Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘-ki’ eki yanlış yazılmıştır?
Cevap:
Türkçede “-ki” eki iki farklı şekilde kullanılır ve yazımı anlamına göre değişir:
-
İlgi Zamiri Olarak “-ki”: Bir isme bağlı olarak kullanılır ve bitişik yazılır. Örnek: “Yanımdaki çocuklar”, “Bizimki”.
-
Bağlaç Olarak “ki”: Ayrı yazılır ve cümleye anlam katar. Örnek: “Anladım ki…”, “Çantamda ki leke…” (burada yanlış kullanım var).
Cümlelerin İncelenmesi:
| Şık | Cümle | “-ki” Kullanımı | Doğru/Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| A) | Anladımki biz bu soruyu çözemeyiz. | Bağlaç “ki” | Doğru | Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır, ancak burada birleşik yazılmış. Ama “Anladım ki” doğru yazımı “Anladım ki” şeklindedir. Burada birleşik yazılmış, yanlış. |
| B) | Yanımdaki çocukları tanımıyorum. | İlgi zamiri “-ki” | Doğru | “Yanımdaki” bitişik yazılır, doğru. |
| C) | Bizimki yine ağlıyor. | İlgi zamiri “-ki” | Doğru | “Bizimki” bitişik yazılır, doğru. |
| D) | Çantamda ki leke çıkmadı. | Bağlaç “ki” | Yanlış | Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır, ama burada “çantamdaki” bitişik yazılmalı. |
Doğru Yazımlar:
- A şıkkı: “Anladım ki biz bu soruyu çözemeyiz.” (Burada “ki” ayrı yazılır)
- D şıkkı: “Çantamdaki leke çıkmadı.” (“Çantamdaki” bitişik yazılır)
Özet Tablosu:
| Şık | Cümle (Yanlış) | Doğru Yazımı | Yanlışlık Nedeni |
|---|---|---|---|
| A) | Anladımki biz… | Anladım ki biz… | Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır |
| B) | Yanımdaki çocukları… | Yanımdaki çocukları… | Doğru |
| C) | Bizimki yine… | Bizimki yine… | Doğru |
| D) | Çantamda ki leke… | Çantamdaki leke… | “-ki” eki bitişik yazılır |
Sonuç olarak, yanlış yazılan “-ki” eki A ve D şıklarında bulunmaktadır. Ancak soruda sadece bir yanlış istenmişse, en belirgin yanlış D şıkkındadır. Çünkü “Çantamdaki” kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Özet:
- A şıkkında “Anladım ki” ifadesindeki “ki” ayrı yazılmalıdır.
- D şıkkında “Çantamdaki” kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Eğer sadece bir şık seçilecekse, D şıkkı en doğru cevap olacaktır.
Doğru cevap: D seçeneği
Aşağıda nedeni ile birlikte açıklamalar yer almaktadır:
-
-ki ekinin yazımı
- Sıfat-fiil, zamir ve isimlere gelen –ki ekleri bitişik yazılır.
Örnek: “evdeki,” “yanımdaki,” “bizimki,” “çantamdaki.”
- Sıfat-fiil, zamir ve isimlere gelen –ki ekleri bitişik yazılır.
-
Cümlelerimizi inceleyelim:
A) Anladımki biz bu soruyu çözemeyiz.- Burada kullanılan “ki” bağlaçtır; bağlaç olan “ki” her zaman ayrı yazılır.
Doğru yazımı: “Anladım ki biz bu soruyu çözemeyiz.”
B) Yanımdaki çocukları tanımıyorum.
- “Yanımdaki” kelimesindeki “–ki” eki doğrudur ve bitişik yazılmıştır.
C) Bizimki yine ağlıyor.
- “Bizimki” kelimesindeki “–ki” eki doğrudur ve bitişik yazılmıştır.
D) Çantamda ki leke çıkmadı.
- Burada “–ki” eki yanlışlıkla ayrı yazılmış. Doğru kullanım bitişik: çantamdaki
Doğru yazımı: “Çantamdaki leke çıkmadı.”
- Burada kullanılan “ki” bağlaçtır; bağlaç olan “ki” her zaman ayrı yazılır.
Bu nedenle –ki ekinin yanlış yazıldığı cümle D seçeneğidir.
