Soru: 5 ile bölümünden kalanı 3, 11 ile bölümünden kalanı 2 ve 23 ile bölümünden kalanı 3 olan sayının 6 ile bölümünden alabileceği kalan değerlerinin toplamı kaçtır?
Table of Contents
- Soru Özeti
- Adım 1: 5 ve 11 ile Bölümden Kalan
- Adım 2: 23 ile Bölümden Kalan
- Adım 3: 6 ile Bölümden Kalanın Bulunması
- Sonuç ve Doğrulama
- Özet Tablosu
1. Soru Özeti
Bir tam sayı N için verilen bilgiler:
- N \equiv 3 \pmod{5}
- N \equiv 2 \pmod{11}
- N \equiv 3 \pmod{23}
Bu koşulları sağlayan sayının 6 ile bölümünden alacağı kalan değeri bulup, bu kalanların toplamı isteniyor.
2. Adım 1: 5 ve 11 ile Bölümden Kalan
Önce
N \equiv 3 \pmod{5}
olduğuna göre
N = 5a + 3
yazarız. Bu ifadeyi 11’e göre inceleyelim:
5^{-1}\!\bmod11=9 olduğundan
a \equiv 9\cdot10 \equiv 90 \equiv 2 \pmod{11}
.
Dolayısıyla
a = 11k + 2
\;\Longrightarrow\;
N = 5(11k+2)+3 = 55k + 13.
3. Adım 2: 23 ile Bölümden Kalan
Şimdi
N = 55k + 13
ifadesini 23’e göre kullanalım:
55 \equiv 9 \pmod{23} ve 9^{-1}\!\bmod23 = 18
olduğuna göre
Böylece
k = 23m + 4
\;\Longrightarrow\;
N = 55(23m+4)+13 = 1265m + 233.
Yani N \equiv 233 \pmod{1265}.
4. Adım 3: 6 ile Bölümden Kalanın Bulunması
Elde ettiğimiz N \equiv 233 \pmod{1265} sonucundan:
N \bmod 6 = 233 \bmod 6.
Bölme yaparsak 233 = 6\cdot38 + 5, dolayısıyla
$N$’in 6 ile bölümünden kalan \boxed{5}.
5. Sonuç ve Doğrulama
- Tek bir çözüm çıktığı için $N$’in 6 ile bölümünden yalnızca 5 kalabilir.
- İstenen “alınabilecek kalanların toplamı” = 5.
6. Özet Tablosu
| Adım | Modül | Denklem | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Başlangıç | 5 | N \equiv 3 \pmod5 | N = 5a + 3 |
| 11 | 5a+3 \equiv 2 \pmod{11} | a \equiv 2 \pmod{11} | |
| Ara Sonuç | — | — | N = 55k + 13 |
| 23 | 55k+13 \equiv 3 \pmod{23} | k \equiv 4 \pmod{23} | |
| Nihai Sonuç | — | — | N \equiv 233 \pmod{1265} |
| 6 ile Kalan | 6 | 233 \bmod 6 | 5 |
Cevap: 5
