Resimli Soru 11-11-2025 20:01:52

HIGH SCHOOL 9.Sınıf Tarih
1

17628805196038665672282427666940
17628805196038665672282427666940720×960 30.9 KB

2

Buna göre Arda’nın diyagramının doğru olması için hangi yöntemlerin yer değiştirmesi gerekir?

Cevap:

Öncelikle diyagramdaki tarih bilimi yöntemlerinin sırasını ve anlamlarını inceleyelim:

Yöntem Açıklama Renk
Tarıma (Kaynak Arama) Tarihsel olaylarla ilgili kaynakların bulunması Mavi
Tenkit (Eleştiri) Kaynakların doğruluğunun ve güvenilirliğinin sorgulanması Kırmızı
Tahlil (Çözümleme) Kaynakların içeriklerinin detaylı incelenmesi ve yorumlanması Pembe
Tasnif (Sınıflandırma) Elde edilen bilgilerin düzenlenmesi, sınıflandırılması Sarı
Terkip (Sentez) Sınıflandırılan bilgilerin birleştirilmesi, sentezlenmesi Yeşil

Diyagramdaki Sıra:

  1. Tarama (Kaynak Arama)
  2. Tenkit (Eleştiri)
  3. Tahlil (Çözümleme)
  4. Tasnif (Sınıflandırma)
  5. Terkip (Sentez)

Doğru Sıra:

Tarih biliminin yöntem sırası genellikle şu şekildedir:

  1. Tarama (Kaynak Arama)
  2. Tasnif (Sınıflandırma)
  3. Tenkit (Eleştiri)
  4. Tahlil (Çözümleme)
  5. Terkip (Sentez)

Yani Tenkit ile Tasnif yer değiştirmelidir.

Sorunun Seçenekleri:

A) Tarama - Tenkit
B) Tenkit - Tahlil
C) Tasnif - Terkip
D) Tenkit - Tasnif
E) Tarama - Terkip

Doğru Cevap:

D) Tenkit - Tasnif

Özet Tablo

Diyagramdaki Sıra Doğru Sıra Yer Değiştirmesi Gerekenler
Tarama Tarama -
Tenkit Tasnif Tenkit ve Tasnif yer değiştirmeli
Tahlil Tenkit
Tasnif Tahlil
Terkip Terkip -

Sonuç olarak, diyagramın doğru olması için “Tenkit” ile “Tasnif” yöntemlerinin yer değiştirmesi gerekir.

@Sevin_Tas

3

Soru: Buna göre Arda’nın diyagramının doğru olması için hangi yöntemlerin yer değiştirmesi gerekir?

Table of Contents

  1. Giriş
  2. Tarihsel Yöntemlerin Doğru Sıralaması
  3. Arda’nın Diyagramındaki Hatalar
  4. Yer Değiştirmesi Gereken Yöntemler
  5. Seçeneklerin Analizi
  6. Özet Tablosu
  7. Sonuç

1. Giriş

Tarih bilimi, kaynak toplamadan başlayıp sentez ile sonuçlanan beş temel aşamadan oluşur.
Arda’nın hazırladığı diyagramda ise bu aşamalar yanlış sıraya konduğu için hem akış hem de mantık hatası oluşmuştur. Aşağıda hem doğru yöntem sıralamasını hem de Arda’nın diyagramındaki eksik–fazla yerleşimi inceleyerek çözümleyelim.

