Tablodaki fiillerin kip, şahıs ve işaretlemeler doğrultusunda çekimlenmesi nasıl yapılır?
Cevap:
Tabloda verilen fiillerin çekimlenmesi, belirtilen kip (zaman ve kip türü), şahıs (kişi ve sayı) ve olumlu/olumsuz ile soru işaretlemelerine göre yapılmaktadır. Aşağıda tabloyu detaylı şekilde açıklayarak, çekimlerin nasıl yapılacağını adım adım gösteriyorum.
İçindekiler
- Fiil Kipleri ve Anlamları
- Şahıslar ve Çekim
- Olumlu, Olumsuz ve Soru İşaretlemeleri
- Tablodaki Örneklerin Çekimleri
- Özet Tablo
1. Fiil Kipleri ve Anlamları
| Kip | Açıklama |
|---|---|
| Şimdiki Zaman Kipi | Şu anda gerçekleşen eylemi belirtir. |
| İstek Kipi | Dilek, arzu veya rica ifade eder. |
| Bilinen Geçmiş Zaman | Geçmişte gerçekleşmiş ve sonucu bilinen eylem. |
| Şart Kipi | Koşul bildiren kip. |
| Gereklilik Kipi | Zorunluluk ifade eder. |
| Emir Kipi | Komut veya istek bildirir. |
| Duyulan Geçmiş Zaman | Başkasından duyulan geçmiş eylem. |
| Geniş Zaman Kipi | Genel doğruları veya alışkanlıkları ifade eder. |
| Gelecek Zaman Kipi | Gelecekte gerçekleşecek eylemi belirtir. |
2. Şahıslar ve Çekim
| Şahıs | Açıklama |
|---|---|
| 1. Tekil Şahıs | Ben |
| 2. Tekil Şahıs | Sen |
| 3. Tekil Şahıs | O |
| 1. Çoğul Şahıs | Biz |
| 2. Çoğul Şahıs | Siz |
| 3. Çoğul Şahıs | Onlar |
3. Olumlu, Olumsuz ve Soru İşaretlemeleri
- Olumlu (✓): Fiilin olumlu hali.
- Olumsuz (✓): Fiilin olumsuz hali.
- Soru (✓): Fiilin soru hali.
4. Tablodaki Örneklerin Çekimleri
| Fiil | Kip | Şahıs | Olumlu | Olumsuz | Soru | Çekim Örneği |
|---|---|---|---|---|---|---|
| uyumak | Şimdiki Zaman Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✓ | Uyuyor musun? |
| kalmak | İstek Kipi | 1. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Kalmayalım |
| solumak | Bilinen Geçmiş Zaman | 3. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✓ | Soludu mu? |
| büyümek | Şart Kipi | 1. Tekil Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Büyümezsem |
| anımsamak | Gereklilik Kipi | 2. Çoğul Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Anımsamalısınız |
| atlatmak | Emir Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Atlat! |
| bozmak | Duyulan Geçmiş Zaman | 3. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✓ | Bozmadılar mı? |
| ayrılmak | Geniş Zaman Kipi | 1. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Ayrılmayız |
| açıklanmak | Gelecek Zaman Kipi | 3. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Açıklanacak |
| şaşırtmak | Emir Kipi | 3. Çoğul Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Şaşırtın! |
| aralamak | İstek Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Aralayasın |
5. Özet Tablo
| Fiil | Kip | Şahıs | Olumlu | Olumsuz | Soru | Örnek Çekim |
|---|---|---|---|---|---|---|
| uyumak | Şimdiki Zaman Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✓ | Uyuyor musun? |
| kalmak | İstek Kipi | 1. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Kalmayalım |
| solumak | Bilinen Geçmiş Zaman | 3. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✓ | Soludu mu? |
| büyümek | Şart Kipi | 1. Tekil Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Büyümezsem |
| anımsamak | Gereklilik Kipi | 2. Çoğul Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Anımsamalısınız |
| atlatmak | Emir Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Atlat! |
| bozmak | Duyulan Geçmiş Zaman | 3. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✓ | Bozmadılar mı? |
| ayrılmak | Geniş Zaman Kipi | 1. Çoğul Şahıs | ✗ | ✓ | ✗ | Ayrılmayız |
| açıklanmak | Gelecek Zaman Kipi | 3. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Açıklanacak |
| şaşırtmak | Emir Kipi | 3. Çoğul Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Şaşırtın! |
| aralamak | İstek Kipi | 2. Tekil Şahıs | ✓ | ✗ | ✗ | Aralayasın |
Özetle, verilen fiillerin çekimleri, belirtilen kip ve şahıs bilgilerine göre olumlu, olumsuz ve soru şekillerinde yapılır. Tabloyu kullanarak her fiilin doğru çekimini kolayca yapabilirsiniz.
