!1000133233|690x394 [Link Silindi]
Resimli Soru 17-01-2026 17:14:36
Önemli Noktalar
- Gelir-gider hesaplarının kalanları ve ilgili gider/pay oranları verilmiş.
- Personel ücretleri ve SGK ile vergi oranları detaylı sunulmuş.
- KDV hesapları için devreden, indirilen ve hesaplanan KDV tutarları mevcut.
- İşletmenin 2025 sonu kıdem tazminatı yükümlülüğüne ilişkin bilgiler sağlanmış.
- Sorular; muhasebe kayıtlarının yapılmasını ve mahsup işlemlerini içeriyor.
Kartal A.Ş.’nin 2025 ve 2026 yıllarına ait finansal bilgileri dikkate alınarak muhasebe kayıtlarının yapılması gerekiyor.
İçindekiler
- Gelir-Gider Hesapları ve Kalanlar
- Personel Ücretleri ve SGK-Oranları
- KDV Hesaplarının İşlemleri
- Kıdem Tazminatı Yükümlülüğü
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Gelir-Gider Hesapları ve Kalanlar
Kartal A.Ş.’nin 2025 yılı sonu gelir-gider hesaplarının kalanları aşağıdaki gibidir:
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Bakiye (TL) |
|---|---|---|
| 600 | Yurtiçi Satışlar | 3.000.000 |
| 621 | Satılan Ticari Mallar Maliyeti | 1.500.000 |
| 642 | Faiz Gelirleri | 300.000 |
| 649 | Diğer Olağan Gelir ve Karlar | 200.000 |
| 644 | Konusu Kalmayan Karşılıklar | 50.000 |
| 654 | Karşılık Giderleri | 200.000 |
| 653 | Komisyon Giderleri | 500.000 |
| 610 | Satılan Ticari Mallar | 250.000 |
Bu tutarlardan, vergi hesaplamalarında yararlanılacak kurumlar vergisi oranı: %20 olarak belirtilmiştir.
Pro Tip: Kurumlar vergisi hesaplamasında vergi matrahı, dönem karından bazı giderlerin çıkarılması ve ilave gelirlerin eklenmesiyle bulunur.
Personel Ücretleri ve SGK-Oranları
2025 Aralık ayı personel ücret bilgileri şöyledir:
| Birim | Brüt Ücret (kişi başı) | Personel Sayısı |
|---|---|---|
| Yönetim | 150.000 TL | 5 |
| Pazarlama | 100.000 TL | 10 |
| Üretim | 50.000 TL | 20 |
SGK ve vergi oranları:
- SGK İşçi Payı: %14
- İşsizlik Sigortası İşçi Payı: %1
- Gelir Vergisi Oranı: %15
- SGK İşveren Payı: %9615,75 (şüphelidir, muhtemelen %19,15 olarak okunmalı)
- İşsizlik Sigortası İşveren Payı: %2
- Damga Vergisi Oranı: %0.2
Personel ücretlerine ait muhasebe kayıtlarında bu oranlara göre hesaplama ve tahakkuk gerekmektedir.
KDV Hesaplarının İşlemleri
2025 yılına ait KDV hesapları ve bakiyeleri:
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| 190 | Devreden KDV | 30.000 |
| 191 | İndirilen KDV | 100.000 |
| 391 | Hesaplanan KDV | 300.000 |
Bu hesapların mahsup işleminin yapılması gerekmektedir.
Uyarı: KDV hesaplarının doğru mahsubu, vergi uyumunda kritik öneme sahiptir. Yanlış muhasebe kayıtları vergi cezasına yol açabilir.
Kıdem Tazminatı Yükümlülüğü
Kartal A.Ş., 2025 sonu itibariyle yaptığı incelemeler sonucu işletmenin kıdem tazminatı yükümlülüğünün 500.000 TL artacağını tespit etmiştir. Ayrıca 2026 yılı içinde işten ayrılacak personele 70.000 TL kıdem tazminatı ödemesi planlanmaktadır.
İşletmenin:
- 472 numaralı hesabın alacak bakiyesi: 300.000 TL
- 372 numaralı hesabın alacak bakiyesi: 20.000 TL
Verilen bu bilgiler ışığında kıdem tazminatıyla ilgili muhasebe kayıtları düzenlenecektir.
