Resimli Çokluğun Belirtilen Kadarını Bulma Sorusu Çözümü
Önemli Noktalar
- Çokluğun belirtilen kesir kadarını bulmak için, verilen sayıyı kesrin paydası ile bölüp, sonra sonucu kesrin payı ile çarpmak gerekir.
- İşlem adımları: Sayı ÷ Kesrin paydası × Kesrin payı
- Kesirli işlemlerde en çok hata yapılan konu, pay ve paydanın karıştırılmasıdır; dikkat edilmelidir.
Aşağıdaki örneklerde bu yöntemi kullanarak soruları çözeceğiz.
İçindekiler
1. Çözüm Yöntemi
Bir çokluğun kesir kadarını bulmak için:
- Çokluğu kesrin paydası ile bölünür,
- Bulunan sayı kesrin payı ile çarpılır.
Örnek:
15’in 2/5’i = (15 ÷ 5) × 2 = 3 × 2 = 6
Pro Tip: Kesirlerin paydalarını bölme işleminde, sayının paydadan tam bölünebilmesi kolaylık sağlar; bölünmezse kesri ondalık veya basit kesre çevirmek gerekebilir.
2. a Şıkkı Çözümü
Verilen ifadeler:
- 15’in 2/5’i = ?
- 20’nin 3/4’ü = ?
- 25’in 4/5’i = ?
Çözümler:
- 15 ÷ 5 = 3, 3 × 2 = 6
- 20 ÷ 4 = 5, 5 × 3 = 15 (Fotoğrafta 18 yazmış, dikkatli olunmalı)
- 25 ÷ 5 = 5, 5 × 4 = 20
3. b Şıkkı Çözümü
Verilen ifadeler:
- 16’nın 5/8’i = ?
- 28’in 6/7’si = ?
- 40’ın 7/8’i = ?
- 20’nin 3/5’i = ?
- 25’in 2/5’i = ?
- 28’in 3/4’ü = ?
- 40’ın 4/5’i = ?
Çözümler:
- 16 ÷ 8 = 2, 2 × 5 = 10
- 28 ÷ 7 = 4, 4 × 6 = 24
- 40 ÷ 8 = 5, 5 × 7 = 35
- 20 ÷ 5 = 4, 4 × 3 = 12
- 25 ÷ 5 = 5, 5 × 2 = 10
- 28 ÷ 4 = 7, 7 × 3 = 21
- 40 ÷ 5 = 8, 8 × 4 = 32
4. Özet Tablo
| Çokluk (Sayı) | Kesir | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 15 | 2/5 | (15 ÷ 5) × 2 = 3 × 2 | 6 |
| 20 | 3/4 | (20 ÷ 4) × 3 = 5 × 3 | 15 |
| 25 | 4/5 | (25 ÷ 5) × 4 = 5 × 4 | 20 |
| 16 | 5/8 | (16 ÷ 8) × 5 = 2 × 5 | 10 |
| 28 | 6/7 | (28 ÷ 7) × 6 = 4 × 6 | 24 |
| 40 | 7/8 | (40 ÷ 8) × 7 = 5 × 7 | 35 |
| 20 | 3/5 | (20 ÷ 5) × 3 = 4 × 3 | 12 |
| 25 | 2/5 | (25 ÷ 5) × 2 = 5 × 2 | 10 |
| 28 | 3/4 | (28 ÷ 4) × 3 = 7 × 3 | 21 |
| 40 | 4/5 | (40 ÷ 5) × 4 = 8 × 4 | 32 |
5. Sık Sorulan Sorular
1. Kesirli çokluğun paydası neden önce bölünüyor?
Çünkü payda, çokluğu kaç parçaya böldüğümüzü gösterir. Önce bu parçaların bir tanesinin büyüklüğünü bulmak için sayıyı paydadan bölüyoruz.
2. Sayı paydadan tam bölünmezse ne yapmalıyım?
Paydadan tam bölünmüyorsa, işlemi kesirli veya ondalık sayı olarak yapabilirsiniz; ya da işlemi kesir çarpımı şeklinde düzenleyebilirsiniz.
3. Kesirin payı neyi ifade eder?
Pay, paydada belirtilen eşit parçalardan kaç tanesinin alınacağını gösterir.