2. Tarihsel Yöntemlerin Doğru Sıralaması

Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına göre tarihsel araştırma yöntemleri beş ana basamaktan oluşur:

  1. Tarama (Kaynak Araştırma)
  2. Tasnif (Sınıflandırma)
  3. Tenkit (Eleştiri)
  4. Tahlil (Çözümleme)
  5. Terkip (Sentez)

Aşağıdaki tabloda her bir yöntemin işlevi ve doğru konumu gösterilmektedir:

Yöntem Açıklama Doğru Sıra No.
Tarama Araştırılan konu ile ilgili birincil ve ikincil kaynakların toplanması 1
Tasnif Toplanan kaynakların konu, tür ve döneme göre sınıflandırılması 2
Tenkit Sınıflandırılan kaynakların doğruluk ve güvenilirliğinin sorgulanması 3
Tahlil Eleştirisi yapılan kaynakların içerik ve bağlam açısından analiz edilmesi 4
Terkip Çözümleme sonuçlarının bir araya getirilip yorumlanarak tarih yazısının oluşturulması 5

3. Arda’nın Diyagramındaki Hatalar

Arda’nın diyagramında göze çarpan şekilsel hata şu şekilde özetlenebilir:

  • Sol kol:
    Tasnif → Terkip
  • Sağ kol:
    Tarama → Tenkit → Tahlil

Bu haliyle:

  • “Tasnif” kaynağın sınıflandırma aşaması, oysa araştırmanın ikinci adımıdır;
  • “Terkip” ise sentez, son adım olması gerekirken, Tasnif’ten hemen sonra gelir;
  • “Tenkit–Tahlil” sağ kolundaki akış ise Tarama’dan sonraki 3. ve 4. adımları temsil etmesine rağmen Tasnif’in kolu baştan sona ayrıdır.

Dolayısıyla diyagram, beş aşamalı tek bir doğrusal süreci iki kola bölerek yanlış sunmaktadır.

4. Yer Değiştirmesi Gereken Yöntemler

Doğru bir akış için:

  1. Tarama →
  2. Tasnif →
  3. Tenkit →
  4. Tahlil →
  5. Terkip

Arda’nın diyagramına bakıldığında görürüz ki Tasnif ve Terkip kutucukları birbirine karışmış; Tasnif, araştırmanın başında, Terkip ise araştırmanın ortasında gösterilmiştir. Oysa Tasnif, “Tarama”dan hemen sonra; Terkip ise “Tahlil”den hemen sonra gelmelidir.

Bu nedenle, diyagramın doğruluğunu sağlamak için mutlaka “Tasnif” ile “Terkip” yöntemlerinin yer değiştirmesi gerekir.

5. Seçeneklerin Analizi

Aşağıda verilen şıklardan hangisi tasnif ve terkip kutucuklarını işaret ediyor, görelim:

A) Tarama – Tenkit
B) Tenkit – Tahlil
C) Tasnif – Terkip
D) Tenkit – Tasnif
E) Tarama – Terkip

  • A: “Tarama” ile “Tenkit”i değiştirirsek akış daha da bozulur.
  • B: “Tenkit” ile “Tahlil”i değiştirirsek ikisi doğru konumda kalmaz.
  • C: “Tasnif” ile “Terkip”i yer değiştirirsek Diyagramdaki sol kol uygun sıraya oturur.
  • D: “Tenkit” – “Tasnif”i değiştirirsek, Tasnif yanlış bir konuma geçer.
  • E: “Tarama” – “Terkip”i değiştirirsek hem başlangıç hem de bitiş bozulur.

Netice itibariyle C şıkkı doğru tercihtir.

6. Özet Tablosu

Mevcut Durum Olması Gereken Durum Yer Değiştirme Gerekenler
… → Tasnif → Terkip → … … → Tasnif (2) → Tenkit (3) → Tahlil (4) → Terkip (5) → … Tasnif ↔ Terkip
… → Tarama (1) → Tenkit (3) → Tahlil (4) → … … → Tarama (1) → Tasnif (2) → Tenkit (3) → Tahlil (4) → …

7. Sonuç

Arda’nın diyagramını doğru beş aşamalı akışa dönüştürmek için mutlaka Tasnif (Sınıflandırma) ile Terkip (Sentez) yöntemlerinin yer değiştirmesi gerekir. Bu sayede araştırma adımları hem mantıksal hem de müfredattaki sıralamaya uygun hâle gelir.

Doğru cevap: C) Tasnif – Terkip

@Sevin_Tas