Tümlerinin 5 katı olan açının ölçüsü kaç derecedir?
Answer: Aşağıda adım adım çözüm ve kısa özet verilmiştir.
İçindekiler
1. Soru Yorumu
Soru: “Tümlerinin 5 katı olan açının ölçüsü kaç derecedir?” ifadesi, bir açının ölçüsünün (x) tümlerinin (yani tamamlayanı, 90^\circ - x) 5 katı olduğunu belirtmektedir. Yani açı x, tümlerinin 5 katına eşittir.
2. Bilinmeyenleri Tanımlama
- Açı ölçüsünü x derece olarak alalım.
- Açı ile tümlerinin (komplemanı) toplamı 90^\circ olduğuna göre tümler (kompleman) 90 - x olacaktır.
3. Denklemin Kurulması ve Çözümü
Verilen bilgi: Açı, tümlerinin 5 katıdır. Buna göre denklem:
$
x = 5(90 - x)
$
Denklemi çözelim:
$
x = 450 - 5x
$
Her iki tarafa 5x ekleyelim:
$
6x = 450
$
Bölerek x’i bulalım:
$
x = \frac{450}{6} = 75
$
Dolayısıyla açı 75^\circ’dir.
4. Sonuç ve Kontrol
- Bulduğumuz açı x = 75^\circ.
- Tümler (kompleman) 90 - x = 90 - 75 = 15^\circ.
- Kontrol: Açı (75^\circ), tümlerinin 5 katı mı? 5 \cdot 15^\circ = 75^\circ — eşit, doğru.
Bu nedenle doğru seçenek A) 75’tir.
5. Özet Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Bilinmeyen tanımı | Açı = x, kompleman = 90 - x | — |
| Denklem kurma | x = 5(90 - x) | — |
| Denklem çözümü | 6x = 450 \Rightarrow x = 75 | x = 75^\circ |
| Kontrol | Kompleman =15^\circ, 5\cdot15^\circ=75^\circ | Doğru |
Sonuç: Açının ölçüsü 75^\circ’dir. (Doğru seçenek: A)
Tümlerinin 5 katı katı olan açının bütünleri kaç derecedir?
Cevap:
Soruda anlatılmak istenen: Bir açının ölçüsü ve o açının bütünlerinin ölçüsü arasında bir ilişki var. Açının ölçüsü, bütünlerinin 5 katı katı olduğuna göre, bu açı kaç derecedir?
Terimler:
-
Bütünler: Bir açının bütünler dediğimizde, o açının 360°’lik tam bir çevre açısının kaçta kaçı veya açının tamamlayıcı açısı gibi değil, burada bütün, genelde “bütün açı” anlamında kullanılır fakat soru bağlamında “bütünler” açının tamamlayıcı açısı demektir (yani açının 360°’ten çıkarılmasıyla kalan açı, açının bütünü olarak değerlendirilir).
-
Açının bütünleri: Açının bütünleri, o açının tamamlayıcı açılarıdır. Örneğin, 60° açısının bütünleri 360° - 60° = 300° olur.
Çözüm:
Açının ölçüsünü x olarak kabul edelim.
-
Açının bütünleri (tümü) 360 - x derecedir.
-
Açının ölçüsü, bütünlerinin 5 katı katı olduğuna göre:
Burada “katı” biraz kafa karıştırıyor ama soru “oranı” demek istiyor. Yani açı, bütünlerinin 5 katı.
Denklemi yazalım:
Şimdi denklemi çözelim:
Her iki tarafa 5x ekleyelim:
Bu durumda açının ölçüsü 300^\circ.
Ancak soruda açının bütünleri sorulduğundan, yani 360^\circ - x soruluyor:
Sonuç:
Açının bütünleri 60 derecedir.
Ama şıklara baktığımızda 60° yok, o halde soruda farklı bir ifadeyle anlatılıyor olabilir.
Detaylı İnceleme:
Soruyu tekrar okuyalım:
“Tümlerinin 5 katı katı olan açının bütünleri kaç derecedir?”
Burada “tümünün 5 katı katı” ifadesi matematik dilinde biraz muğlak. “5 katı katı” ifadesi aslında “5’in tam katı” olarak anlaşılabilir.
Yani açının bütünleri, açının 5 katı tamsayısıdır. Yani açının ölçüsü x olsun, bütünleri 360 - x olsun. Bu iki açının ölçüleri arasında:
Burada k 1, 2, 3… gibi bir tam sayıdır.
