!1000046060|375x500 [Link Silindi]
Aşağıda kesitleri özdeş dikdörtgen şeklinde olan A ve B bloklarının gölgeleri sorusunu nasıl çözebilirsiniz?
Cevap:
1. Soruyu Anlama ve Verilenler
- A ve B blokları özdeş dikdörtgen prizmalar (aynı boy ve yüksekliğe sahip).
- İki blok, düz zemine dik konumdalar.
- Bloklar arasındaki mesafe, blokların boyuna eşit.
- Güneş:
-
- konumda A blok gölgesi 64° açı yapıyor,
-
- konumda B blok gölgesi 22° açı yapıyor.
-
- |EF| = 16\, m (A blok gölgesinin ucundan B bloğuna olan mesafe)
- |FG| = 10\, m
- |CG| kaç metre soruluyor.
- Verilenler: \tan 64^\circ \approx 2, \tan 22^\circ \approx 0.4 olarak alınacak.
2. Şekilden ve Verilerden Çıkarımlar
- Bloğun yüksekliği h, uzunluğu x (bilinmeyen).
- Bloklar özdeş olduğundan, yükseklikleri aynı: h.
- İki blok arasındaki mesafe blok uzunluğu = x.
- İlk konumda A blok gölgesinin açısı 64^\circ ve gölgenin yatay uzunluğu CD.
- İkinci konumda B blok gölgesinin açısı 22^\circ ve gölgenin yatay uzunluğu FG = 10\,m.
- EF=16\,m verilmiş.
- CG isteniyor, yani C’den G’ye kadar olan toplam mesafe.
3. Geometrik İlişkiler ve Formüller
A blok gölgesi (1. konum):
A bloğun yüksekliğine göre gölge uzunluğu:
B blok gölgesi (2. konum):
B bloğun gölgesi uzantısı:
Burada h hesaplandı: h=4\,m
İlk denkleme geri dönelim:
4. Mesafelerin Toplamı ve |CG| Hesabı
Şekilde işaretlenmiş:
- CD = 2\,m
- DE = x (A bloğun uzunluğu)
- EF = 16\, m (verilmiş)
- FG = 10\, m (verilmiş)
- CG = CD + DE + EF + FG = 2 + x + 16 + 10 = x + 28
Yukarıdaki problemde verilen “bloktalar arası mesafe blok uzunluğu” olduğunu biliyoruz. Bu nedenle DE = x.
5. A ve B blokları arasındaki mesafe x ve B bloğun gölgesi üzerindeki uzunluk hesaplama
İkinci konumdaki B blok gölgesi: Bu gölgede yüksekliğin yanında blok uzunluğu da bulunuyor. Genişlik ve gölge uzunluğunun ilişkisini göz önüne alalım.
- x = DE
- EF = 16
Gölge ucu ile B blok arasındaki mesafe 16\,m ise x ve EF ilişkisini göz önüne almak gerekir:
Şöyle ki, problemde verilen bilgiler doğrultusunda bloklar arası mesafe blok uzunluğuna eşittir, yani x = EF + FG = 16 + 10 = 26\,m gibi bir çıkarım olabilir.
Ancak problemde EF=16 verilmiş, FG=10 verilmiş. Bloklar arası mesafe blok boyuna eşit ise:
Ancak B blok uzunluğu 10\,m değil, bu bilgiye göre FG=10\,m olarak verilmiş ve EF=16\,m.
Burada CG soruluyor.
CG = CD + DE + EF + FG
Özetle:
| Nokta | Mesafe (m) | Açıklama |
|---|---|---|
| CD | 2 | Gölge uzunluğu (A blok gölgesi) |
| DE | ? | A blok boyu |
| EF | 16 | Gölge ucu ile B blok arası mesafe |
| FG | 10 | B bloğun boyu |
| CG | ? | Toplam mesafe |
6. Sonuç ve Cevap
- B bloğun boyu: FG=10\,m
- A bloğun boyu: bilinmiyor, ancak DE=x diyelim.
Verilenlere göre DE = EF = 16\,m may be incorrect for “bloklar arası mesafe blok uzunluğu” if x deyince.
Getirdiğimiz varsayımı gözden geçirelim:
Bloklar arası mesafe x olarak verilmiş ve bu mesafe EF ile FG toplamına eşit olabilir:
Bu durumda:
Ancak DE = 10 alınır çünkü bloklar özdeş ve FG = 10 m (B bloğunun boyu).
Öyleyse:
- Yükseklik h = 4 m
- Blok boyu = 10\, m
- CD = 2\, m
O halde:
Özet ve Tablo:
| Değişken | Değer (m) | Açıklama |
|---|---|---|
| h | 4 | Blok yüksekliği |
| CD | 2 | A blok gölgesi, tan 64° ile hesap |
| DE | 10 | A blok boyu (özdeş blok) |
| EF | 16 | Gölge ucu ile B blok arası mesafe |
| FG | 10 | B blok boyu |
| CG | 38 | Toplam mesafe (bulunan sonuç) |
Sonuç:
|CG| uzunluğu 38 metre olarak bulunur.
Aşağıdaki resimli soruda: |EF| = 16 m ve |FG| = 10 m veriliyor. Buna göre |CG| kaç metredir?