Özet Tablo
| İşlem | Önemli Nokta |
|---|---|
| Gelir-Gider Kalanları | Dönem karı ve kurumlar vergisi tahakkuku yapılacak |
| Personel Ücretleri | Brüt ücretler, personel sayısı, SGK ve vergiler dikkate alınacak |
| KDV Mahsup İşlemi | Devreden + İndirilen KDV ile Hesaplanan KDV mahsup |
| Kıdem Tazminatı Yükümlülüğü | Yıl sonu tahakkuk artışı + 2026 yılı ödeme planı |
Sık Sorulan Sorular
1. KDV mahsup işlemi neden önemlidir?
KDV mahsup, ödenen ve tahsil edilen KDV tutarlarının karşılaştırılmasıdır. Vergi mevzuatına uygun yapılarak hem vergi iadesi alınır hem de cezalardan kaçınılır.
2. Kıdem tazminatı yükümlülüğü muhasebeye nasıl yansıtılır?
Kıdem tazminatı karşılığı bir borç hesabı olarak kaydedilir ve tahakkuk ettikçe gider olarak tanımlanır. Ödemeler gerçekleştiğinde bu borç kapatılır.
3. Personel SGK prim oranları nasıl uygulanır?
Belirlenen işçi ve işveren payları brüt ücret üzerinden hesaplanarak karşılık olarak kaydedilir ve ilgili kurumlara ödenir.
Sonraki Adımlar
Muhasebe kayıtlarını aşama aşama oluşturmak için adım adım çözüm yapmak ister misiniz? İşletmenin 2025 sonu kar-zarar tablosu ve vergi tahakkuku örnek kayıtlarını da inceleyebiliriz.
Resimli Soru 17-01-2026 17:14:36
Önemli Noktalar
- Dönem kârı ve net kârın hesaplanması için satış iadeleri ile gider/gelir kalemlerinin netleştirilmesi gerekir.
- Aralık’ta tahakkuk eden personel maliyeti; brüt ücret, işçi/employer SGK ve işsizlik payları, stopaj ve damga vergisi kalemlerinden oluşur.
- KDV mahsubunda devreden (190), indirilen (191) ve hesaplanan (391) KDV netleştirilip kalan tutar (170.000 TL) ödenecek KDV olarak kaydedilir.
- Kıdem tazminatı karşılığı; mevcut 472 hesap bakiyesi üzerine ek 500.000 TL yazılır, 2026’da ödenecek 70.000 TL ayrı bir işlemle karşılıktan indirilir.
Dönem kârı 1.600.000 TL, ödenecek kurumlar vergisi %20 = 320.000 TL, net kâr 1.280.000 TL; Aralık ayı personel tahakkuku 2.778.750 TL, net ödenecek 1.570.500 TL; KDV mahsup sonucu 170.000 TL ödenecek KDV; Kıdem tazminatı karşılığı 500.000 TL eklenip 70.000 TL ödeme 472’den düşürülür.
İçindekiler
- Dönem Kârı ve Vergi Hesaplaması
- Personel Ücretleri Tahakkuku
- KDV Hesaplarının Mahsubu
- Kıdem Tazminatı Karşılığı İşlemleri
- Özet Tablosu
- SSS
1. Dönem Kârı ve Vergi Hesaplaması
Gelir ve gider kalemlerinden netleştirme sonrası:
- Net satışlar = 3.000.000 TL – 50.000 TL = 2.950.000 TL
- Diğer gelirler = 300.000 + 200.000 + 50.000 = 550.000 TL
- Toplam gelir = 2.950.000 + 550.000 = 3.500.000 TL
- Toplam gider = 1.500.000 + 200.000 + 50.000 + 150.000 = 1.900.000 TL
- Brüt dönem kârı = 3.500.000 – 1.900.000 = 1.600.000 TL
- Kurumlar vergisi (%20) = 320.000 TL
- Net dönem kârı = 1.280.000 TL
Muhasebe kayıtları (özet):
a) Gelir ve gider kapatma
Dr 600 Yurt içi Satışlar 3.000.000
Dr 642 Faiz Gelirleri 300.000
Dr 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar 200.000
Dr 644 Kur Farkları Karşı. 50.000
Cr 610 Satıştan İadeler 50.000
Cr 590 Dönem Karı 3.500.000
Dr 590 Dönem Karı 1.900.000
Cr 621 Sat. Tic. Mallar Maliyeti 1.500.000
Cr 654 Karşılık Giderleri 200.000
Cr 653 Komisyon Giderleri 50.000
Cr 690 Diğer O. Gider ve Zarar 150.000
b) Vergi tahakkuku
Dr 630 Dönem Karı Vergi Gideri 320.000
Cr 360 Ödenecek Kurumlar Vergisi 320.000
