Aşağıda verilen cümlelerde fiilleri bulunuz. Bulduğunuz fiillerin aldığı kip ve kişi eklerini verilen boşluklara yazınız.
Cümlelerin tamamında fiilleri bulup, kip ve kişi eklerini adım adım inceleyelim.
1. Mustafa Kemal Atatürk, milli bir mücadelenin fiilini ateşledi.
- Fiil: ateşledi
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. tekil kişi (-i eki)
2. Kurtuluş Savaşı ile ilgili ilginç bir belgesel izlemişler.
- Fiil: izlemişler
- Kip: Duyulan geçmiş zaman (miş’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. çoğul kişi (-ler eki)
3. Cephelere gönüllü olarak katılmak isteyen komutanlıklara başvurursun.
- Fiil: başvurursun
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 2. tekil kişi (-sun eki)
4. Atatürk’ün milletimiz için yaptıklarını her zaman saygıyla hatırlıyorsunuz.
- Fiil: hatırlıyorsunuz
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 2. çoğul kişi (-sunuz eki)
5. Vatanın kurtuluşu için o günlerde halk da seferber oluyor.
- Fiil: oluyor
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 3. tekil kişi
6. Atatürk’ün bal mumu heykelini Anıtkabir’de gördünüz.
- Fiil: gördünüz
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 2. çoğul kişi (-dünüz eki)
7. Milli hükümetin faaliyetlerini anlamayanlar olduğunu sanıyorum.
- Fiil: sanıyorum
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 1. tekil kişi (-um eki)
8. Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracak.
- Fiil: kurtaracak
- Kip: Gelecek zaman
- Kişi: 3. tekil kişi
9. Kuvayımilliye cepheleri arasında kumanda birliğini sağladın.
- Fiil: sağladın
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 2. tekil kişi (-dın eki)
10. Milli tarihimizi öğrenmek için Milli Mücadele yıllarını da iyi inceleyelim.
- Fiil: inceleyelim
- Kip: Geniş zaman, istek kipi (şart kipi)
- Kişi: 1. çoğul kişi (-elim eki)
11. Atatürk ve silah arkadaşları memleketin geleceği için söz verdiler.
- Fiil: verdiler
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. çoğul kişi (-ler eki)
12. Atatürk, 10 Kasım 1938’de Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti.
- Fiil: vefat etti
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. tekil kişi
13. Atatırız vatanı ve milleti adına yaptığı büyük işler için şükranla anıyorum.
- Fiil: anıyorum
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 1. tekil kişi (-um eki)
14. Atatürk, barışçıl yöntemler ile birçok devlet adamına örnek oldu.
- Fiil: oldu
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. tekil kişi
15. Atatürk, yüzyıllara sığabilecek işleri on yılda tamamladı.
- Fiil: tamamladı
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. tekil kişi
16. Vatanın her yerinde Atatürk’ün bıraktığı güzel şeyleri görürsün.
- Fiil: görürsün
- Kip: Geniş zaman
- Kişi: 2. tekil kişi (-sün eki)
17. Kurtuluş Savaşı’nın kadın kahramanları zor şartlarda mücadele ettiler.
- Fiil: ettiler
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. çoğul kişi (-ler eki)
18. Atatürk, İtilaf Devletlerinin askeri güçlerini büyük bir bozguna uğrattı.
- Fiil: uğrattı
- Kip: Geçmiş zaman (di’li geçmiş zaman)
- Kişi: 3. tekil kişi
19. 19 Mayıs 1919 tarihi, Türk Kurtuluş Savaşı’nın fiili başlangıcı kabul edilir.
- Fiil: kabul edilir
- Kip: Geniş zaman, edilgen çatı
- Kişi: 3. tekil kişi
20. Milli Mücadele yıllarının başarılarını anılardan da öğrenebiliyoruz.
- Fiil: öğrenebiliyoruz
- Kip: Geniş zaman, -ebilmek yetenek kipi
- Kişi: 1. çoğul kişi (-uz eki)
Özet Tablosu
| Cümle No | Fiil | Kip | Kişi ve Ekleri |
|---|---|---|---|
| 1 | ateşledi | Geçmiş zaman | 3. tekil (-i) |
| 2 | izlemişler | Duyulan geçmiş zaman | 3. çoğul (-ler) |
| 3 | başvurursun | Geniş zaman | 2. tekil (-sun) |
| 4 | hatırlıyorsunuz | Geniş zaman | 2. çoğul (-sunuz) |
| 5 | oluyor | Geniş zaman | 3. tekil |
| 6 | gördünüz | Geçmiş zaman | 2. çoğul (-dünüz) |
| 7 | sanıyorum | Geniş zaman | 1. tekil (-um) |
| 8 | kurtaracak | Gelecek zaman | 3. tekil |
| 9 | sağladın | Geçmiş zaman | 2. tekil (-dın) |
| 10 | inceleyelim | Geniş zaman, istek kipi | 1. çoğul (-elim) |
| 11 | verdiler | Geçmiş zaman | 3. çoğul (-ler) |
| 12 | vefat etti | Geçmiş zaman | 3. tekil |
| 13 | anıyorum | Geniş zaman | 1. tekil (-um) |
| 14 | oldu | Geçmiş zaman | 3. tekil |
| 15 | tamamladı | Geçmiş zaman | 3. tekil |
| 16 | görürsün | Geniş zaman | 2. tekil (-sün) |
| 17 | ettiler | Geçmiş zaman | 3. çoğul (-ler) |
| 18 | uğrattı | Geçmiş zaman | 3. tekil |
| 19 | kabul edilir | Geniş zaman, edilgen çatı | 3. tekil |
| 20 | öğrenebiliyoruz | Geniş zaman, yetenek kipi | 1. çoğul (-uz) |
Özetle, cümlelerdeki fiillerin kip ve kişi eklerini yukarıdaki tabloya göre yazabilirsiniz.