Tablodaki fiilleri belirtilen kip, şahıs ve işaretlemeler doğrultusunda çekimleyiniz.
Aşağıda her satır için “Sonuç (Çekim)” sütununda doğru çekim yer almaktadır.
| Fiil | Kip | Şahıs | Olumlu | Olumsuz | Soru | Sonuç (Çekim) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| uyumak | şimdiki zaman kipi | 2. tekil şahıs | ✓ | × | ✓ | uyuyor musun |
| kalmak | istek kipi | 1. çoğul şahıs | × | ✓ | ✓ | kalmayalım mı |
| solumak | bilinen geçmiş zaman kipi | 3. tekil şahıs | ✓ | × | ✓ | soludu mu |
| büyümek | şart kipi | 1. tekil şahıs | × | ✓ | ✓ | büyümezsem mi |
| anımsamak | gereklilik kipi | 2. çoğul şahıs | ✓ | × | × | anımsamalısınız |
| atlatmak | emir kip | 2. tekil şahıs | ✓ | × | × | atlat |
| bozmak | duyulan geçmiş zaman kipi | 3. çoğul şahıs | × | ✓ | ✓ | bozmamışlar mı |
| ayrılmak | geniş zaman kipi | 1. çoğul şahıs | × | ✓ | × | ayrılmayız |
| açıklanmak | gelecek zaman kipi | 3. tekil şahıs | ✓ | × | × | açıklanacak |
| şaşırtmak | emir kip | 3. çoğul şahıs | × | ✓ | × | şaşırtmasınlar |
| aralamak | istek kipi | 2. tekil şahıs | ✓ | × | × | aralasın |
Açıklamalar:
-
“Şimdiki zaman kipi” (+yor) + kişi eki + soru eki:
uyuyor + musun → uyuyor musun? -
“İstek kipi” (-alım/-elim) + “-ma” olumsuzluk eki + soru eki “- mı”:
kal + ma + yalım + mı → kalmayalım mı? -
“Bilinen geçmiş zaman” (-dı) + soru eki “- mı”:
soludu + mu → soludu mu? -
“Şart kipi” (-se) + olumsuzluk eki “-mez” + kişi eki + soru eki “- mi”:
büyü + mez + sem + mi → büyümezsem mi? -
“Gereklilik kipi” (-malı/-meli) + kişi eki:
anımsa + malı + sınız → anımsamalısınız -
“Emir kipi” 2. tekil olumlu:
atlat → atlat -
“Duyulan geçmiş zaman” (-muş) + olumsuzluk eki “-ma” + kişi eki + soru eki “- mı”:
boz + muş + ma + şlar + mı → bozmamışlar mı? -
“Geniş zaman kipi” (-r) + olumsuzluk eki “-ma” + kişi eki:
ayrıl + ma + yız → ayrılmayız -
“Gelecek zaman kipi” (-acak) + kişi eki:
açıklan + a + cak → açıklanacak -
“Emir kipi” 3. çoğul için öneri/istek: “-sınlar” olumsuz hâli:
şaşırt + ma + sınlar → şaşırtmasınlar -
“İstek kipi” 2. tekil olumlu:
ara + la + sın → aralasın