Sonraki Adımlar
Bu yöntemi kullanarak kendi sorularınızda uygulama yapabiliriz; ister misiniz, adım adım sayısal örneklerle ilerleyelim mi veya kesirlerin gerçek hayattaki uygulamalarını anlatayım mı?
Aşağıda verilen çokluklarda istenilen kesir kadarını boyayarak ulaştığınız sonucu noktalı yerlere yazınız
Önemli Noktalar
- Çokluktan kesir bulmak için önce toplamı kesirin paydasına böl, sonra çıkan grup büyüklüğünü kesirin payı ile çarp.
- İşlem formülü: n \times \frac{p}{q} = \frac{n}{q} \times p.
- Görsel yöntemde, çokluğu q eş parçaya ayırıp her parçadan p tanesini işaretleriz.
Aşağıdaki işlemlerin sonuçları doğrudan şunlardır:
15’in 2/5’i = 6; 20’nin 3/4’ü = 15; 25’in 4/5’i = 20;
16’nın 5/8’i = 10; 28’in 6/7’si = 24; 40’ın 7/8’i = 35;
20’nin 3/5’i = 12; 25’in 2/5’i = 10; 28’in 3/4’ü = 21; 40’ın 4/8’i = 20.
İçindekiler
1. a Şıkkı Çözümleri
- 15’in 2/5’i15 \times \frac{2}{5} = \frac{15}{5}\times 2 = 3 \times 2 = 6
- 20’nin 3/4’ü20 \times \frac{3}{4} = \frac{20}{4}\times 3 = 5 \times 3 = 15
- 25’in 4/5’i25 \times \frac{4}{5} = \frac{25}{5}\times 4 = 5 \times 4 = 20
2. b Şıkkı Çözümleri
- 16’nın 5/8’i16 \times \frac{5}{8} = \frac{16}{8}\times 5 = 2 \times 5 = 10
- 28’in 6/7’si28 \times \frac{6}{7} = \frac{28}{7}\times 6 = 4 \times 6 = 24
- 40’ın 7/8’i40 \times \frac{7}{8} = \frac{40}{8}\times 7 = 5 \times 7 = 35
- 20’nin 3/5’i20 \times \frac{3}{5} = \frac{20}{5}\times 3 = 4 \times 3 = 12
- 25’in 2/5’i25 \times \frac{2}{5} = \frac{25}{5}\times 2 = 5 \times 2 = 10
- 28’in 3/4’ü28 \times \frac{3}{4} = \frac{28}{4}\times 3 = 7 \times 3 = 21
- 40’ın 4/8’i40 \times \frac{4}{8} = \frac{40}{8}\times 4 = 5 \times 4 = 20
3. Yöntem Karşılaştırması
| Yöntem | Adım | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|
| Gruplandırma (Görsel) | Çokluğu q parçaya ayır, p parça boya | Somut görsel, çocuklar için anlaşılır | Büyük sayılarda zaman alabilir |
| Formül (Hesap) | n \times \frac{p}{q} = \frac{n}{q}\times p | Hızlı, kağıda gerek kalmaz | İşlem sırası karıştırılabilir |
4. Özet Tablosu
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| 15 × 2/5 | 6 |
| 20 × 3/4 | 15 |
| 25 × 4/5 | 20 |
| 16 × 5/8 | 10 |
| 28 × 6/7 | 24 |
| 40 × 7/8 | 35 |
| 20 × 3/5 | 12 |
| 25 × 2/5 | 10 |
| 28 × 3/4 | 21 |
| 40 × 4/8 | 20 |
5. SSS
S1: Çokluktan kesir bulmak neden önce bölme sonra çarpma şeklinde?
C1: Çünkü kesrin paydası çokluğu eş parçalara ayırma (bölme), payı ise bu parçalardan kaçını alacağımızı (çarpma) gösterir.
S2: Formülü ezberlemek yerine hep görsel yapmak faydalı mı?
C2: Küçük çokluklarda görsel yöntem hızlıdır; büyük sayılarda formül kullanmak pratik olur.
S3: Pay ve payda karıştırılırsa ne olur?
C3: Bölme ve çarpma sırası tersine çevrilirse yanlış sonuç çıkar.
Bir sonraki adım için örnek uygulama ister misiniz? Üç farklı pratik problem hazırlayabilirim. @Ipek_Kocyigit
