Yazım Kuralları: “-ki” Bağlacı ve “-ki” Ekinin Kullanımı
Önemli Noktalar
- “-ki” bağlacı ayrı yazılır ve cümlede anlamca “orada, orada” gibi yer-zaman bildiren görevde kullanılır.
- “-ki” eki bitişik yazılır ve isme özellik katan sıfat-fiil ya da tamlama yapar.
- Cümledeki kullanım amacına göre yazımı farklılık gösterir.
“-ki” bağlacı genellikle sözcükten ayrı yazılır ve yer/zaman/kısıtlama ya da vurgulama anlamı katar.
“-ki” eki ise sözcüğe bitişik yazılır ve bağlı olduğu isimle birlikte anlamca bir bütün oluşturur.
İçindekiler
- “-ki” Bağlacının Kullanımı
- “-ki” Ekinin Kullanımı
- Cümlelerde Uygulamalı Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar ve Düzeltmeleri
1. “-ki” Bağlacının Kullanımı
- Ayrı yazılır: “ki”
- Anlamı: “orada, orada olan”; veya zıtlık ya da bağlama anlamı katar.
- Genellikle cümleye vurgu yapar, “oldukça, çok”, “işte oradaki” gibi anlamlarda kullanılır.
- Örnek: “Oradaki ev çok büyük.”
Pro Tip: “-ki” bağlacını bulmak için cümlenin anlamına odaklan ve “orada” gibi yer veya zaman anlamı veriyorsa ayrı yaz.
2. “-ki” Ekinin Kullanımı
- Bitşik yazılır: “-ki”
- İsme bağlı olarak onu niteleyen sıfat-fiil ya da tamlama yapısında görev yapar.
- Örnek: “Evdeki çocuk uyuyor.”
Uyarı: Eki ayırt etmek için cümleyi “o ev” → “evdeki” şeklinde okuyabilirsiniz. Eğer isim tamlaması oluşuyorsa bitişik yazılır.
3. Cümlelerde Uygulamalı Örnekler
| Cümle | Doğru Yazım | Açıklama |
|---|---|---|
| Trabzon… deniz çok dalgalıydı | Trabzon’daki | Yer bildiriyor, “-ki” eki bitişik yazılır |
| Bu mu benim…? | Bu mu benimki? | Tek başına isim yerine kullanılır, bitişik |
| Çok çalış… başarılı olasın | Çok çalış ki | Bağlaç, ayrı yazılır, cümlede neden-sonuç |
| Düşün… yüzme bilmiyorsun | Düşün ki | Bağlaç, ayrı yazılır, vurgulama anlamı |
| Kitaptaki… şiirleri sen mi yazdın? | Kitaptaki | Sıfat-fiil eki, bitişik yazılır |
| Çayda… siyah şey nedir? | Çaydaki | İsme bağlı tanımlama, bitişik yazılır |
Örnek çözüm:
“Orhan, suda… balıklara yem verdi.” → “Orhan, sudaki balıklara yem verdi.” (bitişik)
“Masada… yemekleri kim yedi?” → “Masadaki yemekleri kim yedi?” (bitişik)
4. Sık Yapılan Hatalar ve Düzeltmeleri
-
“-ki” eki ve bağlacının karıştırılması:
- Yanlış: “Bu mu benim ki?”
- Doğru: “Bu mu benimki?”
-
Yer belirtenlerde “-ki” bitişik yazılır:
- Yanlış: “Trabzon’ da ki deniz”
- Doğru: “Trabzon’daki deniz”
-
Cümle bağlacı olarak kullanıldığında ayrı yazılır:
- Yanlış: “Çalışki başarılı olasın”
- Doğru: “Çalış ki başarılı olasın”
Kritik Nokta: Yazan kişinin cümlede bağlaç mı yoksa ek mi kullandığını anlamak için cümlenin anlamına ve sözcüğün cümledeki yerine dikkat etmek gerekir.
Sonraki Adımlar
Cümlelerin tamamını “-ki” bağlacına mı yoksa ekine mi ait olduğuna göre istersen detaylı çözümlerle açıklayayım. Ayrıca örnek cümlelerle pratik yapmak ister misin?
Resimli Soru 15-02-2026 19:11:34 Cümledeki “ki” Bağlacı ve “-ki” Eki
Önemli Noktalar
- -ki eki bitişik yazılır ve isimden isim/yer belirten tamlamalar kurar.
- ki bağlacı ayrı yazılır ve cümleye amaç, sonuç veya koşul anlamı katar.
- Ayrımı anlamla ve yazım birliği kurallarıyla yapabilirsiniz.
Doğru yazımlar aşağıdaki gibidir:
İçindekiler
Etkinlik Cevapları
- Trabzon’daki deniz çok dalgalıydı.
- Elâdaki kalemi çok beğendim.
- Konuş ki beni anlasınlar.
- Dersi dinle ki öğrensen.
- Camdaki leke çıkmadı.
- Çok çalış ki başarılı olasın.
- Bu mu benimki?
- Saksıdaki çiçeklere ne olmuş?
- Güzel saklan ki seni bulamasınlar.
- Öyle güzel yazı yazmış ki ahirde… (bağlaç)
- Böyle yüzülmez ki.
- Sendeki defterimi verir misin?
Pekiştir Cevapları
- Dişlerini fırçala ki çürümesin.
- Dengeli beslen ki sağlıklı olasın.
- Ormandaki aslan kükredi.
- Ondaki kalemin aynısı bende var.
- Düşün ki yüzme bilmiyorsun.
- Sen de köpeği sev ki sana alışsın.
- Masadaki yemekleri kim yedi?
- Orhan, sudaki balıklara yem verdi.
- Çaydaki siyah şey nedir?
- Poşetteki üzümler kimin?
- Çok kitap oku ki soruları çözesin.
- Kitaptaki şiirleri sen mi yazdı?
- Geç kalma ki sınavı kaçırmayasın.
- Öyle bağırdı ki sesi kısıldı.
- Denizdeki balığı gördün mü?
- Süt o kadar sıcak ki dilim yandı.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | “-ki” Eki | “ki” Bağlacı |
|---|---|---|
| Yazım | Bitişik | Ayrı |
| Görev | İsim tamlaması, yer bildirir | Cümleye amaç, sonuç veya koşul katar |
| Örnek | sudaki balık | çalış** ki** başarılı olasın |
Özet Tablosu
| Bölüm | Numara | Yazım | Tür |
|---|---|---|---|
| Etkinlik | 1 | Trabzon’daki | Eki |
| Etkinlik | 3 | Konuş ki | Bağlaç |
| Pekiştir | 7 | Masadaki | Eki |
| Pekiştir | 13 | Geç kalma ki | Bağlaç |
| … | … | … | … |
SSS
-
“-ki” eki mi, “ki” bağlacı mı?
Cümlenin anlamı tamlamaya mı yoksa sonuç/açıklamaya mı işaret ediyor, ona bakın. -
Bağlaç “ki” nerede kullanılır?
Amaç, koşul, sonuç aktarırken ayrı yazılır: “…ki soruları çözesin.” -
Tamlamadaki “ki” eki nasıl ayırt edilir?
İsim + ki birleşik yazılıp yer ya da aitlik ilişkisi gösterir: “sendeki defter.”
Bu alıştırmadan sonra kendi “-ki” eki ve “ki” bağlacı örneklerinizi yazmamı ister misiniz?
@Asya_Asya
