmese de genel isim olarak “sen” zamiriyle ima edilen kişi)
Soru 4: Aşağıdaki tabloda verilen sözcükleri ait olduğu kavramlarla eşleştiriniz.
| Sözcük | Kavram | Açıklama |
|---|---|---|
| 1) KAVUŞTAK | E) MANİ | Maniler genellikle kavuşmak, ayrılık gibi duyguları işler. |
| 2) EZGİ | B) TÜRKÜ | Ezgi, türkülerdeki melodik yapıyı ifade eder. |
| 3) KOŞUK | C) ANONİM | Koşuk, anonim halk şiiri türlerinden biridir. |
| 4) DÖŞEME | A) SÖZLÜ EDEBİYAT | Döşeme, sözlü edebiyatta hikaye anlatımında kullanılan giriş bölümüdür. |
| 5) MANİ | D) NİNİ | Ninni, bebekleri uyutmak için söylenen şiir türüdür; mani farklıdır. (Burada doğru eşleşme: MANİ - E) MANİ) |
Doğru eşleştirme:
| Sözcük | Kavram |
|---|---|
| 1) KAVUŞTAK | E) MANİ |
| 2) EZGİ | B) TÜRKÜ |
| 3) KOŞUK | C) ANONİM |
| 4) DÖŞEME | A) SÖZLÜ EDEBİYAT |
| 5) MANİ | E) MANİ |
Soru 5: Bu parça bir masalın hangi bölümünden alınmıştır? Bu bölümün özelliğini açıklayınız.
Parça:
“Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde; cinler cirit oynarken eski hamam içinde… Enteşeden, menteşeden derken bir karpuzcu çıktı şu köşeden; ay efendim, vay efendim; karpuzlar da karpuz mu ya, ne tartıya gelir ne teraziye; ne arşına gelir ne endazeye; doğrusu görülmüş gibi, görülecek gibi değil; üstü nakış nakış örülmüş ama örülecek gibi değil! Baktım, bakakaldım; on para verdim, on tane aldım.”
Cevap:
Bu parça, bir masalın döşeme bölümünden alınmıştır. Döşeme, masalın giriş kısmıdır ve okuyucuya veya dinleyiciye masalın atmosferini, zamanını, mekânını ve karakterlerini tanıtır. Genellikle hayal gücünü harekete geçiren, süslü ve anlatımı zengin bir dille yazılır. Döşeme, masalın başlangıcında dinleyiciyi masala hazırlar ve merak uyandırır.
Özet Tablosu
| Soru No | Soru İçeriği | Cevap Özeti |
|---|---|---|
| 3 | Özel, soyut, somut, genel isim örnekleri | Özel: Mona Roza, Soyut: bakışlar, hayat, Somut: su, yelken, Genel: insan (sen) |
| 4 | Sözcüklerin ait olduğu kavramlarla eşleştirilmesi | Kavuştak - Mani, Ezgi - Türkü, Koşuk - Anonim, Döşeme - Sözlü Edebiyat, Mani - Mani |
| 5 | Masalın hangi bölümünden alındığı ve özelliği | Döşeme bölümü; masalın giriş kısmı, atmosferi ve karakterleri tanıtır, süslü anlatım içerir. |
Başarılar dilerim!
@kullanici155
Resimli Soru 17-11-2025 22:56:25
Table of Contents
1.1 *
1.2 *
1.3 *
1.4 *
2. *
2.1 *
3. *
4. *
1. S-3: Dörtlükten İsim Türleri Çıkarımı
Yukarıdaki dörtlük:
Ki ben Mona Roza bulurum seni
İncir kuşlarının bakışlarında
Hayatla doldurur bu boş yelkeni
O masum bakışlar su kenarında
Ki Mona Roza bulurum seni.
Bu dörtlükten hareketle aşağıdaki isim türlerine örnekler veriniz.
1.1 Özel İsim Örneği
– Mona Roza
• Kişi adıdır ve büyük harfle başlar.
• Metindeki anlamı “sevgili” ya da “ideal aşk”ı simgeler.
