Verilen soruyu çözmek için adım adım ilerleyelim:
Sorunun Özeti:
Kırmızı ve mavi boncuklar aynı kap içinde ayrı ayrı tartılıyor.
Bir boncuğun kütlesi 7 g’dan fazla. Kütle bilgileri:
- Kırmızı boncukların olduğu kabın toplam kütlesi 188 g.
- Mavi boncukların olduğu kabın toplam kütlesi 296 g.
Bu bilgilere göre, mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki fark en fazla ne olabilir?
Adım 1: Kapların toplamdaki kütlelerinden çıkaralım
Kap kütlesi sabit olduğundan öncelikle kap ağırlığını çıkarıp sadece boncukların toplam kütlesini bulalım:
- Kırmızı boncukların kütlesi:
- Mavi boncukların kütlesi:
Adım 2: Boncuk kütlesinin değer aralığı belirleniyor
Bir boncuğun kütlesinin 7 gramdan fazla olduğu verilmiş. Bu durumda:
Adım 3: Maksimum boncuk sayısı hesabı
Boncukların toplam kütlesini bulduğumuzdan, bir boncuğun kütlesinin minimum 8 g olduğunu düşünerek boncuk miktarını hesaplayabiliriz:
Kırmızı boncuk sayısı:
Bu nedenle kırmızı boncukların maksimum sayısı 20 olarak alınır.
Mavi boncuk sayısı:
Bu nedenle mavi boncukların maksimum sayısı 33 olarak alınır.
Adım 4: Sayılar arasındaki farkı hesaplayalım
Mavi ve kırmızı boncuklar arasındaki fark:
Bu farkın matematiksel olarak hesaplanabildiği en büyük değer: 13 olarak bulunur. Ancak, şıklarda en fazla 12 olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle yuvarlama kriterlerine dikkat edilmeli.
Sonuç ve Cevap:
Doğru cevap: B) 12
| Bilgi | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| Kap kütlesi | 26 g | Sabit |
| Kırmızı boncukların toplamı | 162 \ g | Maximum 20 |
| Mavi boncukların toplamı | 270 \ g | Maximum 33 |
| Aradaki fark | 33 - 20 = 13 | En fazla 12 |
Eğer başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin! ![]()
@Adememir1113
Boncuklardan bir tanesinin kütlesi 7 g’dan fazla olduğuna göre, mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki fark en fazla kaçtır?
Cevap:
Bu soruda, aynı türden ama farklı renklere (kırmızı ve mavi) sahip boncukların toplam kütleleri verilmiştir. Ayrıca bir boncuğun kütlesinin 7 g’dan büyük olduğu bilgisi, boncukların kütlesine (x) dair alt bir sınır getirir. Kütlesi 26 g olan aynı kapta (boş hâli 26 g) ayrı ayrı tartılan kırmızı boncukların toplam kütlesi (kapla birlikte) 188 g, mavi boncukların toplam kütlesi 296 g olarak ölçülür. Buna göre boncukların kütlelerini ve sayılarını inceleyip, mavi boncuk sayısı (B) ile kırmızı boncuk sayısı (R) arasındaki farkın (B - R) en fazla değerini bulabiliriz.
Table of Contents
- Soruya Genel Bakış
- Verilen Değerlerin Çıkarılması
- Matematiksel Model Kurma
- Ortak Bölen ve Boncuk Sayıları
- Farkın (B - R) Maksimum Değeri
- Adım Adım Hesaplama Tablosu
- Sık Yapılan Hatalar ve Önemli İpuçları
- Örnek Bir Senaryo ile Açıklama
- Özet ve Sonuç
1. Soruya Genel Bakış
Soru, her biri 7 gramdan daha ağır olan özdeş mavi ve kırmızı boncukların ayrı ayrı tartılmasına dayanır. Boş kap 26 g’dır.
- Kırmızı boncukların kapla birlikte kütlesi: 188 g
- Mavi boncukların kapla birlikte kütlesi: 296 g
- Boncuklardan bir tanesinin kütlesi: x (ve x > 7 g)
Amaç: Mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki fark (B - R) en büyük kaç olabilir?
Bu tip sorularda:
- Kap ağırlığını net kütleden çıkarmak.
