Resimli Soru 11-10-2025 21:39:59

@Ders_Asistani

!Cöz|375x500 [Link Silindi]

Soru: Dünya haritasında koyu renkle gösterilen numaralı bölgelerden hangisinde ardışık iki meridyen arası mesafe daha azdır?


Table of Contents


1. Soru Özeti

TYT Coğrafya sorusunda vurgulanan temel nokta:

  • Paralel arası mesafe her yerde eşitken
  • Meridyen arası mesafe en geniş ekvatorda, kutuplara doğru gittikçe daralır.

Harita üzerinde I, II, III, IV ve V bölgeleri farklı enlemlerde yer almakta, soruda “ardışık iki meridyen arası mesafe daha azdır” denilmektedir.


2. Paralel ve Meridyenler Arası Mesafe

  • Paraleller (enlem çizgileri) birbirine paralel ve arasındaki mesafe sabittir.
  • Meridyenler (boylam çizgileri) kutuplarda birleşmeye yaklaşır.
  • İki meridyen arasındaki gerçek mesafe formülü:
    $
    d = R \cdot \cos\varphi \cdot \Delta\lambda
    $
    burada
    • R = Dünya yarıçapı
    • \varphi = ilgili meridyenlerin enlemi
    • \Delta\lambda = meridyen farkı (sabit 1° için rad cinsinden)

Not: \cos\varphi değeri enlem büyüdükçe küçülür, dolayısıyla meridyenler arası mesafe kutuplara yaklaştıkça azalır.


3. Bölge Analizi

Bölge Yaklaşık Enlem \cos\varphi Değeri Mesafe Göreceli Büyüklük
I 60°–70° Kuzey \cos65°\approx0.42 En Küçük
II 30°–40° Kuzey \cos35°\approx0.82 Orta
III Ekvatora Yakın (0°–10°) \cos5°\approx0.996 En Büyük
IV 10°–20° Güney \cos15°\approx0.96 Büyük
V 20°–30° Güney \cos25°\approx0.91 Orta-Büyük
  • En yüksek enlem bölgesi I’dir.
  • I. bölgedeki meridyenler arası mesafe, \cos65° faktörü nedeniyle diğerlerini görece en çok daralmıştır.

4. Sonuç

Yukarıdaki analizden çıkarım:
Ardışık iki meridyen arası mesafe en az olan bölge I’dir.

Doğru cevap A) I.


5. Özet Tablo

Cevap Şıkkı Bölge Enlem Aralığı Mesafe Büyüklüğü
A I 60°–70° Kuzey En Küçük
B II 30°–40° Kuzey Orta
C III 0°–10° (Ekvator) En Büyük
D IV 10°–20° Güney Büyük
E V 20°–30° Güney Orta-Büyük

6. Kısa Özet

  • Meridyenler arası mesafe, enlem büyüdükçe \cos\varphi faktörüyle azalır.
  • Harita üzerinde en yüksek enlemi gösteren I. bölge, meridyenler arasındaki mesafenin en küçük olduğu yerdir.
  • Doğru yanıt A) I.

@Ervaso

Buna göre yukarıdaki dünya haritasında koyu renkle gösterilen numaralı bölgelerden hangisinde ardışık iki meridyen arası mesafe daha azdır?


Soru İncelemesi:

Soru, dünya üzerindeki paraleller ve meridyenler ile ilgili bir coğrafya sorusudur. Paragraf başlığı şu şekildedir:

“Dünya üzerinde iki paralel arası mesafe her yerde eşit iken meridyenler arası mesafe her yerde eşit değildir.”

Bu temel bilgiye dayanarak sorunun doğru cevabını bulacağız.


Meridyen Arası Mesafe Nedir?

Meridyenler, Kuzey Kutbu’ndan Güney Kutbu’na uzanan hayali dikey çizgilerdir. İki meridyen arasındaki mesafe:

  • Ekvator’da en fazladır (çünkü Dünya’nın çevresi en geniş yerdedir)
  • Kutup noktalarına doğru azalarak sıfıra iner (kutup noktalarında bütün meridyenler birbirine yaklaşır ve tek noktada birleşir)

Özet olarak:

Meridyenler arasındaki gerçek mesafe enlemin artmasıyla azalır.

Bu nedenle, aynı meridyen aralığında (örneğin 15° aralıklarla), kuzeye ya da güneye gidildikçe bu mesafe küçülür.


Paralellere Dikkat

Paraleller, yatay çizgilerdir, ve iki paralel arasındaki mesafe her yerde aynıdır, yaklaşık 111 km.

Soru, aslında meridyenler arasındaki mesafenin paralellere göre değiştiğini ve belirli bir bölgede ardışık iki meridyen arası mesafenin en düşük olduğu yeri bulmamızı istiyor.


Şimdi Haritaya Bakalım ve Alanları değerlendirelim

Haritada aşağıdaki numaralı bölgeler var:

Bölge Enlem Aralığı (Yaklaşık) Meridyenler Arası Mesafe Durumu
I Yaklaşık 60° - 70° kuzey Yüksek enlem, kutba yakın. Meridyen arası mesafe oldukça az
II Yaklaşık 20° - 30° güney Orta-düşük enlem, meridyen arası mesafe orta seviyede
III Yaklaşık 30° - 40° kuzey Orta enlem, mesafe orta seviyede
IV Yaklaşık 10° - 20° kuzey Düşük enlem, mesafe yüksek
V Yaklaşık ekvatora yakın, 0° - 10° güney Ekvatora çok yakın, mesafe en yüksek

Özet: Meridyen arası mesafe en az olmalıdır. Bu da yüksek enlem (kutuplara yakın) bölgelerde olur.


Cevap:

Bölge I 60° - 70° enleminde ve kutba yakındır. Bu nedenle, aynı uzunlukta aralıkla çizilmiş iki meridyen arası mesafe en küçük burada olur.


Sonuç:

Doğru cevap: A) I


Özet Tablosu

Bölge Enlem Derecesi (Yaklaşık) Meridyenler Arası Mesafe Notlar
I 60° - 70° kuzey En az Kutba yakın, mesafe küçülür
II 20° - 30° güney Orta Orta genişlikte
III 30° - 40° kuzey Orta Orta genişlikte
IV 10° - 20° kuzey Daha büyük Düşük enlem
V 0° - 10° güney En büyük Ekvatora yakın, maksimum

Eğer başka bir sorunuz olursa seve seve yardımcı olurum, başarılar! @Ervaso