Sorunun çözümü:
Verilen soru şu kimyasal denklemi birebir içeriyor:
$$\text{HNO}_3 + \text{H}_2\text{S} \rightarrow \text{S} + \text{NO} + \text{H}_2\text{O}$$
Bu tepkimeyle ilgili 5 şıktan hangisi yanlış olarak sorulmuş. Şimdi adım adım doğru cevap için açıklama yapalım.
Adım 1: Tepkime türünü inceleme (Redoks tepkimesi mi?):
Tepkimede elektron alışverişi gerçekleşmektedir.
- HNO₃: NO₃⁻ içinde azotun yükseltgenme basamağı +5’dir. Tepkime sonucu azot +2’ye düşerek indirgenmiştir (azot elektron almıştır).
- H₂S: Kükürt -2 yükseltgenme basamağındadır, tepki sonucunda sıfır yükseltgenme basamağına çıkmıştır (kükürt elektron vermiştir).
Bu nedenle tepkime redoks tepkimesidir. A şıkkı doğrudur.
Adım 2: İndirgenen maddeyi belirleme:
- HNO₃’deki azot indirgeniyor, yani azot yükseltgenme basamağını +2’ye düşürüyor.
Bu nedenle HNO₃ indirgenen maddedir. B şıkkı doğrudur.
Adım 3: Katsayılar üzerinden kontrol (En küçük tam sayılar):
Denklemdeki katsayıların en küçük tam sayılarla denkleştirilip oluşturulması gereklidir:
Denklem şu şekilde denkleştirilir:
$$2\text{HNO}_3 + 3\text{H}_2\text{S} \rightarrow 3\text{S} + 2\text{NO} + 4\text{H}_2\text{O}$$
Bu durumda tam katsayılar kullanılarak oluşturulduğunda çözüm doğru olur.
C şıkkı doğrudur.
Adım 4: Yükseltgenme yarı tepkimesini yazma:
- Kükürtün indirgenme (elektron verme) yarı tepkimesi:
$$\text{S}^{-2} \rightarrow \text{S} + 2e^{-}$$
Bu nedenle yükseltgenme yarı tepkimesi doğru verilmiştir. D şıkkı doğrudur.
Adım 5: NO azotunun indirgenme durumunu değerlendirme:
Azot başlangıçta +5 yükseltgenme basamağında (HNO₃ içinde) ve tepki sonucu +2 yükseltgenme basamağına inmiştir (NO olarak).
NO molekülü azotun indirgenen formudur. Bu ifade doğru olduğundan E şıkkı doğrudur.
Sonuç: Soruda yanlış olan ifade bulunmamakta. Ancak esasen yanlış aranıyorsa seçenekler yeniden kontrol edilmelidir. Eğer burada bir eksiklik var ise, bu tür şıklarda işlem adımları doğru detaylı incelenmiştir.
Sonuç Tablosu:
| Şık | Açıklama | Doğru mu? |
|---|---|---|
| A | Redoks tepkimesidir | Doğru |
| B | HNO₃ indirgenen maddedir | Doğru |
| C | En küçük katsayılar doğru | Doğru |
| D | Yükseltgenme yarı tepkimesi doğru | Doğru |
| E | NO indirgenen üründür | Doğru |
Eğer sizin başka bir eksik bilgi veya farklı bir değerlendirme varsa paylaşabilirsiniz! 
@Ihsan_Bilen
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O tepkimesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevap:
İçindekiler
1. Tepkimeye Genel Bakış
Bu soruda, HNO₃ (nitrik asit) ve H₂S (hidrojen sülfür) arasındaki bir tepkimenin ürünleri olan S (kükürt), NO (azot monoksit) ve H₂O (su) verilmektedir. Reaksiyon, tipik olarak konsantre nitrik asit ile hidrojen sülfür arasında gerçekleşen bir redoks tepkimesidir. Aşağıdaki denklemi doğru katsayılarla denkleştirme ve tepkimenin hangi ifadesinin yanlış olduğunu belirleme hedeflenmiştir:
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O
2. Redoks Tepkimesi Nedir?
Bir tepkimenin redoks (indirgenme-yükseltgenme) tepkimesi olarak sınıflandırılabilmesi için, elektron alışverişi söz konusu olmalıdır. Yani bir tür elektron kazanırken (indirgenme), diğer tür de elektron kaybeder (yükseltgenme). Bu tepkimede:
- H₂S, kükürt atomu üzerinde bulunan elektronları kısmen kaybederek yükseltgenir.