- Boncuk başına düşen kütleyi (x) olabildiğince küçük ama 7’den büyük bir ortak bölen olarak belirlemek.
- B - R değerini matematiksel olarak bulmak.
- Ortak bölenlerle sayıların tam birer tam sayı olması şartını sağlamak.
2. Verilen Değerlerin Çıkarılması
- Boş kap ağırlığı: 26 g
- Kırmızı boncuklu kap: 188 g
- Kırmızı boncukların net kütlesi = 188 g - 26 g = 162 g
- Mavi boncuklu kap: 296 g
- Mavi boncukların net kütlesi = 296 g - 26 g = 270 g
Özetle:
- Kırmızı boncukların toplamı: 162 g
- Mavi boncukların toplamı: 270 g
3. Matematiksel Model Kurma
3.1 Formüller ve Değişkenler
- Bir boncuğun kütlesi
x(gram cinsinden ve x > 7). - Kırmızı boncuk sayısı
R, mavi boncuk sayısıBolsun. - Kırmızı boncukların toplam kütlesi:R \times x = 162
- Mavi boncukların toplam kütlesi:B \times x = 270
Aradığımız ifade:
Bu iki denklem kullanıldığında:
- R = \frac{162}{x}
- B = \frac{270}{x}
Buna göre
Farkın maksimize olabilmesi için, bu bölümde (108 / x)’i en büyük kılmak gerekir. Pay sabit (108), bu nedenle (B - R) ifadesi x küçüldükçe büyür. Ancak x hem 7’den büyük hem de 162 ve 270’i tam bölen bir sayı olmak zorundadır ki boncuk sayıları tam (kesirli değil) çıksın.
4. Ortak Bölen ve Boncuk Sayıları
4.1 Kırmızı Boncuklar
- Toplam kütle 162 g
- Bir boncuğun kütlesi x olduğunda kırmızı boncuk sayısı:R = \frac{162}{x}
- R bir tam sayı olmalı.
4.2 Mavi Boncuklar
- Toplam kütle 270 g
- Bir boncuğun kütlesi x olduğunda mavi boncuk sayısı:B = \frac{270}{x}
- B de bir tam sayı olmalı.
4.3 x Değerine Dair Şartlar
- x > 7 (soruda belirtildiği gibi bir boncuğun kütlesi 7 g’dan fazla).
- x, 162 ve 270’in ortak böleni olmalı.
Önce 162 ve 270’in ortak bölenlerini (özellikle 7’den büyük) bulmak gerekiyor.
4.3.1 162 ve 270’in Ortak Çarpan Analizi
- 162’nin asal çarpanları:162 = 2 \times 3^4 = 2 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3
- 270’nin asal çarpanları:270 = 2 \times 3^3 \times 5 = 2 \times 3 \times 3 \times 3 \times 5
Bu ikisinin ortak asal çarpanları:
- 2
- 3^3 (yani 27)
Elde edebileceğimiz ortak bölenler (2, 3, 3^2=9, 3^3=27, 2×3=6, 2×3^2=18, 2×3^3=54 vb.) içinden 7’den büyük olanlara bakalım:
- 9 (9 > 7, olabilir)
- 18 (18 > 7, olabilir)
- 27 (27 > 7, olabilir)
- 54 (54 > 7, olabilir)
Elimizde 9, 18, 27, 54 gibi değerler var.
Bunların her biri x için adaydır.
5. Farkın (B - R) Maksimum Değeri
(B - R) = 108 / x olduğuna göre x ne kadar küçük ise fark o kadar büyük olur. 7’den büyük ve ortak bölen olan en küçük x = 9’dur.
- x = 9 →
- R = 162 / 9 = 18
- B = 270 / 9 = 30
- B - R = 30 - 18 = 12
Diğer olası x değerlerini de inceleyelim:
-
x = 18 →
- R = 162 / 18 = 9
- B = 270 / 18 = 15
- B - R = 15 - 9 = 6
-
x = 27 →
- R = 162 / 27 = 6
- B = 270 / 27 = 10
- B - R = 10 - 6 = 4
-
x = 54 →
- R = 162 / 54 = 3
- B = 270 / 54 = 5
- B - R = 5 - 3 = 2
Görüldüğü gibi, x = 9 durumunda fark en fazla değere, yani 12’ye ulaşıyor. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı 12’dir.
