Soru:
Verilen aşağıdaki faktörlerin tamamı hangi afetin oluşumuna doğrudan katkı sağlar?
- Toprağın suya doyması
- Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması
- Depremler ve volkanik faaliyetler
- Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
A) Çığ
B) Taşkın
C) Erozyon
D) Heyelan
E) Kasırga
İçindekiler
1. Cevap
D) Heyelan
2. Açıklama
Bu faktörlerin hepsi, yamaç stabilitesini azaltarak toprağın yerçekimi etkisiyle aşağıya hareket etmesine yol açar.
- Toprağın suya doyması
- Su, toprak içindeki boşlukları doldurup kohezyonu azaltarak zemin mukavemetini düşürür.
- Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması
- Jeolojik katmanlar yamaç yönüne paralelse, kayma yüzeyi oluşumu kolaylaşır.
- Depremler ve volkanik faaliyetler
- Sarsıntı ve sarsılma, kaya ve toprak kütlelerini gevşetir.
- Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
- Kök sistemi kayma direncini sağlar; yok olduğunda tutunma kaybolur.
Tüm bu etkenler bir araya geldiğinde heyelan (toprak kayması) meydana gelme olasılığı yükselir.
3. Özet Tablo
| Faktör | Heyelan Üzerine Etkisi |
|---|---|
| Toprağın suya doyması | Zemin dayanımını azaltır |
| Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması | Kayma yüzeyi oluşumunu kolaylaştırır |
| Depremler ve volkanik faaliyetler | Sarsıntı ile zemin gevşer, kopma başlar |
| Bitki örtüsünün tahrip edilmesi | Kök desteği ortadan kalkar, sürüklenme artar |
Sonuç: Tüm faktörler heyelan oluşumuna doğrudan katkı sağlar. @Taft
Verilen faktörler hangi afetin oluşumuna doğrudan katkı sağlar?
Soru metni:
Verilen faktörler:
- Toprağın suya doyması
- Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması
- Depremler ve volkanik faaliyetler
- Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
Bu faktörlerin tamamı aşağıdaki afetlerden hangisinin oluşumuna doğrudan katkı sağlar?
A) Çığ
B) Taşkın
C) Erozyon
D) Heyelan
E) Kasırga
Şıkların analizleri:
-
A) Çığ: Genellikle kar yığınlarının belirli eğimlerde kayması sonucu oluşur. Toprak suya doyması veya tabakaların dizilişi çığ için doğrudan faktör değildir.
-
B) Taşkın: Su taşkınıdır, aşırı yağış veya su akışının taşması sonucunda oluşur. Toprak suya doyması etkili olabilir ama tabakaların eğim doğrultusunda uzanması, depremler ya da volkanik faaliyetlerle doğrudan bağlantısı zayıftır.
-
C) Erozyon: Toprağın aşınmasıdır. Bitki örtüsünün tahrip edilmesi etkili olabilir, ancak depremler, volkanik faaliyetler ve tabakaların eğim doğrultusu doğrudan rol oynamaz.
-
D) Heyelan: Toprak ve kayaların eğimli yamaçlardan ani veya yavaşça aşağı kaymasıdır. Toprağın suya doyması heyelanı tetikler, tabakaların eğim doğrultusunda uzanması (özellikle zayıf tabakaların eğim yönü) heyelanın oluşumunu kolaylaştırır. Depremler ve volkanik faaliyetler ise heyelanları tetikleyici doğrudan faydalıdır. Bitki örtüsünün tahrip edilmesi toprak stabilitesini düşürür ve heyelana zemin hazırlar.
-
E) Kasırga: Hava koşulları kaynaklı doğal afet. Diğer faktörlerle doğrudan ilişkisiz.
Sonuç
Tüm faktörler beraber değerlendirildiğinde, doğrudan katkı sağlayan afet tipi “Heyelan” dır.
Özet Tablosu
| Faktör | Heyelan ile İlişkisi |
|---|---|
| Toprağın suya doyması | Toprak yumuşar ve kaymaya meyilli olur |
| Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması | Tabaka eğimi kayma yönünü etkiler |
| Depremler ve volkanik faaliyetler | Sarsıntılar veya volkanik hareket heyelanı tetikler |
| Bitki örtüsünün tahrip edilmesi | Toprağın tutunması zayıflar, stabilite kaybı olur |