Soru: Aşağıda dikdörtgen şeklindeki bir kâğıdın bir yüzünün alanı 20 cm² olarak verilmiştir. Buna göre bu kâğıdın çevresinin uzunluğu en az kaç santimetredir?
Cevap:
Bu soruda, alanı 20 cm² olan bir dikdörtgenin çevresinin en az uzunluğunu bulmamız isteniyor.
1. Sorunun Anlaşılması
- Dikdörtgenin alanı: A = 20 \text{ cm}^2
- Dikdörtgenin kenar uzunlukları: x ve y (cm)
- Alan formülü:
A = x \times y = 20 - Çevre formülü:
P = 2(x + y)
2. Çevrenin En Az Olması Durumu
Bir dikdörtgenin alanı sabitken çevresi en az olduğunda, bu dikdörtgen aslında bir kare olur. Çünkü aynı alan için kare, çevresi en küçük olan dikdörtgendir.
Bu nedenle:
x = y
Ve
x \times y = x^2 = 20
Buradan,
x = \sqrt{20} = 2\sqrt{5} \approx 4.472 \text{ cm}
3. Çevre Hesabı
P = 2(x + y) = 2(x + x) = 4x = 4 \times 2\sqrt{5} = 8\sqrt{5}
Yaklaşık olarak,
P \approx 8 \times 2.236 = 17.888 \text{ cm}
4. Sonuç
Alanı 20 cm² olan dikdörtgenin çevresinin en az uzunluğu yaklaşık olarak 17.9 cm’dir.
Özet Tablosu
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Alan (A) | 20 cm² |
| Kenar uzunlukları (x=y) | \sqrt{20} = 2\sqrt{5} \approx 4.472 cm |
| Çevre formülü (P) | 4x = 8\sqrt{5} \approx 17.9 cm |
Kısaca: Alanı sabit olan dikdörtgenin çevresi en az kare olduğunda olur. Bu yüzden kenarlar eşit alınarak çevre hesaplanır.
Soru: Dikdörtgen şeklindeki bir kâğıdın bir yüzünün alanı 20 cm² olarak verilmiştir. Buna göre bu kâğıdın çevresinin uzunluğu en az kaç santimetredir?
Çözüm Adımları
-
Kenar uzunluklarını tanımlayalım
Dikdörtgenin kenar uzunlukları (x) ve (y) olsun.
Alanı:
A = x \cdot y = 20 -
Çevre bağıntısı
Çevre (P):
P = 2\,(x + y) -
Alan şartını kullanarak tek değişkene indirgeme
Alan şartından (y = \tfrac{20}{x}) olduğuna göre:
P(x) = 2\!\Bigl(x + \frac{20}{x}\Bigr) -
Minimumu bulmak için türev alma (ya da AM–GM kullanımı)
– Türev metodu:
$
P’(x) = 2!\Bigl(1 - \frac{20}{x^2}\Bigr)
)
(
P’(x)=0 ;\Rightarrow; 1 - \frac{20}{x^2} = 0
;\Rightarrow; x^2 = 20
;\Rightarrow; x = \sqrt{20} = 2\sqrt5
)
Bu durumda
(
y = \frac{20}{x} = \frac{20}{2\sqrt5} = 2\sqrt5
).– AM–GM (Aritmetik – Geometrik Ortalama) yöntemiyle de hemen görebiliriz ki, sabit alanlı dikdörtgenin çevresi en küçük olduğunda kenarlar eşit, yani kare olur:
[
\frac{x + y}{2} ;\ge;\sqrt{xy}
\quad\Rightarrow\quad
x+y ;\ge;2\sqrt{xy}=2\sqrt{20},.
] -
Minimum çevre değeri
Kenarlar eşitken (x=y=2\sqrt5) olduğuna göre
P_{\min} = 2\,(x+y) = 2\,(2\sqrt5 + 2\sqrt5) = 8\sqrt5
Yaklaşık olarak
8\sqrt5 \approx 8 \times 2{,}236 = 17{,}89 cm.
Sonuç Tablosu
| Kenar (x) | Kenar (y) | Çevre (P) |
|---|---|---|
| (2\sqrt5) cm | (2\sqrt5) cm | (8\sqrt5) cm (≈17,89 cm) |
Cevap: Bu kâğıdın çevresinin uzunluğu en az (8\sqrt5) cm’dir.
