Mesut Bey aşağıda kenar uzunlukları verilen dikdörtgen şeklindeki bahçesinin çevresine köşelerine de gelmek şartıyla eşit aralıklarla ağaç dikecektir. Buna göre ardışık iki ağaç arasındaki mesafe metre cinsinden aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Soru Özeti:
- Dikdörtgen bahçenin kenar uzunlukları: 144 m ve 180 m.
- Bahçenin çevresine, köşelere de gelecek şekilde eşit aralıklarla ağaçlar dikilecek.
- Ardışık iki ağaç arasındaki mesafe seçeneklerden hangisi olamaz?
Çözüm Adımları
1. Bahçenin çevresini hesaplayalım:
Çevre formülü:
Çevre = 2 \times (Uzun \, Kenar + Kısa \, Kenar)
Verilen uzunluklar:
- Uzun kenar = 180 m
- Kısa kenar = 144 m
Çevre:
Çevre = 2 \times (180 + 144) = 2 \times 324 = 648 \, m
2. Ağaçlar eşit aralıklarla ve köşelere gelecek şekilde dikilecektir.
Bu durumda, çevre uzunluğu ağaçlar arasındaki mesafenin tam katı olmalıdır.
Yani, ağaçlar arasındaki mesafe d için:
d \mid 648
Yani d, 648 sayısını tam bölmelidir.
3. Seçeneklerin 648 sayısını bölüp bölmediğini kontrol edelim:
| Seçenek | 648 ÷ Seçenek | Tam Bölünüyor mu? |
|---|---|---|
| 12 | 648 ÷ 12 = 54 | Evet |
| 18 | 648 ÷ 18 = 36 | Evet |
| 24 | 648 ÷ 24 = 27 | Evet |
| 36 | 648 ÷ 36 = 18 | Evet |
Görüldüğü gibi, tüm seçenekler 648’i tam bölüyor.
4. Ancak soru “hangisi olamaz?” diye soruyor.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, ağaçların köşelere de gelmesi gerektiği.
Köşelere ağaç dikileceği için, ağaç sayısı çevre uzunluğunun ağaçlar arası mesafeye bölünmesiyle bulunur:
\text{Ağaç sayısı} = \frac{648}{d}
Ağaçlar köşelere denk gelmeli, yani ağaç sayısı en az 4 olmalı (dikdörtgenin 4 köşesi).
5. Ağaç sayısı 4’ten küçük olursa köşelere ağaç dikmek mümkün olmaz.
Şimdi seçenekleri tekrar inceleyelim:
| Seçenek | Ağaç Sayısı = 648 ÷ Seçenek | Köşelere Ağaç Dikilebilir mi? |
|---|---|---|
| 12 | 54 | Evet |
| 18 | 36 | Evet |
| 24 | 27 | Evet |
| 36 | 18 | Evet |
Tüm seçeneklerde ağaç sayısı 4’ten büyük.
6. Burada başka bir durum olabilir: Ağaçlar arası mesafe, kenar uzunluklarının bölünebilmesi gerekir.
Çünkü ağaçlar köşelere de gelecek şekilde kenar boyunca eşit aralıklarla dizilecektir.
Yani, hem 144 m hem 180 m kenar uzunlukları, ağaçlar arası mesafenin tam katı olmalıdır.
7. Kenar uzunluklarının her ikisinin de ağaçlar arası mesafeye tam bölünüp bölünmediğini kontrol edelim:
| Seçenek | 144 ÷ Seçenek | 180 ÷ Seçenek | Her İkisi Tam Bölünüyor mu? |
|---|---|---|---|
| 12 | 12 | 15 | Evet |
| 18 | 8 | 10 | Evet |
| 24 | 6 | 7.5 | Hayır |
| 36 | 4 | 5 | Evet |
Burada 24 seçeneği 180’i tam bölmüyor (180 ÷ 24 = 7.5).
8. Sonuç:
- Ağaçlar arası mesafe hem 144 m’yi hem 180 m’yi tam bölmeli.
- 24 sayısı 180’i tam bölmediği için 24 metre olamaz.
Sonuç:
Ardışık iki ağaç arasındaki mesafe metre cinsinden olamaz: C) 24
Özet Tablosu
| Seçenek | 648’i Böler mi? | 144’ü Böler mi? | 180’i Böler mi? | Uygun mu? |
|---|---|---|---|---|
| 12 | Evet | Evet | Evet | Evet |
| 18 | Evet | Evet | Evet | Evet |
| 24 | Evet | Evet | Hayır | Hayır |
| 36 | Evet | Evet | Evet | Evet |
Cevap: C) 24
Soru:
Mesut Bey, aşağıda kenar uzunlukları verilen dikdörtgen şeklindeki bahçesinin çevresine, köşelere de gelmek şartıyla eşit aralıklarla ağaç dikecektir. Buna göre ardışık iki ağaç arasındaki mesafe metre cinsinden aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) 12 B) 18 C) 24 D) 36
Çözüm Adımları
1. Kenar Uzunlukları ve Gerekli Koşullar
- Dikdörtgenin iki kısa kenarı: 144 m
- Dikdörtgenin iki uzun kenarı: 180 m
- Köşelerde de ağaç olması için, bir köşeden diğer köşeye giden her kenar boyunun tam sayıda eşit aralığa bölünebilmesi gerekir.
Yani mesafe d, hem 144’e hem de 180’e tam bölünebilmelidir.
2. Ortak Bölenleri Bulma
İki sayının ortak bölenleri için önce EBOB(144, 180) hesaplanır:
EBOB(144,\,180)=36
Dolayısıyla 144 ve 180’in ortak bölenleri şunlardır:
1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 12, 18, 24 (× değil), 36
3. Şıkların İncelenmesi
| Şık | Önerilen Aralık d (m) | 144 ÷ d tam mı? | 180 ÷ d tam mı? | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| A | 12 | 144÷12=12 |
180÷12=15 |
Olabilir |
| B | 18 | 144÷18=8 |
180÷18=10 |
Olabilir |
| C | 24 | 144÷24=6 |
180÷24=7,5 ✘ | Olmaz |
| D | 36 | 144÷36=4 |
180÷36=5 |
Olabilir |
- 24 metrelik aralık, 180’e tam bölünmediği için (180÷24=7,5), kenarın sonunda ağaç köşeye denk gelmez.
