SORU: 30 yaşında baba olan bir adamın bugünkü yaşı, üçer yıl arayla doğmuş çocuklarının yaşları toplamına eşit olduğuna göre, çocuklarının sayısı en fazla kaç olabilir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Çocukların yaşları aritmetik dizi şeklindedir (aralarındaki fark 3 yıl).
- İlk çocuk en küçük, en küçük yaş x .
- Yaşlar x, x+3, x+6, ..., x+3(n-1) .
- Toplam yaşlar formülü: S = n \times \frac{(2x + 3(n-1))}{2} .
- Baba yaşı 30, ona eşit olacak: 30 = S .
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemi kur
Çocuk sayısı n , en küçük çocuk yaşı x .
Çocukların yaşları toplamı:
Babanın yaşı:
Adım 2 — Denklemi sadeleştir
Çarpanları açalım:
Adım 3 — Uygun x ve n bul
Burada x \geq 0 , n pozitif tam sayı.
Amaç n ’yi maksimize etmek.
2x + 3n - 3 pozitif olmalı.
2x + 3n - 3 = \frac{60}{n}
Buradan
x \geq 0 olmalı:
Bunu sağlamak için olası n ’yi dene:
- n=6 :
- n=5 :
x = \frac{15 - 15}{2} = 0
Bu durum mümkün.
- n=4 :
x= \frac{18 - 12}{2}=3 \geq 0 mümkün
- n=3 :
- n=2 :
- n=1 :
Ama amaç n ’yi maksimum bulmak.
n=6 olduğunda x<0 olacağından mümkün değil.
Adım 4 — Sonuç
En fazla çocuk sayısı n=5 olabilir.
CEVAP: D) 5
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
SORU: 30 yaşındaki bir babanın, üçer yıl arayla doğmuş çocuklarının yaşları toplamı babanın yaşına (30 yıl) eşittir. Buna göre, çocuk sayısı en fazla kaç olabilir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Aritmetik dizi toplamı: S=\dfrac{n}{2}\bigl(2a+(n-1)d\bigr)
- Burada n: çocuk sayısı, a: en küçük yaş (yıl), d=3 (yıl).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri tanımla
- n: çocuk sayısı (adet).
- a: en küçük çocuğun yaşı (yıl).
- d=3 (yıl).
- Toplam S=30 yıl.
Adım 2 — Formülü kur
- Aritmetik dizi toplamı formülünü kullan:30=S=\dfrac{n}{2}\bigl(2a+(n-1)\cdot 3\bigr).
- Bunu sadeleştirirsek:30 = n a + \dfrac{3n(n-1)}{2}\quad\text{(yıl)}.
Adım 3 — Maksimum n için a’yı en küçük al
- Çocuk yaşları tamsayı yıl olduğundan en küçük yaş a\ge 0 (yeni doğan 0 yaş kabul edilebilir). Maksimum çocuk sayısı için a’yı en küçük seçeriz, yani a=0.
- Böylece en küçük toplam:S_{\min}=\dfrac{3n(n-1)}{2}\le 30\quad\text{(yıl)}.
Adım 4 — Eşitsizliği çöz
- \dfrac{3n(n-1)}{2}\le 30 \Rightarrow n(n-1)\le 20.
- Tam sayı n için n=5 olduğunda 5\cdot4=20 sağlanır; n=6 için 6\cdot5=30>20 olur.
- Yani maksimum n=5.
Adım 5 — Kontrol et
- n=5, a=0 alırsak yaşlar: 0,3,6,9,12 (yıl). Toplam:0+3+6+9+12=30\quad\text{(yıl)}.
- n=6 mümkün değildir çünkü en küçük toplam 45 yıl olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 5 (çocuk)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
-
Aritmetik dizi
- Tanım: Sabit farkı olan ardışık terimlerden oluşan dizi.
- Bu problemde: Çocuk yaşları aralarında 3 yıl fark olan bir aritmetik dizi.
-
Aritmetik dizi toplamı formülü
- Tanım: S=\dfrac{n}{2}(2a+(n-1)d)
- Bu problemde: d=3,\ S=30 kullanıldı.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
Yaş 0 kabul edilmez sanmak
- Yanlış: En küçük yaşın en az 1 olduğunu varsayıp n=4 demek.
- Doğru: Yeni doğan 0 yaş olarak alınabilir; bu durumda n=5 mümkündür.
- Neden yanlış: Soru yaşları yıl olarak veriyor ve tamsayı yaşlarda 0 olma durumu dışlanmamış.
- Düzeltme: a\ge 0 kabul edilirse n=5 çözümü doğrudur.
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
