Türkçe Soru: Kısa boylu, cılız bir çocuk… Bu parçayla aşağıdaki cümlelerden hangisi tamamlanır?
Soru metni:
Bu kısa boylu, cılız bir çocuk…
Aşağıdaki cümlelerden hangisi tamamlanır?
Bu cümlede 5 (kişisel) fiil bulunmaz?
A) Biz kısa boylu insanları saçı sayıyordu.
B) Kızların odunları depoya taşıyordu.
C) Gece sınıfa geçince grup oyun oynuyordu.
D) Telaşla kahveden içeri girdi.
Cevap ve Açıklama:
1. Soruda istenen:
- Cümlenin tamamlanması için verilen seçeneklerden hangisinde 5 tane kişisel fiil yoktur.
2. Kişisel Fiil Nedir?
- Kişisel fiil: Kişi eki alarak öznenin hangi kişi olduğunu gösteren fiil çeşididir. Genellikle cümlenin öznesi bellidir ve yüklem kişiye göre çekimlenmiştir.
Kişisel fiil olup olmadığını anlamak için fiilin kişi eki olup olmadığını kontrol edelim.
3. Seçeneklerin incelenmesi:
| Seçenek | Cümle | Kişisel Fiil Sayısı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Biz kısa boylu insanları saçı sayıyordu. | 1 | “Sayıyordu” → 3. tekil kişi eki var. “Sayı” yanlış yazım olabilir, doğru hali “sayıyordu” yani kişisel fiildir. |
| B | Kızların odunları depoya taşıyordu. | 1 | “Taşıyordu” → 3. tekil kişi eki var, kişisel fiildir. |
| C | Gece sınıfa geçince grup oyun oynuyordu. | 1 | “Oynuyordu” → 3. tekil kişi eki var, kişisel fiildir. “Geçince” bir zarf-fiil kipinde, kişisel fiil sayılmaz. |
| D | Telaşla kahveden içeri girdi. | 1 | “Girdi” → 3. tekil kişi eki var, kişisel fiildir. |
4. 5 kişisel fiil içeren cümle var mı?
Hiçbir seçenek cümlede 5 tane kişisel fiil bulunmamaktadır. Belki soru metninde kast edilen “5 tane kişisel fiil” değil, cümledeki “kişisel fiil yoktur” anlamındadır.
Ancak soruda “Bu cümlede 5 (kişisel) fiil bulunmaz.” ifadesi yazılmış. Bu cümlede 5 tane kişisel fiil bulunmayan cümle hangisidir diye soruluyor.
Bütün cümlelerde 1 tane kişisel fiil vardır.
Burada muhtemelen doğru cevap B şıkkıdır çünkü “Kızların odunları depoya taşıyordu.” cümlesinde özne Kızların odunları olduğundan dolayı 3. tekil kişi eki kullanılmış ama özne çoğul.
Diğer seçeneklerde özne ve kişi ekine göre uyumlu durum vardır.
Bu soruyu şöyle de yorumlayabiliriz:
- Kişisel fiil içermeyen cümle arıyoruz.
- Verilen 4 cümlede hepsinde kişisel fiil var.
- Öyleyse sorunun anlamı: Parçaya anlam bütünlüğü sağlayan cümleye karar vermek.
Doğru Cevap:
C) Gece sınıfa geçince grup oyun oynuyordu.
- Bu cümle, kısa boylu, cılız bir çocuğun olduğu cümleye göre en uygun tamamlamadır.
- Ayrıca cümlenin akışından “Bu cümlede 5 (kişisel) fiil bulunmaz.” ifadesi muhtemelen bir yazım hatasıdır. Anlam olarak bu cümle parçanın devamı için en anlamlıdır.
Özet Tablosu
| Seçenek | Kişisel Fiil Sayısı | Parçaya Uygunluk | Notlar |
|---|---|---|---|
| A | 1 | Orta | Fiil ve özne uyumlu |
| B | 1 | Uygun değil | Özne-fiil uyumsuz, çoğul özne, tekil fiil |
| C | 1 | En uygun | Parçanın devamı, anlamlı |
| D | 1 | Anlamı sınırlı | Ani hareket, hikaye devamı değil |
Sonuç:
Soru, parçayı tamamlayan cümleyi soruyor ve 5 kişisel fiilden çok parçanın anlamına odaklanıyor. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.
Resimli Soru 15-10-2025 21:24:55
Soru:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin sözcük türlerini (isim, sıfat, zarf, bağlaç vb.) bulunuz.
Cümleler:
a) Sessizliğe karışan sesle arada fark yoktu.
b) Benim küçük boylu, cılız bir çocuğum vardı.
c) Gelmez misin diye iş yerine uğramıyor musun?
d) Yukarı çıkarken apartman boşluğunda basamak saydım.
e) Dışarıda bir köpek havladı.
f) Duşta akan su sesi kulaklarımı rahatsız etti.
1. Altı Çizili Sözcükler ve Sözcük Türleri
| Cümle | Altı Çizili Sözcük | Sözcük Türü | Açıklama |
|---|---|---|---|
| a) | sesle | İsim (isim soylu) | “Ses” varlık bildirir; –le ekiyle araç bildiren isim oluşturulmuştur. |
| b) | küçük boylu, cılız | Sıfat | “Çocuğum” ismini niteleyen tanımlama sıfatlarıdır. |
| c) | diye | Bağlaç | “…diye…” ifadesi; cümleleri birleştiren bağlaç görevindedir. |
| d) | yukarı | Zarf (yer zarfı) | Yer/yön bildiren belirteç (zarf) görevi görür. |
| e) | dışarıda | Zarf (yer zarfı) | Yer bildiren zarf; eylemin yapıldığı mekanı gösterir. |
| f) | duşta | Zarf (yer zarfı) | Yer bildiren zarf; eylemin gerçekleştiği konumu belirtir. |
2. Örnek Cümlelerle Açıklama
- sesle (isim): Arabadan yükselen sesle uyanmak zordur.
- küçük boylu, cılız (sıfat): Sınıfın en küçük boylu, cılız öğrencisiydi.
- diye (bağlaç): Yağmur yağıyor diye şemsiyemi aldım.
- yukarı (zarf): Merdiveni yukarı çıkarken nefesim kesildi.
- dışarıda (zarf): Sınıfta ders çalışırken dışarıda oyun sesi duyuldu.
- duşta (zarf): Banyodan çıkan duşta sesler sakinleştiriciydi.
3. Özet Tablosu
| Sözcük | Sözcük Türü | Görev |
|---|---|---|
| sesle | İsim | Varlık/araç bildirir |
| küçük boylu, cılız | Sıfat | Niteleme sıfatı |
| diye | Bağlaç | Cümleleri bağlayan sözcük |
| yukarı | Zarf | Yer/yön belirtir |
| dışarıda | Zarf | Yer belirtir |
| duşta | Zarf | Yer belirtir |