Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?
Önemli Noktalar
- Cümlelerde yazım yanlışları, birleşik yazılması gereken kelimelerin ayrık yazılması ve büyük/küçük harf kullanımı ile ilgilidir.
- Doğru yazım kurallarını bilmek, dilin anlaşılır ve doğru kullanılmasını sağlar.
- Soruda doğru cevabı bulmak için her cümlenin yazım kurallarına uygunluğu kontrol edilmelidir.
Sorudaki cümlelerde yazım yanlışını içeren şık D’dir.
İçindekiler
- Şıkların Yazım Yanlışı Analizi
- Doğru Yazım Kuralları
- Karşılaştırma Tablosu: Doğru ve Yanlış Yazımlar
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Şıkların Yazım Yanlışı Analizi
- A şıkkı: “tanrıtanımaz” kelimesi birleşik yazılmalıdır. Bu şıkta doğru yazılmıştır.
- B şıkkı: “haketmesi” kelimesi bitişik yazılmalıdır. Bu şıkta doğru yazılmıştır.
- C şıkkı: “gibi görünmem” ifadesi doğru kullanılmıştır; ayrı yazılması gereken kelimeler doğru yazılmıştır.
- D şıkkı: “Hakkari’den ülkeye girdi deniyor.” cümlesinde “Türkiye’nin” yazımı doğrudur ama “Sinovac aşıları Hakkari’den ülkeye girdi deniyor.” ifadesinde “Hakkari” özel isim olduğundan doğru, fakat “Sinovac aşıları” ifadesi birleşik yazılan “aşıları” kelimesi doğru. Bu cümlede sorun yokmuş gibi görünse de virgül eksikliği ve cümlenin yapısı bakımından yanlışlık vardır. Ancak verilen seçeneklerde yazım yanlışı olarak “Türkiye’nin” kelimesinde kesme işaretinin kullanılmaması veya “Sinovac aşıları” ifadesinde birleşik olmayan bir yazım yoktur.
- E şıkkı: “MÖ 5. yy.da” ifadesinde “yy.da” yanlış yazılmıştır. Doğrusu “yy’da” şeklinde kesme işareti kullanılmalı, yani “MÖ 5. yy’da” olmalıdır.
Doğru Yazım Yanlışı: Yazım yanlışı içeren cümle E şıkkıdır çünkü “yy.da” yanlış, doğrusu “yy’da” olmalıdır.
Doğru Yazım Kuralları
-
Kesme işareti:
Kısaltmalardan sonra gelen eklerde kesme işareti kullanılır. Örneğin:- “MÖ 5. yy’da”
- “TBMM’nin”
-
Birleşik kelimeler:
- “tanrıtanımaz” gibi kelimeler bitişik yazılır.
- “haketmesi” kelimesi de bitişiktir.
-
Özel isimler:
- “Hakkari” gibi özel isimler büyük harfle başlar ve kesme işareti doğru kullanılır.
-
Noktalama:
- Cümlede anlamı bozan noktalama yanlışları yazım yanlışına dahil edilir.
Karşılaştırma Tablosu: Doğru ve Yanlış Yazımlar
| İfade | Yanlış Yazım | Doğru Yazım |
|---|---|---|
| MÖ 5. yy.da | yy.da | yy’da |
| Tanrı tanımaz | Ayrı yazılmış | tanrıtanımaz |
| Hakkari’den | Doğru | Doğru |
| Haketmesi | Ayrı yazılmış | haketmesi |
Özet Tablo
| Şık | Yazım Yanlışı Durumu |
|---|---|
| A | Doğru |
| B | Doğru |
| C | Doğru |
| D | Doğru |
| E | Yanlış (yy.da → yy’da olmalı) |
Sık Sorulan Sorular
1. Kesme işareti ne zaman kullanılır?
Kısaltmalardan sonra gelen eklerde kesme işareti kullanılır. Örneğin MÖ 5. yy’da gibi.
2. Birleşik kelimeler nasıl anlaşılır?
Birleşik kelimeler anlamca bütünlük oluşturur ve yazım kılavuzunda bitişik yazıldığı belirtilir.
3. Yazım yanlışı nedir?
Dil kurallarına uygun olmayan yazım biçimlerine yazım yanlışı denir.
Sonraki Adımlar
Bu tarz yazım sorularında zorlandığınızda, Türk Dil Kurumu’nun yazım kılavuzunu incelemek ister misiniz? Ya da yazım kuralları üzerine kısa ve pratik ipuçları içeren bir rehber hazırlamamı ister misiniz?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?
• Hak etmek birleşik değil, ayrı yazılır.
• Kısaltmalarda kesme işaretiyle ayrım yapılır (yy.’da).
• “Doküman” kelimesi Türkçede “ö” ile değil “o” ile yazılır.
B şıkkındaki “haketmesi” sözcüğü yanlış yazılmıştır, doğru yazımı “hak etmesi” şeklindedir.
İçindekiler
Gerekçe
B seçeneğinde geçen “haketmesi” ifadesi, Türk Dil Kurumu’na göre iki sözcükten oluşan birleşik olmayan bir fiil grubudur: hak etmek.
Doğru yazımı:
• Hak etmek → hak et-mek
• …hakkında fikriniz nedir acaba? → …hak etmesi hakkında fikriniz nedir acaba?
Yazım Kuralları Karşılaştırma Tablosu
| Terim / Örnek | Doğru Yazım | Yanlış Yazım |
|---|---|---|
| Hak etmek + fiil birleşimi | hak etmesi | haketmesi |
| Kısaltma + ek birleşimi | yy.’da | yy.da |
| Türkçe ödünç kelime | doküman | döküman (yanlış) |
Özet Tablosu
| Seçenek | Cümle | Yazım Hatası |
|---|---|---|
| A | tanıtanımaz → tanıyan mı? (anlam sorunu olsa da TDK’da tanıtanımaz yok) | Anlamsal belirsizlik |
| B | haketmesi → hak etmesi | Evet |
| C | dokümanları | Hayır |
| D | Hakkari’den | Hayır |
| E | yy.da → yy.’da | Noktalama eksik |
SSS
S1: “hak etmesi” neden ayrı yazılır?
C1: Fiil gruplarında “hak etmek”, “kurtuluş bulmak” gibi tamlamalar ayrı yazılır (Kaynak: TDK).
S2: Kısaltmalara ek getirirken her zaman kesme işareti koymalı mıyım?
C2: Evet, kesme işareti kısaltma ile ek arasına konur: “MÖ 5. yy.’da”, “Dr.’un tezi”.
S3: Türkçede “doküman” mı yoksa “döküman” mı?
C3: TDK’ya göre doğru biçim “doküman”dır.
Başka bir yazım kuralıyla ilgili detaylı açıklama ister misiniz?
@Dilekkk