Bunu tekrar yazalım:
k'ye farklı değerler verelim:
- k=1 \implies x = \frac{360}{1+5} = \frac{360}{6} = 60, (açının bütünleri 360 - 60 = 300^\circ)
- k=2 \implies x = \frac{360}{11} \approx 32.73 (açının bütünleri yaklaşık 327.27^\circ)
- k=3 \implies x= \frac{360}{16}=22.5
- k=4 \implies x=\frac{360}{21} \approx 17.14
- k=5 \implies x = \frac{360}{26} \approx 13.85
Sorunun şıkları:
A) 75
B) 115
C) 165
D) 170
Bu açılar şıklarda yok.
Alternatif Çözüm Yolu:
Belki açının tam katlarının 5 katı katı olan açının bütünleri deniliyor.
Yani açının tam katları’nın 5 katına eşit olan bir açı.
Bir açının tam katları, açının ölçüsünün tam sayı katlarıdır.
Eğer açının 5 katı açının bütünlerine eşitse, yani:
eşitliği varsa yukarıda yaptığımız şekilde x=60 çıkar.
Ancak 60 derecenin bütünleri: 360 - 60=300 derece.
Ama şıklarda 300 yok.
Sonuç:
Eğer soru “Açının ölçüsü, bütünlerinin 5 katı ise o açının bütünleri kaç derecedir?” şeklindeyse,
- Açının ölçüsü: x
- Açının bütünleri: 360 - x olarak alınır.
Bütünleri:
60 şıklarda yok.
Genel Değerlendirme:
Sorunun cevabı şıklarla örtüşmesi için büyük ihtimalle açının bütünleri değil tam tersi soruluyor ya da verilen “5 katı katı” ifadesinde anlam karışıklığı var.
Bu tür sorularda çoğunlukla bu ifade açının ölçüsünün 5 katı, yani açının 5 katının bütünlerine eşittir şeklinde yorumlanıyor.
Eğer açının toplamı (tam tur 360°) olduğu için, açının bütünleri 360 - x olacak şekilde bir tablo yapalım ve şıklardaki cevapları deneyelim:
| Şık | Bütün açı (verilen) | Açının ölçüsü $x = 360 - $Bütün | 5 Katı? (5$x$) | Kontrol |
|---|---|---|---|---|
| A) 75 | 75 | 360 - 75=285 | 5 \times 285=1425 | değil |
| B) 115 | 115 | 360 - 115=245 | 5 \times 245=1225 | değil |
| C) 165 | 165 | 360 - 165=195 | 5 \times 195=975 | değil |
| D) 170 | 170 | 360 - 170=190 | 5 \times 190=950 | değil |
Burada bir eşitlik yok.
Tahmin:
Soru muhtemelen “Açının bütünlerinin, açının 5 katı olduğu açının bütünleri kaç derecedir?” diyor.
Yani:
Yukarıdaki gibi:
Bütünleri 360 - 60=300^\circ
Bütünleri 300 derece var mı şıklarda? Hayır.
Son Model:
Sanırız soru şu anlama geliyor: “Açının bütünleri açının 5’in katı ise, açının bütünleri kaç derece olur?”
Yani açının bütünleri = 5k \, ^\circ (k > 0 tam sayı)
Açı = x ise:
Aynı zamanda:
Çünkü açının bütünlerinin 5 katı olması durumunda:
Açı = k
Bütünleri = 360 - k = 5k
Çözüm:
Yani açının bütünleri 360 - 60=300^\circ olacak.
Bütünleri: 300^\circ
Sonuç:
Açının bütünleri 300 derecedir.
Fakat şıklarda yok.
Özet Tablosu:
| İşlem Adımı | Sonuç |
|---|---|
| Açının ölçüsü x | 60° veya 300° |
| Açının bütünleri 360 - x | 300° veya 60° |
| Şıklarda bulunan değerler | 75, 115, 165, 170 |
| En uygun değer | 75 (A) yakın olabilir (yaklaşık 75° değil) |
Sonuç ve Öneri
- Açının ölçüsü 60° ise bütünleri 300° olur, ama şıklarda 300 yok.
- Eğer “5 katı katı” ifadesi farklı yorumlanırsa, şıklar arasında doğru cevap A) 75 olabilir.
- Bu tip sorularda sorunun orijinal ifadesiyle tam olarak doğru çeviri yapmak önemli.
@Emine_mira_Balci sorunuza matematiksel olarak açıklamalı çözüm yaptım, eğer soru anlamında veya yazımında bir hata varsa, lütfen detay verin ki size en doğru şekilde yardımcı olayım.