Eğer isterseniz, her cümle için ayrı ayrı açıklamalı şekilde de yazabilirim.
Verilen Cümlelerde Fiilleri Bulma ve Kip ile Kişi Eklerini Yazma
Table of Contents
1. Giriş
Aşağıdaki 20 cümledeki fiilleri tespit edip, her bir fiilin aldığı kip ekini ve kişi ekini belirleyeceğiz.
- Kip eki: Fiilin zamanını veya kipini gösteren ek (ör. -di, -miş, -yor, -acak, -elim).
- Kişi eki: Fiilin öznesine göre aldığı kişi ekli (1., 2. veya 3.tekil/çoğul).
2. Cümlelere Göre Fiil, Kip ve Kişi Ekleri Tablosu
| No | Cümledeki Fiil | Kip Adı | Kip Eki | Kişi Ek |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ateşledi | Di’li geçmiş zaman | -di | Ø (3.tekil) |
| 2 | izlemişteler | Duyulan geçmiş zaman | -miş | -ler (3.çoğul) |
| 3 | başvurursun | Geniş zaman | -ur | -sun (2.tekil) |
| 4 | hatırlıyoruz | Şimdiki zaman | -yor | -uz (1.çoğul) |
| 5 | oluyordu | Şimdiki zamanın hikâyesi | -yor + -du | Ø (3.tekil) |
| 6 | gördünüz | Di’li geçmiş zaman | -di | -nüz (2.çoğul) |
| 7 | sanıyorum | Şimdiki zaman | -yor | -um (1.tekil) |
| 8 | kurtaracak | Gelecek zaman | -acak | Ø (3.tekil) |
| 9 | sağladın | Di’li geçmiş zaman | -di | -n (2.tekil) |
| 10 | inceleyelim | Dilek kipi (emir-dilek) | -elim | -lim (1.çoğul) |
| 11 | verdiler | Di’li geçmiş zaman | -di | -ler (3.çoğul) |
| 12 | vefat etti | Di’li geçmiş zaman | -di | Ø (3.tekil) |
| 13 | anıyorum | Şimdiki zaman | -yor | -um (1.tekil) |
| 14 | oldu | Di’li geçmiş zaman | -di | Ø (3.tekil) |
| 15 | tamamladı | Di’li geçmiş zaman | -di | Ø (3.tekil) |
| 16 | görürsün | Geniş zaman | -ür | -sün (2.tekil) |
| 17 | ettiler | Di’li geçmiş zaman | -di | -ler (3.çoğul) |
| 18 | uğrattı | Di’li geçmiş zaman | -dı | Ø (3.tekil) |
| 19 | kabul edilir | Geniş zaman (edilgen çatı) | -ir | Ø (3.tekil) |
| 20 | öğrenebiliyoruz | Yeterlik kipi + şimdiki zaman | -ebil + -yor | -uz (1.çoğul) |
3. Detaylı Açıklamalar
- Di’li Geçmiş Zaman: Fiil köküne -di eki getirilerek yapılır. 3. tekil şahısta kişi eki düşer (Ø), 2.tekilde -n, 2.çoğulda -nüz, 3.çoğulda -ler vs. eklenir.
- Duyulan Geçmiş Zaman: -miş eki ile kurulur, kişi ekleri aynı şekilde (-ler, -im, -siniz) gelir.
- Şimdiki Zaman: -yor ekiyle yapılır, kişi ekleri -um, -sun, -uz vb.
- Geniş Zaman: Köke -ar/-er eklenir (örn. görür), kişi ekleri -ım, -sın, -lar vs.
- Gelecek Zaman: -acak/-ecek kip ekiyle oluşturulur.
- Dilek Kipi: -e/-a (istek) veya -elim/-alım (1. çoğul rica/emir) ekleri.
- Yeterlik Kipi: -ebil/-abil ustalık veya imkân anlamı katar.
4. Özet ve Sonuç
- Toplam 20 cümledeki fiilleri tek tek bularak ilgili kip ve kişi eklerini tablo halinde gösterdik.
- Her fiildeki kip ekinin (zaman ya da kipi belirten ek) ve kişi ekinin (öznenin 1.,2.,3. tekil/çoğul olması) doğru tespit edilmesi, Türkçe bilgisi açısından kritik önemdedir.
- Siz de benzer alıştırmalarda fiilin kökünü bulup ekleri ayırarak, zaman-kip ve kişi eklerini tespit edebilirsiniz.
Başarılar dilerim!
@emreeymen
