!boş - Google Chrome 15.03.2026 12_58_57|690x373 [Link Silindi]
SORU: Bazı maddelerde görülen değişimler tanecik modelleriyle gösterilmiş. Verilen sembollere göre hangi yargılar doğrudur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Maddenin kimyasal değişimi: Tanecik yapısı değişiyorsa, yani farklı cins atomlar veya moleküller oluşuyorsa kimyasal değişim olur.
- Fiziksel değişim: Sadece taneciklerin dizilişi veya sayısı değişir, taneciklerin kendisi aynı kalır.
- Görünüm değişikliği: Maddenin fiziksel halindeki değişim ama kimliği değişmez.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — ■ kisminin değişim analizi
■ ile gösterilen ilk olayda sarı ve kırmızı taneciklerin birleşip farklı yapılar oluşturduğu görülüyor. Bu, farklı taneciklerin kimlik değiştirdiği yani kimyasal değişimdir.
Adım 2 — ▲ kisminin değişim analizi
▲ ile gösterilen olayda mavi ve kırmızı tanecikler karışıyor ancak tanecik yapısı aynı kalıyor, sadece karışım oluşuyor. Bu fiziksel değişimdir; kimlik değişimi yoktur.
Adım 3 — ● kisminin değişim analizi
● ile gösterilen son olayda mor tanecikler arasındaki dizilim değişmiş, sayıları aynı kalmış. Bu, fiziksel değişimdir ve madde görünümünde değişim olmuştur.
Adım 4 — Yargıların değerlendirilmesi
I. ■ olayı için “maddenin kimliği değişmiştir” yargısı doğrudur.
II. ▲ olayı için “sadece fiziksel değişim” doğru.
III. ● olayı için “fiziksel görünüm değişimi” doğru.
Adım 5 — Sonuç
Tüm yargılar doğru olduğu için cevap D) I, II ve III.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
1. Kimyasal değişim
- Tanım: Maddenin tanecik yapısının değişmesi.
- Bu problemde: ■ ile gösterilen olayda gerçekleşiyor.
2. Fiziksel değişim
- Tanım: Maddenin hal veya görünüm değişir ama kimliği değişmez.
- Bu problemde: ▲ ve ● ile gösterilen olaylarda gerçekleşiyor.
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A şıkkı (I ve II) analizi
- I: ■ ile gösterilen olayda farklı renkteki taneciklerin (atom/molekül) birleşip yeni türler oluşturduğunu görüyoruz; bu kimyasal değişimdir → DOĞRU.
- II: ▲ ile gösterilen olay için “sadece fiziksel değişim” denilmiş; ▲ olayı taneciklerin yeni bileşikler oluşturduğu bir düzen değişimi gösteriyor, yani kimyasal değişimdir → YANLIŞ.
Sonuç: A şıkkı yanlış.
Adım 2 — B şıkkı (I ve III) analizi
- I: (Yukarıda) DOĞRU.
- III: ● ile gösterilen durumda tanecikler aynı türde kalmış, sadece düzen veya görünüm değişmiş (fiziksel düzen/hal değişimi) → DOĞRU.
Sonuç: B şıkkı doğru.
Adım 3 — C şıkkı (II ve III) analizi
- II: (Yukarıda) YANLIŞ.
- III: DOĞRU.
Sonuç: C şıkkı yanlış (çünkü II yanlış).
Adım 4 — D şıkkı (I, II ve III) analizi
- I doğru, III doğru ama II yanlış → D şıkkı yanlış.
Adım 5 — Şık Karşılaştırması
A. I ve II — YANLIŞ (II yanlış)
B. I ve III — DOĞRU (I ve III doğru)
C. II ve III — YANLIŞ (II yanlış)
D. I, II ve III — YANLIŞ (II yanlış)
Adım 6 — Son Doğrulama
■’de yeni türler oluştuğu için kimyasal değişim (I doğru). ▲ de tanecikler yeni bağlar oluşturuyor, fiziksel değil kimyasal değişim (II yanlış). ●’de yalnızca tanecik düzeni/görünümü değişmiş, fiziksel değişim (III doğru).
CEVAP: B) I ve III
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
!boş - Google Chrome 15.03.2026 12_59_52|690x373 [Link Silindi]
SORU: Bazı maddelerde görülen değişimler tanecik modelleriyle gösterilmiş. Verilen sembollere göre hangi yargılar doğrudur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kimyasal değişim: Maddenin kimliği ve tanecik yapısı değişir (farklı tür atom/molekül oluşur).