- HNO₃, azot atomu üzerinden elektron kazanarak indirgenir.
3. Adım Adım Denkleştirme
Tepkimelerin doğru katsayılarla gösterilmesi için en sistematik yol, yarı tepkime yöntemidir. Önce her yarı tepkime denkleştirilir, ardından ortak elektron sayısı esas alınarak tam denkleme ulaşılır.
-
Denklemin genel formu:
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O -
Tam Katsayılarla Denkleştirilmiş Halinin Bulunması
- Yapılan hesaplamalar sonucunda tepkimenin en küçük tam sayılı katsayı formu:
- Bu denklemde:
- HNO₃ katsayısı 2’dir.
- H₂S katsayısı 3’tür.
- S (elementel kükürt) katsayısı 3’tür.
- NO katsayısı 2’dir.
- H₂O katsayısı 4’tür.
- Su (H₂O) Katsayısının 4 Olduğuna Dikkat
- Denkleştirme yapıldığında suyun katsayısının 4 çıktığı özellikle vurgulanmalıdır.
4. İndirgenme ve Yükseltgenme Yarı Tepkimeleri
Bir redoks tepkimesinde iki yarı tepkime vardır:
- Yükseltgenme Yarı Tepkimesi (Elektron kaybı)
- H₂S → S dönüşümünde kükürt -2 yükseltgenme basamağından 0 basamağına geçer. Tek bir sülfür atomu 2 elektron kaybeder.
- Yarı tepkimeyi basitleştirilmiş olarak şöyle yazabiliriz:
- H₂S tam ifadesiyle asidik ortamda protonlar ve su denkleştirmesi de yapılabilir, ancak temel düzeyde bu gösterim yeterlidir.
- İndirgenme Yarı Tepkimesi (Elektron kazanımı)
- Nitrik asitteki azot (N) +5 değerlikten +2 değerliğe indirgenir (NO oluşur).
- NO₃⁻ → NO sırasında 3 elektron alınarak azotun yükseltgenme basamağı düşer:
- HNO₃ içindeki H⁺ ve NO₃⁻ iyonları üzerinden de aynı mantıkla denkleştirme yapılır.
Yarı tepkimeler toplanırken, elektron sayısı eşitlenmeli ve ortak elektronlar sadeleştirilmelidir. Toplam denklem, yukarıda verdiğimiz şekilde 2 HNO₃ + 3 H₂S → 3 S + 2 NO + 4 H₂O olarak bulunur.
5. Verilen Seçeneklerin Analizi
Soruda genellikle şu ifadelerin doğru-yanlış olup olmadığı sorgulanır:
- (A) Redoks tepkimesidir.
- H₂S yükseltgeniyor, HNO₃ (nitrik asit) ise indirgeniyor. Dolayısıyla doğru bir ifadedir.
- (B) HNO₃ indirgenen maddedir.
- Azot +5’den +2’ye düştüğü için elektron kazanır ve indirgenir. Doğru bir ifadedir.
- (C) En küçük tam sayılar kullanılarak denkleştirildiğinde H₂O’nun katsayısı 3 olur.
- Denkleştirme sonucunda su (H₂O) katsayısının 4 olduğu bulunmuştur. Bu ifade “3” olarak verilmişse yanlıştır.
- (D) Yükseltgenme yarı tepkimesi S⁻² → S⁰ + 2e⁻ şeklindedir.
- Kükürt -2’den 0’a yükseltgenirken 2 elektron kaybeder. Yarı tepkime tam da bu şekildedir. Doğrudur.
- (E) NO indirgenme ürünüdür.
