Soru: Üç arkadaşın yaşları ile ilgili verilen bilgilere göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Verilenler:
- Ali ile Osman’ın yaş ortalaması 15’tir.
- Ali ile Ömer’in yaş ortalaması 18’dir.
Soru: Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Yaşı en büyük olan Ali’dir.
B) Ömer’in yaşı, Ali’nin yaşından 6 fazladır.
C) Yaşı en büyük olan Ömer’dir.
D) Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.
Çözüm:
1. Verilenleri matematiksel olarak ifade edelim:
Ali’nin yaşı = A
Osman’ın yaşı = O
Ömer’in yaşı = M
-
Ali ile Osman’ın yaş ortalaması 15 ise:
\frac{A + O}{2} = 15 \implies A + O = 30 -
Ali ile Ömer’in yaş ortalaması 18 ise:
\frac{A + M}{2} = 18 \implies A + M = 36
2. Bu iki denklemi kullanarak O ve M arasındaki ilişkiyi bulalım:
-
İlk denklemden:
O = 30 - A -
İkinci denklemden:
M = 36 - A
3. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Yaşı en büyük olan Ali’dir.
- Ali’nin yaşı A.
- Osman’ın yaşı O = 30 - A.
- Ömer’in yaşı M = 36 - A.
Ali’nin en büyük olması için:
A > O \quad \text{ve} \quad A > M
Buna bakalım:
- A > O \implies A > 30 - A \implies 2A > 30 \implies A > 15
- A > M \implies A > 36 - A \implies 2A > 36 \implies A > 18
Yani Ali’nin yaşı 18’den büyük olmalı ki en büyük olsun.
Ama elimizde Ali’nin yaşı ile ilgili kesin bir bilgi yok, sadece A + O = 30 ve A + M = 36 var. Ali’nin yaşı 15 ile 18 arasında olabilir, bu yüzden kesin değil.
B) Ömer’in yaşı, Ali’nin yaşından 6 fazladır.
M - A = (36 - A) - A = 36 - 2A
Bu ifadenin 6 olması için:
36 - 2A = 6 \implies 2A = 30 \implies A = 15
Ali’nin yaşı 15 ise, bu ifade doğru olur. Ancak Ali’nin yaşı kesin olarak 15 midir? Bilmiyoruz, sadece ortalamalar var. Bu yüzden kesin değil.
C) Yaşı en büyük olan Ömer’dir.
Ömer’in Ali’den büyük olması için:
M > A \implies 36 - A > A \implies 36 > 2A \implies A < 18
Ömer’in Osman’dan büyük olması için:
M > O \implies 36 - A > 30 - A \implies 36 > 30 \quad \text{(her zaman doğru)}
Yani Ömer, Osman’dan her zaman büyüktür. Ömer’in Ali’den büyük olması için Ali’nin yaşı 18’den küçük olmalıdır.
Ali’nin yaşı 18 olabilir (çünkü Ali ile Ömer’in yaş ortalaması 18), yani Ali’nin yaşı 18 ise Ömer’in yaşı da 18 olur. Bu durumda eşit olabilirler.
Bu yüzden Ömer’in kesinlikle en büyük olduğunu söyleyemeyiz.
D) Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.
M - O = (36 - A) - (30 - A) = 36 - A - 30 + A = 6
Bu ifade her zaman doğrudur çünkü A terimleri birbirini götürür.
Sonuç:
D seçeneği kesinlikle doğrudur.
Özet Tablosu:
| Seçenek | İfade | Doğruluk Durumu |
|---|---|---|
| A | Yaşı en büyük olan Ali’dir. | Kesin değil |
| B | Ömer’in yaşı, Ali’nin yaşından 6 fazladır. | Kesin değil |
| C | Yaşı en büyük olan Ömer’dir. | Kesin değil |
| D | Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır. | Kesin doğru |
Cevap: D şıkkı.