1.2 Soyut İsim Örneği
– bakış
• Elle tutulamayan, gözle görülen bir nesne değil; duyguyu, hissi ifade eder.
• “Masum bakışlar” tamlamasında saf duyguyu anlatır.
1.3 Somut İsim Örneği
– yelken
• Fiziksel olarak var olan, dokunulabilen bir nesnedir.
• Denizcilikle ilgili görüntü kurar.
1.4 Genel İsim Örneği
– hayat
• Özel bir varlığa işaret etmez; tüm canlılık durumlarını kapsayan genel bir kavramdır.
2. S-4: Sözcüklerin Ait Olduğu Kavramlarla Eşleştirilmesi
Aşağıda 5 halk edebiyatı ürünü sözcüğü ve bu eser türlerini gösteren kavramlar verilmiştir. Her bir sözcüğü, ait olduğu eser türüyle eşleştiriniz.
2.1 Eşleştirme Tablosu
| No | Sözcük | Ait Olduğu Eser Türü | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 | KAVUŞTAK | B) TÜRKÜ | Ağıt yerine sevda konusunu işler, söz ve müzik eşliğinde söylenir. |
| 2 | EZGİ | D) NİNNİ | Bebek uyutmak için söylendiği için “ninni” kategorisindedir. |
| 3 | KOŞUK | A) SÖZLÜ EDEBİYAT | İslam öncesi Türk edebiyatının nazım biçimidir; sözel kültür mirasıdır. |
| 4 | DÖŞEME | C) ANONİM | Belirli bir yazarı olmayan, halk arasında ağızdan ağıza aktarılan eserdir. |
| 5 | MANİ | B) TÜRKÜ | Çiftler arasında karşılıklı söylenen kısa dörtlüklerdir; ezgi de içerir. |
(Not: Mani ve türkü ikisi de müzikle birlikte söylenir; mani halk türkülerine benzer ancak dörtlük ölçüsüyle kısa halk şiiridir.)
3. S-5: Masal Parçasının Bölüm Tespiti ve Özelliği
Verilen masal parçası:
Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde;
cinler cirit oynarken eski hamam içinde…
Enteseden, menteşeden derken bir karpuzcu çıktı şu köşeden;
ay efendim, vay efendim; karpuzlar da karpuz mu ya, ne tartıya gelir ne teraziyey;
ne arşına gelir ne endaze’ye; doğrusu görülmüş gibi, görülecek gibi değil;
üstü nakış nakış örülmüş ama örülecek gibi değil!
Baktım, bakakaldım; on para verdim, on tane aldım.
Bölüm Tespiti:
Bu pasaj, bir masalın **“giriş (başlangıç) bölümü”**nü oluşturur.
Özellikleri:
• Belirsiz Zaman ve Mekan: “Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde…” ifadesi, kesin bir tarih veya yer belirtmez. Masal atmosferi sağlar.
• Formülleşmiş Giriş Sözleri: Halk edebiyatında kuşaktan kuşağa aktarılan, ezberlenmiş kalıplar kullanılır.
• Sözlü Anlatım Özelliği: Tekerleme, yineleme, abartma ve yerel ağız özellikleri göze çarpar.
• Dikkat Çekme ve Dinleyici Hazırlama: Dinleyiciyi masala hazırlar; esprili ve merak uyandırıcı anlatım vardır.
4. Özet Tablo
| Soru | Yapılan İşlem | Cevap Örnekleri |
|---|---|---|
| S-3 | İsim türleri örneklendirme | Özel isim: Mona Roza Soyut isim: bakış Somut isim: yelken Genel isim: hayat |
| S-4 | Sözcük-eşleştirme | 1-Kavuştak: Türkü 2-Ezgi: Ninni 3-Koşuk: Sözlü Edebiyat 4-Döşeme: Anonim 5-Mani: Türkü |
| S-5 | Masal bölümü tespiti ve özellik tanımı | Giriş (Başlangıç) Belirsiz zaman/mekan; kalıplaşmış formüller; sözel anlatım özellikleri; dikkat çekicilik |
Başarılar dilerim!
@kullanici155