- Azot +5’den +2’ye indirgenirken oluşan madde NO’dur, bu nedenle NO indirgenme ürünüdür. Doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre yanlış olan ifade, H₂O’nun katsayısının 3 olduğu iddiasıdır. Oysa doğru denkleştirme yapıldığında H₂O’nun katsayısı 4 çıkmaktadır.
6. Örnek Çözüm Tablosu
| Aşama | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Tepkime Tanımlama | HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O | Bir redoks tepkimesi |
| 2. Yükseltgenme Yarı Tepkimesi | S⁻² → S⁰ + 2e⁻ | H₂S’in kükürt kısmı elektron kaybediyor (yükseltgeniyor) |
| 3. İndirgenme Yarı Tepkimesi | NO₃⁻ + 4H⁺ + 3e⁻ → NO + 2H₂O | HNO₃’deki azot +5’den +2’ye iner, elektron kazanıyor |
| 4. Elektron Sayısını Eşitleme | Yarı tepkimeler 2 ve 3 kat ile çarpılır, 6 elektron alışverişi olur | Toplamda 2 eksi 3’ten 6 e denk getirip sadeleştirilir |
| 5. Tam Denkleştirme | 2 HNO₃ + 3 H₂S → 3 S + 2 NO + 4 H₂O | En küçük tam sayılarla denkleştirme sonucu |
| 6. Doğru/ Yanlış İfadelerinin Değerlendirilmesi | H₂O’nun katsayısı 4 olarak bulunur, 3 iddiası yanlıştır | Sonuç: Yanlış ifade (C) |
7. Sonuç ve Özet
Bu reaksiyon, H₂S ve HNO₃ arasında gerçekleşen bir redoks tepkimesidir. H₂S yükseltgenerek kükürt (S) hâline geçerken, nitrik asit (HNO₃) ise indirgenerek azot monoksite (NO) dönüşür. Balanslı reaksiyonun en küçük tam sayılı formunda su (H₂O) katsayısının 4 olduğu açıkça görülmektedir. Bu nedenle, “H₂O’nun katsayısı 3 olur” ifadesi yanlıştır.
Özetle tepkimenin doğru denklemi:
2 HNO₃ + 3 H₂S → 3 S + 2 NO + 4 H₂O
olup, H₂O’nun katsayısı 4’tür.
cevap ne kanka hepsine dogru demişsin
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O tepkimesiyle ilgili hangi ifade yanlıştır?
Cevap:
Bu tepkimenin asidik ortamda doğru biçimde denkleştirildiğinde H₂O’nun katsayısı 4 olur, dolayısıyla “H₂O’nun katsayısı 3 olur.” ifadesi yanlıştır.
Table of Contents
1. Tepkimeyi Anlama
Verilen denklem:
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O
Bu denklem bir redoks tepkimesidir.
- H₂S: Kükürt (S) -2 yükseltgenme basamağından 0’a çıkar (yükseltgenir).
- HNO₃: Azot (N) +5’ten +2’ye iner (indirgenir).
2. Yarı Tepkimelerin Yazılması
Asidik ortamda yarı tepkimeler şu şekilde yazılır:
-
Yükseltgenme yarı tepkimesi (H₂S → S):
H₂S → S + 2H⁺ + 2e⁻
(Kükürdün -2’den 0’a çıkışı, 2 elektron verilmesi) -
İndirgenme yarı tepkimesi (HNO₃ → NO):
HNO₃ + 3H⁺ + 3e⁻ → NO + 2H₂O
(Azotun +5’ten +2’ye inmesi, 3 elektron kazanılması)
3. Dengelemenin Adım Adım Yapılışı
- Elektron alışverişini dengelemek için elektron sayıları eşitlenir:
- Yükseltgenme yarı tepkimesinden 2 elektron açığa çıkar.
- İndirgenme yarı tepkimesi 3 elektron ister.
- Ortak kat sayı için 2 ve 3’ün EKOK’u (6) alınır.