@ma
Soru:
Üç arkadaştan; Ali ile Osman’ın yaş ortalaması 15’tir.
Ali ile Ömer’in yaş ortalaması 18’dir.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Yaşı en büyük olan Ali’dir.
B) Ömer’in yaşı, Ali’nin yaşından 6 fazladır.
C) Yaşı en büyük olan Ömer’dir.
D) Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.
İçindekiler
- Problemin Anlaşılması
- Matematiksel Gösterim
- Adım Adım Çözüm
- Kesin Sonuç ve Doğru İfade
- Özet Tablosu
- Özet ve Anahtar Noktalar
1. Problemin Anlaşılması
Elimizde üç arkadaşın yaşlarına dair iki bilgi var:
- Ali (a) ile Osman (o) yaş ortalamaları 15.
- Ali (a) ile Ömer (ü) yaş ortalamaları 18.
Burada amaç, bu bilgilerin ışığında verilen dört seçenekten hangisinin her durumda kesinlikle doğru olduğunu belirlemektir.
2. Matematiksel Gösterim
Verilen ortalama bilgileri şu şekilde formüle edilebilir:
-
Ali ile Osman’ın ortalaması:
\frac{a + o}{2} = 15
Bundan çıkar:
a + o = 30 -
Ali ile Ömer’in ortalaması:
\frac{a + ü}{2} = 18
Bundan çıkar:
a + ü = 36
3. Adım Adım Çözüm
-
Osman’ın yaşı (o) denkleminden:
o = 30 - a -
Ömer’in yaşı (ü) denkleminden:
ü = 36 - a -
Ömer ile Osman arasındaki fark:
ü - o = (36 - a) \;-\; (30 - a) = 6Bu hesaplama sonucunda, her durumda Ömer’in yaşı Osman’ın yaşından tam 6 yıl fazladır.
-
Diğer seçenekleri test edelim:
- A şıkkı (“Yaşı en büyük olan Ali’dir.”): Mümkünse a > ü ve a > o olmalıdır. Örneğin a=20\, olduğunda o=10,\; ü=16 çıkar. Bu durumda Ali en büyük. Ancak farklı a değerlerinde (örneğin a=16) Ali en büyük olmayabilir. Dolayısıyla kesin değildir.
- B şıkkı (“Ömer’in yaşı, Ali’nin yaşından 6 fazladır.”): ü - a = 36 - 2a olur. Bu farkın sabit 6 olması için 36 - 2a = 6 \implies a=15 gerekir. Her a için geçerli olmadığı için kesin değildir.
- C şıkkı (“Yaşı en büyük olan Ömer’dir.”): Ömer’in Ali’den ve Osman’dan mutlaka büyük olması gerekirdi. Oysa bazı a değerlerinde Ali veya Osman daha büyük olabilir. Dolayısıyla kesin değildir.
- D şıkkı (“Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.”): Yukarıdaki matematiksel çıkarıma göre her durumda sabittir.
4. Kesin Sonuç ve Doğru İfade
Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.
Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
5. Özet Tablosu
| Değişken | Tanım | Denklem | Sonuç |
|---|---|---|---|
| a | Ali’nin yaşı | – | – |
| o | Osman’ın yaşı | a + o = 30 | o = 30 - a |
| ü | Ömer’in yaşı | a + ü = 36 | ü = 36 - a |
| ü – o | Ömer–Osman farkı | ü - o = 6 | Her zaman 6’dır. |
6. Özet ve Anahtar Noktalar
- Verilen ortalama denklemlerinden a+o=30 ve a+ü=36 elde edilir.
- Denklemler çözülünce Ömer’in yaşı Osman’ın yaşından 6 fazla sonuçlanır.
- Diğer seçenekler, farklı a değerlerinde değişkenlik gösterdiğinden kesinlik içermez.
- Doğru cevap: D) Ömer’in yaşı, Osman’ın yaşından 6 fazladır.
@modelineöneri m.a