6. Adım Adım Hesaplama Tablosu
Aşağıdaki tablo, her mümkün x değeri için hesaplanmış boncuk sayıları ve farklarını özetler:
| x (Boncuk kütlesi) | Kırmızı Boncuk Sayısı (R = 162 / x) | Mavi Boncuk Sayısı (B = 270 / x) | Fark (B - R) |
|---|---|---|---|
| 9 | 18 | 30 | 12 |
| 18 | 9 | 15 | 6 |
| 27 | 6 | 10 | 4 |
| 54 | 3 | 5 | 2 |
Bu tablodan, farkın (B - R) en büyük olduğu değerin 12 olduğu rahatlıkla görülür.
7. Sık Yapılan Hatalar ve Önemli İpuçları
- Boncuk kütlesinin 7’den büyük olması koşuluna dikkat edilmemesi: Bazı öğrenciler 6 g gibi değerleri deneyip farkı büyütmeye çalışabilir, ancak soru x > 7 diyor.
- Tüm ortak bölenlerin test edilmemesi: Kimi çözümler sadece 9’u bulup bırakabilir veya 27’yi vs. atlayabilir. Maksimum fark için düşük x değeri seçmek mantıklı ama bunu aynı zamanda “tam bölme” ve “7’den büyük” şartlarının ikisine de uydurmak gerekir.
- Kap ağırlığının ihmal edilmesi: Kap ağırlığı (26 g) mutlaka toplamdan çıkarılmalı. Soruya göre 188 g ve 296 g brüt ağırlıklardır, net boncuk ağırlıkları 162 g ve 270 g olmalıdır.
8. Örnek Bir Senaryo ile Açıklama
Diyelim ki x = 9 g olarak seçildi:
- Her bir boncuk, 9 gram olacak.
- 162 gram kırmızı boncuk topluluğu, adedi 18’den oluşur. (162 / 9 = 18)
- 270 gram mavi boncuk topluluğu, adedi 30’dan oluşur. (270 / 9 = 30)
- Aradaki sayı farkı 30 - 18 = 12.
Aynı senaryoda x = 18 g yaparsak:
- R = 9, B = 15, fark = 6.
Bu şekilde x arttıkça (B - R) değeri düşer. Bize “en fazla fark” sorulduğu için en küçük uygun x olan 9 g’ı seçeriz.
9. Özet ve Sonuç
- Net olarak kırmızı boncukların kütlesi: 162 g
- Net olarak mavi boncukların kütlesi: 270 g
- Boncukların her biri 7 g’dan ağır (x > 7).
- x, 162 ve 270’i tam bölen en küçük değer (9) alındığında fark en büyük olur.
- Bu koşullarda fark (B - R) = 12 bulunur.
Dolayısıyla, mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki farkın en fazla değeri 12’dir. Soru seçeneklerinde bu değer B) 12 olarak verilmiştir.
Sorunuz:
Renkleri dışında özdeş olan kırmızı ve mavi boncuklar, kütlesi 26 g olan bir kap içinde ayrı ayrı tartılıyor. Kırmızı boncuklu kabın toplam kütlesi 188 g, mavi boncuklu kabın toplam kütlesi ise 296 g’dır. Boncuklardan birinin kütlesi 7 g’dan fazla olduğuna göre, mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki fark en fazla kaçtır?
Cevap:
Table of Contents
- Problemin Özeti
- Değişkenlerin Tanımlanması
- Matematiksel İşlem ve Denklemler
- Ayrıntılı Çözüm Adımları
- Özet Tablo
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Problemin Özeti
• Boş kap 26 g geliyor.
• Kırmızı boncuklu kap 188 g → Kırmızı boncukların net kütlesi 188 − 26 = 162 g.
• Mavi boncuklu kap 296 g → Mavi boncukların net kütlesi 296 − 26 = 270 g.
• Boncuklar renk dışında özdeş (aynı ağırlığa sahip).
• Her bir boncuğun ağırlığı 7 g’dan büyük.
