Soru: Bir kasa elma 4 kg’lık ve 6 kg’lık paketlere doldurulduğunda hiç elma artmamaktadır. Bu kasalardan 6 tane alan bir manav en az kaç kilogram elma almıştır?
Cevap:
- Burada anlam: Bir kasanın içindeki elmalar hem 4 kg’lık paketlerle hem de 6 kg’lık paketlerle doldurulduğunda artık kalmıyor. Yani kasa ağırlığı hem 4’e hem de 6’ya tam bölünür.
- Bu durumda kasanın ağırlığı, 4 ile 6’nın ortak katıdır; en küçük ortak katı (EKOK) bulalım: \mathrm{EKOK}(4,6)=12.
- Dolayısıyla bir kasadaki elma miktarının en azı 12 kg olabilir.
- Manav 6 kasa alıyorsa toplam en az: 6\times 12 = 72 kg.
Sonuç: 72 kg (C şıkkı).
Özet tablo:
| Bir kasa (en az) | Kasa sayısı | Toplam |
|---|---|---|
| 12 kg | 6 | 72 kg |
Bir kasa elma 4 kg’lık ve 6 kg’lık paketlere doldurulduğunda hiç elma artmamaktadır. Bu kasalardan 6 tane alan bir manav en az kaç kilogram elma almıştır?
İçindekiler
1. Soru Analizi
– Bir kasadaki elma miktarı hem 4 kg’lık hem de 6 kg’lık paketlere tam bölünebilmektedir (artık kalmıyor).
– Manav bu kasalardan 6 tane alıyor ve toplam kaç kilogram elma aldığını en küçük değerde soruyor.
Bu tip sorularda temel adım, kasadaki elma miktarının 4 ve 6 sayılarının ortak katı olması gerektiğini belirlemektir.
2. Gerekli Kavramlar
-
Bölünebilme: Bir sayı, başka bir sayıya bölündüğünde kalan sıfır ise bölünebilme söz konusudur.
-
Ortak Kat: İki veya daha fazla sayıyı tam bölebilen pozitif tam sayılara ortak kat denir.
-
En Küçük Ortak Kat (EKOK): Ortak katlar arasında en küçük pozitif tam sayıdır.
– Formül:
\mathrm{EKOK}(a,b) = \frac{a \times b}{\gcd(a,b)}– Burada \gcd(a,b), a ve b’nin en büyük ortak bölenidir.
3. Adım Adım Çözüm
-
GCD (EBOB) Bulma
– a = 4,\; b = 6 için
– \gcd(4,6) = 2 -
EKOK Hesaplama
– \mathrm{EKOK}(4,6) = \dfrac{4 \times 6}{\gcd(4,6)} = \dfrac{24}{2} = 12
– Yani bir kasa 12 kg elma içermelidir ki 4 kg ve 6 kg paketlere artık kalmadan doldurulabilsin. -
6 Kasa için Toplam
– Bir kasa = 12 kg
– 6 kasa = $6 \times 12 = 72,$kg
Dolayısıyla manav en az 72 kg elma alır.
4. Özet Tablo
| Kriter | Hesaplama / Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| EBOB(4, 6) | 2 | 4 ve 6’nın en büyük ortak böleni |
| EKOK(4, 6) | 12 | \dfrac{4\times6}{2}=12 |
| Bir kasa elma miktarı | 12 kg | Hem 4’e hem 6’ya tam bölünebilen en küçük değer |
| Kasa sayısı | 6 | Soruya göre manavın aldığı kasa adedi |
| Toplam elma miktarı | 72 kg | 6 \times 12 = 72 |
5. Sonuç
– Bir kasadaki elma miktarı 12 kg’dır (EKOK).
– Manav 6 kasa aldığında 6 × 12 kg = 72 kg elma almış olur.
– Cevap: 72 kg (C seçeneği).
Önemli Noktalar:
- EKOK, verilen sayıların ortak katları içinde en küçüğüdür.
- EBOB formülü EKOK’u hızlıca hesaplamak için kullanılır.
- Problemlerde genellikle “artık kalmadan paketleme” ifadesi bölünebilme ve EKOK kavramlarını işaret eder.
