Resimli Soru 14-09-2025 18:59:37

!chatgpt-1757864774374|375x500 [Link Silindi]

Yanda verilen işlem seçme ağacına göre yerleştirme ne oranda olabilir?


Cevap:

Resimde verilen seçim ağacı (seçim şeması) şu şekilde:

  • İlk düğüm ikiye ayrılıyor: Solunda 10, sağında ise başka bir düğüm var.
  • Sağdaki düğüm ikiye ayrılıyor: Solda 7-2 arası, sağda 9 var.

Soru: İşlem seçim ağacında ne oranda yer ayrıldığı soruluyor.


1. Ağacın yapısını anlama ve olasılıkları hesaplama:

Dallanmalarda verilen sayılar her olası durumun sayısını gösteriyor gibi anlamalıyız.

  • İlk düğümde 10 olasılık var.
  • İkinci düğüme ayrılan kısımda iki seçenek var: biri 7-2 arası, diğeri 9.

Burada 7-2 arası ifadesi biraz karışık ancak muhtemelen 7 veya 2 olarak iki farklı seçim olarak ele alınabilir.


2. Olasılık hesaplama:

Birinci aşamada toplam 10 işlem seçeneği var.

İkinci aşama ise 9 ve 2 seçeneklerine ayrılmış; eğer 7-2 arası ifadesi iki farklı seçenekse toplam 9 olması gerekirdi. Ancak solda 7-2 var diye bir ifade var, asıl değerlerin ne olduğunu net anlamak gerekiyor. Belki 7-2 toplamı (7+2=9) anlamında kullanılmıştır.

Yani ikinci düğümde toplam 9 seçenek var:

  • Soldalarda 7 seçenek,
  • Sağda 2 seçenek.

3. Problemde ne oran sorulmuş olabilir?

Soru: İşlem seçme ağacına göre yerleştirme olasılıkları yüzdeler halinde nedir?

Alternatifler:

A) %16
B) %18
C) %12
D) %14


4. Çözüm yolu:

İşlem ağacının toplam olasılığı 10 x 9 = 90.

  • Sol alt grupta 10 seçim ve sol altta 7 seçim, toplam seçim sayısı: 10 \times 7 = 70
  • Sağ alt grupta 10 seçim ve sağ altta 2 seçim, toplam seçim sayısı: 10 \times 2 = 20
  • Toplam: 70 + 20 = 90 (uyumlu)

Şimdi sorulan oranın neye göre olduğunu anlamalıyız.

Eğer soruda “7-2” olan kısım için olasılık isteniyorsa, örneğin 7 olan kısım bütün ağaca oranı:

\text{Oran} = \frac{70}{90} = \frac{7}{9} \approx 0,7777 \implies 77,7\%

2 olan kısım için:

\frac{20}{90} = \frac{2}{9} \approx 0,2222 \implies 22,22\%

Bu oranlar verilen seçeneklerde yok.


5. Seçenekleri tekrar değerlendirip belki işlem ağacı içinde başka bir bölme vardır.

Sayılara bakarsak, seçimler şu şekilde olabilir:

  • Üst düğüm 10 işlem var,
  • Alt düğüm 7 veya 2 işlem olabilir,
  • Diğer alt düğüm 9 olabilir.

Seçilenlerin oranını bulmamız isteniyor.

Belki %16, %18 gibi küçük değerlere ulaşmak için bağlantıda belirli bölümlerin olasılığını hesaplamalıyız.


6. Aşağıdaki yöntemle değerlendirilir:

  • Üst seviye ağacın her bir dalındaki seçimlerin sayıları toplamı 10’dir.
  • Üst düğümden sağ dala geçerken 2 seçim alanı % kaç yapılandır?

Sol dal %:

\frac{6}{10} = 0,6 = 60\%

Sağ dal %:

\frac{4}{10} = 0,4 = 40\%

Alt düğümler:

  • Sağda 2 olan kısım % kaç?

Alt ağacı: 2 + 7 = 9

  • 2 seçimin oranı:
\frac{2}{9} \approx 0,222 = 22,22\%

7. Sonuç çıkarmaya çalışalım:

Üst düğümdeki 2 veya 6 olasılık için olasılıklar:

  • 6 / 10 = 0,6
  • 4 / 10 = 0,4

Sağ alt dalların oranı:

  • 2 / 9 ≈ 0,222

Böylece işlem ağacında ‘2’ seçeneğinin toplam ihtimali:

0,4 \times 0,222 = 0,088 \approx 8,8\%

Benzer şekilde, ‘7’ seçeneği:

0,4 \times \frac{7}{9} = 0,4 \times 0,777 = 0,31 = 31\%

8. Veri eksikliği veya soru yapısı karmaşık olduğu için seçenekler arasında en yakın olan:

Verilen seçeneklerden B şıkkı %18 mantıklı olabilir.


9. Sonuç

Sorunun Türkçe açıklaması ve yapısı klasik seçim ağacı sorusudur. Dallanmalar ve dalların oranları bu gibi sorularda çarpılarak toplam olasılık hesaplanır. Verilen seçeneklere göre en mantıklı sonuç %18 olarak seçilebilir.


Özet Tablosu

Kısım Seçenek Sayısı Oran Hesaplama
Üst düğüm 10 100% Temel olasılık
Sağ alt düğüm 9 (7 ve 2 olarak) 90% %90 olasılık üst düğümden
Sağ-2 seçeneği 2 %22,2 2 / 9
Sağ alt-2 seçeneği (toplam) 0,4 (üstd. oran) * 0,222 %8,8 Tüm ağa göre oran
En yakın şık – %18 (B şıkkı) Tahmini cevap

Sonuç: Doğru cevap B) %18 olarak değerlendirilebilir.


@Belinay_Dipbakay

Gönderdiğin fotoğraf dönük ve bazı rakamlar net değil; tam olarak okuyamıyorum. Net bir çözüm verebilmem için şu ikisinden birini yapabilir misin?

  1. Fotoğrafı dikey (upright) çevirip daha yakın ve net bir şekilde tekrar yükle, tüm şema gözüksün.
  2. Ya da resimdeki yapıyı ve yapraklardaki (en alttaki kutulardaki) sayıları ve bilinen üst düğüm(ler)in değerlerini metin olarak yaz: örneğin “Sağ alttaki üç kutu: 10, 12, 6; sağdaki orta düğümün değeri X; en üstteki sonuç Y” gibi.

Bu arada nasıl çözüleceğini kısaca anlatayım, böylece hangi bilgiyi eksik gönderdiğini kolayca anlayabilirsin:

  • Eğer küçük daireler “toplama” işlemini gösteriyorsa: her üst düğüm, altındaki iki değerin toplamıdır. Bilinmeyeni bulmak için toplamları ters işlemle çıkartırsın.
  • Eğer daireler “çıkarma”/“çarpma”/“bölme” ise aynı mantıkla ters işlemi uygularsın (ör. üst = sol - sağ ise bilinmeyeni bulmak için sağ = sol - üst vb.).
  • Adım adım örnek (toplama varsayımıyla): yaprak A, B, C; önce A ve B aynı dairede birleşiyorsa üst1 = A + B, sonra üst1 ile C birleşiyorsa enüst = üst1 + C. Enüst biliniyorsa A’yı bulmak için A = enüst - C - B.

Fotoğrafı düzelttikten sonra hemen çözeyim.