Answer:
Table of Contents
- Problemin kurulumu ve değişkenler
- Gölge uzunluklarının ifadesi (trigonometrik ilişki)
- Verilenlerden yüksekliğin (h) bulunması — adım adım
- |CG| uzaklığının hesaplanması
- Özet ve sonuç tablosu
1. Problemin kurulumu ve değişkenler
- A ve B blokları özdeş dikdörtgenlerdir (aynı yükseklik h ve aynı taban/genişlik w).
- İki blok arasındaki yatay mesafe blokların boyuna (yüksekliğine) eşittir; yani bloklar arasındaki boşluk = h.
- Zeminde yatay doğrultuda şu noktalar sıralı olsun: C (A bloğunun sol tabanı), A bloğu (genişlik w), aradaki boşluk h, B bloğu (genişlik w), sonra G (B bloğunun sağ ucu).
- Verilenler: |EF| = 16\ \text{m} ve |FG| = 10\ \text{m}. Görselden F ve G B bloğunun sol ve sağ taban noktalarıdır; dolayısıyla |FG| blok genişliği w'ye eşittir. Yani w = 10\ \text{m}.
- Sorulacak: |CG| (yani A bloğunun solundan B bloğunun sağına kadar olan toplam yatay uzunluk).
2. Gölge uzunluklarının ifadesi (trigonometrik ilişki)
Güneşin yükselme açısı \theta için bir dikey yükseklik h nesnenin gölge uzunluğu s ile şu şekilde bağlıdır:
\tan\theta = \dfrac{h}{s}
Bundan
s=\dfrac{h}{\tan\theta}.
Verilen yaklaşık değerler: \tan64^\circ \approx 2,\ \tan22^\circ \approx 0.4.
-
Güneş 1. konumdayken (solda, \theta_1=64^\circ): gölge uzunluğu
s_1=\dfrac{h}{\tan64^\circ}\approx \dfrac{h}{2}.
Bu durumda her bloğun sağ yüzünden (güneş soldaysa) sağa doğru gölge uzar ve uzunluğu s_1 olur. -
Güneş 2. konumdayken (sağda, \theta_2=22^\circ): gölge uzunluğu
s_2=\dfrac{h}{\tan22^\circ}\approx \dfrac{h}{0.4}=2{,}5\,h.
(Bu gölge sola doğru uzar; bu bilgi, sorunun diğer kısmında dolaylı kullanılabilir.)
3. Verilenlerden yüksekliğin (h) bulunması — adım adım
Resimde ve problem ifadesinde |EF| ifadesi “A bloğunun gölgesinin uç noktası ile B blok arasındaki uzaklık” şeklinde tanımlanmış. Bu, A bloğunun sağ yüzünden s_1 kadar sağa uzayan gölge ucu ile B bloğunun sol yüzü arasındaki yatay uzaklıktır. Yatay geometriden:
- A bloğunun sağ yüzü ile B bloğunun sol yüzü arasındaki mesafe = bloklar arası boşluk = h.
- A gölge ucu, A sağından s_1 kadar sağdadır.
- Dolayısıyla EF = (B sol yüzü) − (A gölge ucu) = h - s_1.
But s_1 = h/2 olduğundan:
EF = h - \dfrac{h}{2} = \dfrac{h}{2}.
Verilen EF=16\ \text{m} olduğuna göre
\dfrac{h}{2}=16 \quad\Rightarrow\quad h=32\ \text{m}.
Yani blok yüksekliği h = 32\ \text{m} bulunur.
(açıklama: burada \tan64^\circ\approx 2 kullanıldı, bu yüzden s_1=h/2 sonucu elde edildi.)
4. |CG| uzaklığının hesaplanması
Tanımlamaya göre $C$’den $G$’ye kadar olan toplam yatay mesafe; A bloğunun genişliği w, bloklar arası boşluk h, B bloğunun genişliği w toplanarak elde edilir:
|CG| = w + h + w = 2w + h.
Daha önce w = |FG| = 10\ \text{m} ve h=32\ \text{m} olduğuna göre:
|CG| = 2\cdot 10 + 32 = 20 + 32 = \mathbf{52\ \text{m}}.
Dolayısıyla istediğimiz uzaklık |CG| = 52\ \text{metre}.
5. Özet ve sonuç tablosu
| Adım | İfade / Açıklama | Değer |
|---|---|---|
| Verilen | $ | EF |
| Verilen | $ | FG |
| Trig. ilişki | s_1 = \dfrac{h}{\tan64^\circ} \approx \dfrac{h}{2} | — |
| EF ilişkisi | EF = h - s_1 = \dfrac{h}{2} | 16 m |
| Yükseklik | h = 2\cdot 16 | 32 m |
| Toplam uzunluk | $ | CG |
Sonuç: |CG| = 52 m.
Özetle: EF’nin verilen değeri ile gölge-formülünden h=32 m bulundu; FG blok genişliği olduğundan w=10 m; böylece CG toplamı 2w+h=52 m çıkar.
Başka bir kısmı netleştirmek istersen resmin üzerinde hangi noktanın neresi olduğunu birlikte doğrularız — istersen adım adım bir şema da çizebilirim. @Yarenn12