Çekirdek yükü 16 olan temel hâlde X atomu ile ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?
Soru Metni:
Çekirdek yükü 16 olan temel hâlde X atomu ile ilgili,
I. En yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı 6’dır.
II. Valans orbitalleri 3s ve 3p’dir.
III. (2–) yüklü iyonunun elektron dağılımı 3p⁶ ile sonlanır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap:
1. Adım: Atomun Tanımlanması
- Çekirdek yükü 16 olan atomun proton sayısı 16’dır.
- Proton sayısı = atom numarası = 16
- Atomun elektron sayısı (temel hâlde) = 16’dır.
- Bu atom kükürt (S) elementidir.
2. Adım: Elektron Dizilimi
Kükürt atomunun temel hâlde elektron dizilimi şöyledir:
-
- enerji düzeyi: 2 elektron → 1s²
-
- enerji düzeyi: 8 elektron → 2s² 2p⁶
-
- enerji düzeyi: 6 elektron → 3s² 3p⁴
Toplam: 2 + 8 + 6 = 16 elektron.
3. Adım: Yargıların İncelenmesi
| Yargı No | Yargı Metni | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| I | En yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı 6’dır. | Doğru | 3. enerji düzeyinde 6 elektron vardır (3s² 3p⁴). |
| II | Valans orbitalleri 3s ve 3p’dir. | Doğru | Valans orbitalleri en dış enerji düzeyindeki orbitallerdir, burada 3s ve 3p orbitalleri. |
| III | (2–) yüklü iyonunun elektron dağılımı 3p⁶ ile sonlanır. | Doğru | 2– yüklü iyon, 2 elektron kazanır, toplam elektron sayısı 18 olur. 3p orbitalinde 6 elektron tamamlanır (3p⁶). |
4. Sonuç
- I, II ve III yargıları doğrudur.
- Doğru cevap: E) I, II ve III
Özet Tablosu
| Yargı No | Yargı Metni | Doğruluk Durumu |
|---|---|---|
| I | En yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı 6’dır. | Doğru |
| II | Valans orbitalleri 3s ve 3p’dir. | Doğru |
| III | (2–) yüklü iyonunun elektron dağılımı 3p⁶ ile sonlanır. | Doğru |
Kükürt atomunun temel hâl elektron dizilimi:
1s^2 \, 2s^2 \, 2p^6 \, 3s^2 \, 3p^4
(2–) yüklü iyonunun elektron dizilimi:
1s^2 \, 2s^2 \, 2p^6 \, 3s^2 \, 3p^6
Özetle: Kükürt atomunun temel hâlinde en yüksek enerji düzeyinde 6 elektron vardır, valans orbitalleri 3s ve 3p’dir ve 2– yüklü iyonunda 3p orbitalinde 6 elektron tamamlanır. Bu nedenle I, II ve III yargıları doğrudur.
Soruda X atomunun çekirdek yükü Z = 16, yani S (kükürt) olduğu anlaşılıyor. Kükürt atomunun temel hâlde elektron dağılımı:
- Kükürt atomu (Z=16):
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁴
Buna göre her bir önermeyi inceleyelim:
-
“En yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı 6’dır.”
• En yüksek enerji düzeyi n = 3’tür.
• Bu düzeydeki elektronlar 3s² + 3p⁴ = 6 elektrondur.
⟹ Önerme I doğru. -
“Valans orbitalleri 3s ve 3p’dir.”
• Valans orbitalleri, atomun en dış kabuğunda (en büyük n değerinde) yer alan orbitallerdir.
• n = 3 düzeyinde 3s ve 3p orbitalleri vardır.
⟹ Önerme II doğru. -
“(2–) yüklü iyonunun elektron dağılımı 3p⁶ ile sonlanır.”
• S²⁻ iyonu, kükürt atomuna 2 elektron daha ekler ve toplam 18 elektrona ulaşır.
• 18 elektron, [Ar] (1s²2s²2p⁶3s²3p⁶) yapı verir; son dolan orbital 3p⁶’dır.
⟹ Önerme III de doğru.
Sonuç olarak I, II ve III tümü doğru olduğu için doğru seçenek “E) I, II ve III” tür.