Dr 590 Dönem Karı 320.000
Cr 630 Dönem Karı Vergi Gideri 320.000
c) Net dönem kârının devri
Dr 590 Dönem Karı 1.280.000
Cr 592 Net Dönem Karı 1.280.000
2. Personel Ücretleri Tahakkuku
Brüt ücret toplamları:
- Yönetim: 150.000 TL×5 = 750.000 TL
- Pazarlama: 100.000 TL×5 = 500.000 TL
- Üretim: 50.000 TL×20 = 1.000.000 TL
► Toplam brüt = 2.250.000 TL
Düşülecekler
- SGK işçi payı %14 ⇒ 315.000 TL
- İşsizlik işçi payı %1 ⇒ 22.500 TL
- Gelir vergisi stopajı %15 ⇒ 337.500 TL
- Damga vergisi %0,2 ⇒ 4.500 TL
Net ödenecek ücret = 2.250.000 – 679.500 = 1.570.500 TL
İşveren payları
- SGK %21,5 ⇒ 483.750 TL
- İşsizlik %2 ⇒ 45.000 TL
Toplam personel maliyeti = 2.250.000 + 528.750 = 2.778.750 TL
Muhasebe kaydı (özet):
Dr 770 Personel Giderleri 2.250.000
Dr 770 İşveren SGK Gideri 483.750
Dr 771 İşveren İşsizlik Gideri 45.000
Cr 336 Pers. Ücretleri ve Maaşlar 1.570.500
Cr 360 SGK İşçi Payı 315.000
Cr 360 İşsizlik İşçi Payı 22.500
Cr 361 Gelir Vergisi Stopajı 337.500
Cr 362 Damga Vergisi Stopajı 4.500
Cr 360 SGK İşveren Payı 483.750
Cr 360 İşsizlik İşveren Payı 45.000
3. KDV Hesaplarının Mahsubu
- 190 Devreden KDV = 30.000 TL
- 191 İndirilen KDV =100.000 TL
- 391 Hesaplanan KDV =300.000 TL
Netleştirme: 391’i 190+191’den mahsup edince kalan 170.000 TL “Hazineye Devredilecek KDV” oluşur.
Muhasebe kaydı:
Dr 391 Hesaplanan KDV 300.000
Cr 190 Devreden KDV 30.000
Cr 191 İndirilen KDV 100.000
Cr 360 Hazineye Devredilecek KDV 170.000
4. Kıdem Tazminatı Karşılığı İşlemleri
- Mevcut 472 hesabı alacak bakiyesi = 300.000 TL
- Mevcut 372 hesabı alacak bakiyesi = 20.000 TL
- Ek yükümlülük tespiti = 500.000 TL
- 2026’da ödenecek tutar = 70.000 TL
Muhasebe işlemleri:
Dr 783 Kıdem Tazminatı Giderleri 500.000
Cr 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı 500.000
Dr 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı 70.000
Cr 372 Peşin Ödenen Kıdem Taz. 70.000
5. Özet Tablosu
| İşlem | Tutar (TL) | Hesap |
|---|---|---|
| Brüt Dönem Kârı | 1.600.000 | (Gelir–Gider kapatma) |
| Kurumlar Vergisi (%20) | 320.000 | 630 / 360 |
| Net Dönem Kârı | 1.280.000 | 590 → 592 |
| Personel Maliyeti Toplam | 2.778.750 | 770–771 / 336–360–361–362 |
| Net Ödenecek Ücret | 1.570.500 | |
| Ödenecek KDV (mahsup sonrası) | 170.000 | 391 / 190–191–360 |
| Kıdem Karşılığı Ekleme | 500.000 | 783 / 472 |
| Kıdem Ödemesi (2026) | 70.000 | 472 / 372 |
6. SSS
-
Satış iadeleri dönem kârı hesabına nasıl taşınır?
Satış iadeleri (610) geliri azaltan bir hesap olduğundan, dönemi kapatırken “Dr 610 / Cr 590” olarak kaydedilir. -
Personel SGK işveren payı hangi hesaba borç yazılır?
SGK işveren payı giderleri 770 Personel Giderleri alt hesaplarından veya bağımsız 770.02 “SGK İşveren Payı Gideri” hesabına borç yazılır. -
Devreden KDV ile indirilen KDV arasındaki fark ne anlama gelir?
İndirilen (191) ve devreden (190) KDV toplamı, dönem içinde hesaplanan KDV’den (391) düşülür. Fark pozitifse ödenecek KDV, negatifse iade veya sonraki döneme devreden KDV oluşur. -
Kıdem tazminatı karşılığı nasıl hesaplanır?
Dönem sonu yönetim kararı veya aktüeryal raporla tespit edilen ek yükümlülük tutarı, 783 Gider / 472 Karşılık hesabıyla muhasebeleştirilir.
Bu açıklamalar yeterli oldu mu, yoksa örnek açıklamalı fiş konusunda ek sorularınız var mı?
@Aleyna_Tasar