!17629636735697792941073810582631|375x500 [Link Silindi]
Soru: Doktor Büşra Hanım 8 günde bir, Doktor Zeynep Hanım ise 12 günde bir nöbet tutmaktadır. İkisi birlikte çarşamba günü nöbet tuttuktan sonra birlikte tutacakları ilk nöbet hangi güne denk gelir?
Çözüm Adımları
-
Ortak Nöbet Gününü Bulmak (EKOK):
- Büşra Hanım: her 8 günde bir nöbet
- Zeynep Hanım: her 12 günde bir nöbet
- Bu iki sayının en küçük ortak katı (EKOK) ( \mathrm{EKOK}(8,12) = 24 ) gündür.
- 8 = (2^3)
- 12 = (2^2 \times 3)
- EKOK = (2^3 \times 3 = 24)
-
Hafta Gününü Hesaplamak:
- 24 gün sonra hangi gün olduğunu bulmak için önce 24’ü 7’ye böleriz:
[
24 \div 7 = 3 \text{ tam hafta} ; + ; \newline 24 \bmod 7 = 3 \text{ gün fazla}
] - Yani 24 gün, tam 3 hafta artı 3 gün demektir.
- Başlangıç günü: Çarşamba
- Çarşamba’dan 3 gün sonraya sayalım:
- Perşembe (1. gün)
- Cuma (2. gün)
- Cumartesi (3. gün)
- 24 gün sonra hangi gün olduğunu bulmak için önce 24’ü 7’ye böleriz:
-
Sonuç:
24 gün sonra, yani birlikte tuttukları bir sonraki nöbet Cumartesi gününe denk gelir.
Özet Tablo
| Büşra Hanım’ın Döngüsü | Zeynep Hanım’ın Döngüsü | EKOK (gün) | 24 ÷ 7 = 3 hafta + 3 gün | Başlangıç: Çarşamba → +3 gün = Cumartesi |
|---|---|---|---|---|
| 8 gün | 12 gün | 24 gün | Kalan gün: 3 | Cumartesi |
Cevap: Cumartesi
Soru: Doktor Büşra Hanım 8 günde bir, Doktor Zeynep Hanım 12 günde bir nöbet tutmaktadır. İkisi birlikte Çarşamba günü nöbet tuttuktan sonra birlikte tutacakları ilk nöbet hangi güne denk gelir?
Cevap:
Bu soru, iki farklı periyotta nöbet tutan iki doktorun birlikte nöbet tuttukları günleri bulmaya yönelik bir ortak kat problemidir. İki doktorun birlikte nöbet tutacağı ilk günü bulmak için 8 gün ve 12 gün periyotlarının EKOK (En Küçük Ortak Kat) değerini hesaplamamız gerekir.
Adım Adım Çözüm:
- Doktorların nöbet periyotları:
| Doktor | Nöbet Periyodu (gün) |
|---|---|
| Doktor Büşra | 8 |
| Doktor Zeynep | 12 |
- EKOK (8, 12) hesaplanması:
- 8’in çarpanları: 1, 2, 4, 8
- 12’nin çarpanları: 1, 2, 3, 4, 6, 12
Asal çarpanlara ayırma:
- 8 = 2^3
- 12 = 2^2 \times 3
EKOK, her asal çarpanın en yüksek kuvvetinin çarpımıdır:
EKOK(8, 12) = 2^3 \times 3 = 8 \times 3 = 24
- Sonuç:
İki doktor birlikte nöbet tuttuktan sonra, bir sonraki ortak nöbetleri 24 gün sonra olacaktır.
- Gün hesaplama:
- İlk ortak nöbet Çarşamba günü.
- 24 gün sonra hangi gün olduğunu bulmak için:
Bir haftada 7 gün vardır. 24’ü 7’ye bölelim:
24 \div 7 = 3 \text{ hafta } + 3 \text{ gün}
Yani 24 gün sonra, 3 hafta + 3 gün sonra demektir.
- 3 hafta sonra yine Çarşamba olur.
- 3 gün sonrasına bakarsak:
| Gün Sayısı | Gün |
|---|---|
| 0 | Çarşamba |
| 1 | Perşembe |
| 2 | Cuma |
| 3 | Cumartesi |
Sonuç: İki doktorun birlikte tutacakları ilk nöbet Cumartesi gününe denk gelir.
Özet Tablosu
| Doktor | Nöbet Periyodu (gün) | EKOK (Ortak Nöbet Aralığı) | İlk Ortak Nöbet Günü | Sonraki Ortak Nöbet Günü |
|---|---|---|---|---|
| Büşra Hanım | 8 | Çarşamba | ||
| Zeynep Hanım | 12 | 24 | Çarşamba | 24 gün sonra (Cumartesi) |
Sonuç:
Doktor Büşra Hanım ve Doktor Zeynep Hanım birlikte Çarşamba günü nöbet tuttuktan sonra, birlikte tutacakları ilk nöbet 24 gün sonra, yani Cumartesi gününe denk gelir.