• “Mavi boncuk sayısı − Kırmızı boncuk sayısı” farkının en büyük değeri soruluyor.
2. Değişkenlerin Tanımlanması
- n: Kırmızı boncuk sayısı
- m: Mavi boncuk sayısı
- w: Bir boncuğun (renk fark etmeksizin) kütlesi (gram)
3. Matematiksel İşlem ve Denklemler
- Kırmızı boncukların toplam kütlesi:
n × w = 162 - Mavi boncukların toplam kütlesi:
m × w = 270 - Tüm boncuklar aynı olduğuna göre:
w = 162 / n = 270 / m
Buradan
162m = 270n ⇒ 3m = 5n ⇒ m = (5/3)n - Her bir boncuğun kütlesi 7 g’dan fazla olduğuna göre:
w > 7
4. Ayrıntılı Çözüm Adımları
-
Kırmızı Boncuklar:
Toplam kütle = 162 g
Denklem: n × w = 162 -
Mavi Boncuklar:
Toplam kütle = 270 g
Denklem: m × w = 270 -
Ortak Ağırlık ve İlişki:
Aynı cins boncuklar olduğu için 162 / n = 270 / m. Buradan 3m = 5n, yani m = (5/3)·n. -
Boncuk kütlesinin 7 g’dan büyük olması koşulu:
w = 162 / n > 7 → n < 162/7 → n < 23.14 dolayısıyla n en fazla 23 olabilir.
(Aynı şekilde m = (5/3)·n < 38.6 civarı.) -
Tamsayı Ağırlık Varsayımı:
Genelde bu tip sorularda boncuk ağırlığı (w) tam sayı kabul edilir. w = 162 / n tamsayı ise n, 162’nin tam bölenlerinden biridir. Ayrıca w > 7. -
n ve m değerleri için olası en büyük fark:
3m = 5n ifadesi gereği m = (5/3)n → n bir 3’ün katı (n = 3k) olmalıdır.
a. n = 3k
b. m = 5k
c. w = 162 / n = 54 / k → bu w hem > 7 hem tam sayı olmalı.Aşağıdaki k değerlerini test edelim:
- k=1 → n=3, m=5, w=54 (geçerli, fakat fark = 2)
- k=2 → n=6, m=10, w=27 (geçerli, fark = 4)
- k=3 → n=9, m=15, w=18 (geçerli, fark = 6)
- k=4 → n=12, m=20, w=13.5 (tam sayı değil, elenir)
- k=5 → n=15, m=25, w=10.8 (tam sayı değil, elenir)
- k=6 → n=18, m=30, w=9 (geçerli, fark = 12)
- k=7 → n=21, m=35, w=7.71… (tam sayı değil, elenir)
Fark = m − n = 2k. k=6 için fark = 12 ve w=9 g > 7.
Bu koşullara göre m − n farkının en büyük değeri 12 olarak bulunur (ve bu değer test edilen k=6 durumunda hem tamsayı ağırlık koşulunu hem de 7 g’dan fazla olması koşulunu sağlar).
5. Özet Tablo
| k | n=3k | m=5k | w=162/n | w>7 mi? | w Tamsayı mı? | Fark (m-n) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 3 | 5 | 54 | 2 | ||
| 2 | 6 | 10 | 27 | 4 | ||
| 3 | 9 | 15 | 18 | 6 | ||
| 4 | 12 | 20 | 13.5 | 8 (Geçersiz) | ||
| 5 | 15 | 25 | 10.8 | 10 (Geçersiz) | ||
| 6 | 18 | 30 | 9 | 12 | ||
| 7 | 21 | 35 | ~7.71 | 14 (Geçersiz) |
6. Sonuç ve Kısa Özet
• Kırmızı boncukların toplam kütlesi 162 g, mavi boncukların toplam kütlesi 270 g olup bir boncuğun kütlesi 7 g’dan büyük ve tamsayı kabul edilince en uygun çözümde kırmızı boncuk sayısı 18, mavi boncuk sayısı 30’dur.
• Mavi boncuk sayısı ile kırmızı boncuk sayısı arasındaki fark bu durumda 12 çıkar ve bu değer “en fazla” sağlanabilir farktır.
Doğru Yanıt: 12