- Fiziksel değişim: Maddenin tanecikleri aynı kalır, sadece düzen veya hal değişir.
- Fiziksel görünüm değişimi: Maddenin dış görünüşünde değişim olur ama kimliği aynı kalır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — ■ olayı incelemesi:
■ sembolü ile gösterilen olayda sarı ve kırmızı taneciklerin birleşip yeni yapılar oluşturduğu görülüyor. Bu, kimyasal değişimdir, çünkü tanecik yapısı (kimlik) değişmiştir. Böylece I. yargı doğrudur.
Adım 2 — ▲ olayı incelemesi:
▲ sembolünde mavi ve kırmızı tanecikler karışmakta, ama tanecikler aynı kalmakta, sadece karışım oluşmaktadır. Yani burada sadece fiziksel değişim vardır, kimyasal bir değişim yoktur. Bu nedenle II. yargı doğrudur.
Adım 3 — ● olayı incelemesi:
● sembolünde mor taneciklerin dizilişi değişmiş, sayıları aynı kalmış ve tanecik kimliği değişmemiş. Bu da fiziksel görünüm değişimidir, yani III. yargı doğrudur.
Adım 4 — Sonuç:
Tüm belirtilen yargılar (I, II, III) doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
- Kimyasal değişim: Maddenin kimliği artık farklıdır, yeni maddeler oluşur.
- Fiziksel değişim: Maddenin hali veya karışımı değişir, maddeler kimyasal olarak aynı kalır.
- Fiziksel görünüm değişimi: Maddenin dış görünüşü değişir, kimliği değişmez.
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Genetik temel
- Dominant (baskın) allel: Y = çiçeğin yanda olma durumu.
- Resesif (çekinik) allel: y = çiçeğin uçta olma durumu.
- Çiçeği uçta olan ebeveynin genotipi kesinlikle yy’dir.
Adım 2 — Görüntüden çıkarım
- Ebeveynlerden biri yanda (P), diğeri uçta (yy).
- Eğer P homozigot dominant (YY) olsaydı, çaprazlama sonucu tüm döller Yy (hepsi yanda) olurdu; uçta fenotip gözükmez.
- Görselde hem yanda hem uçta fenotipleri bulunduğu için P heterozigot (Yy) olmalıdır.
Adım 3 — A şıkkı analizi
- A) P: YY / R: Yy / S: yy
- Eğer P = YY ile yy çaprazlanırsa tüm döller Yy olur; yy döller elde edilemez.
- Bu nedenle A şıkkı YANLIŞ.
Adım 4 — B şıkkı analizi
- B) P: Yy / R: Yy / S: yy
- P = Yy ile yy çaprazlaması sonucu döller %50 Yy (yanda), %50 yy (uçta) olur.
- Görselde hem yanda hem uçta varsa bu durum B şıkkıyla uyumludur.
- B şıkkı DOĞRU.
Adım 5 — C şıkkı analizi
- C) P: Yy / R: yy / S: yy
- P = Yy × yy çaprazlamasında bazı döller Yy olmalı (yanda fenotip).
- C şıkkı tüm dölleri yy göstermekte; bu görselle uyumlu değildir.
- C şıkkı YANLIŞ.
Adım 6 — D şıkkı analizi
- D) P: YY / R: YY / S: yy
- P = YY ile yy çaprazı tüm dölleri Yy yapar; YY ve yy döller aynı çaprazlamadan elde edilemez.
- D şıkkı YANLIŞ.
Adım 7 — Şık Karşılaştırması
A. P: YY / R: Yy / S: yy — YANLIŞ (P=YY ile yy’den yy alınamaz)
B. P: Yy / R: Yy / S: yy — DOĞRU (Yy × yy → %50 Yy, %50 yy)
C. P: Yy / R: yy / S: yy — YANLIŞ (Yy × yy’den mutlaka Yy döller olur)
D. P: YY / R: YY / S: yy — YANLIŞ (YY × yy’den YY çıkmaz)
Adım 8 — Son Doğrulama
P’nin fenotip olarak yanda ve çaprazlama sonucunda hem yanda hem uçta döller görülmesi, P’nin heterozigot (Yy) olduğunu kesinleştirir. Bu durumda doğru şık B’dir.
CEVAP: B) P: Yy / R: Yy / S: yy
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()