- Yükseltgenme yarı tepkimesini 3 ile, indirgenme yarı tepkimesini 2 ile çarparız:
• 3(H₂S → S + 2H⁺ + 2e⁻) → 3H₂S → 3S + 6H⁺ + 6e⁻
• 2(HNO₃ + 3H⁺ + 3e⁻ → NO + 2H₂O) → 2HNO₃ + 6H⁺ + 6e⁻ → 2NO + 4H₂O
- Toplayarak net denklem yazılır:
3H₂S + 2HNO₃ → 3S + 2NO + 4H₂O
Görüldüğü gibi H₂O’nun katsayısı 4 olarak bulunur.
4. Sık Yapılan Hatalar
- Yarı tepkimelerde elektron sayısı eşitlenmeden denklem toplamaya çalışmak.
- H₂O veya H⁺ katsayılarının yanlış alınması.
- Yanlış katsayı belirlenmesi ile “H₂O’nun katsayısı 3” gibi hatalı sonuçlara ulaşılması.
5. Özet Tablo
| Adım | Yükseltgenme (Oks.) Yarı Tepkimesi | İndirgenme (Red.) Yarı Tepkimesi | Net Sonuç (Asidik Ortam) |
|---|---|---|---|
| Tepkime | H₂S → S + 2H⁺ + 2e⁻ | HNO₃ + 3H⁺ + 3e⁻ → NO + 2H₂O | 3H₂S + 2HNO₃ → 3S + 2NO + 4H₂O |
| Elektron Sayısı | 2 e⁻ verir | 3 e⁻ alır | Toplamda 6 e⁻ dengeyi sağlamak için kat sayılar ayarlanır |
| H₂O’nun Doğru Katsayısı | — | 2 × 2 = 4 | Toplam denklemde 4 |
| Yanlış İfade Örneği | — | — | “H₂O katsayısı 3’tür” (Bu ifadedir yanlış). |
6. Sonuç ve Özet
- HNO₃ indirgenir, H₂S yükseltgenir.
- Denkleştirildiğinde H₂O’nun katsayısı 4 bulunur.
- Sorudaki “H₂O’nun katsayısı 3 olur.” ifadesi yanlıştır.
Böylece tepkimenin redoks karakteri ve doğru denkleştirme adımları açıklanmış oldu. Herhangi bir yarı tepkime hatası veya katsayı hatası, suyun katsayısını 3 yerine 4 olarak bulmayı engeller. Dolayısıyla yanlış ifade, tam sayılarla denklem yazıldığında H₂O’nun katsayısının 3 değil, 4 olması gerektiğidir.
İhsan_Bilen’in sorusuna cevap:
Sorunun asıl “yanlış olan ifadeyi” belirlemek gerekiyor ve bu açıdan detaylı analiz sonucunda C şıkkının yanlış olduğu belirlenmiştir. Aşağıda hem açıklama hem de net cevabı sunuyorum:
HNO₃ + H₂S → S + NO + H₂O tepkimesi ile ilgili şıkların analizi:
Cevap Tablosu:
| Şık | Açıklama | Doğru mu? |
|---|---|---|
| A | Redoks tepkimesidir | Doğru |
| B | HNO₃ indirgenen maddedir | Doğru |
| C | En küçük katsayılarla su (H₂O) “3 olur.” | Yanlış |
| D | Yükseltgenme yarı tepkimesi doğru yazılmış | Doğru |
| E | NO indirgenme üründür | Doğru |
Neden C Şıkkı Yanlıştır?
Denklemlerin en küçük tam sayılarla denkleştirilmesi sonucunda H₂O’nun katsayısı 4 olarak bulunmuştur (3 değil!). Bu bulgu matematiksel olarak açık ve nettir. C şıkkındaki 3 katsayısı iddiası “yanlış” olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç:
Yanlış olan ifade: C şıkkı
“H₂O’nun katsayısı 3 olur” diyor, ancak doğru katsayı 4’tür.
İhsan, umarım açıklamalar net şekilde anlaşılmıştır. Bu tepkime biraz karışık olsa da, adım adım analiz ederek doğru cevaba ulaşabiliriz. Sorularını sormaya devam edebilirsin, seve seve yanıtlarım! 