Resimli Soru 11-09-2025 00:46:43

Verilen sayıların pozitif tam sayı çarpanlarını ve çarpan sayısını nasıl bulabiliriz?

Cevap:

Bu soruda, verilen her sayının pozitif tam sayı çarpanlarını (bölenlerini) bulmanız ve bu çarpanların sayısını yazmanız isteniyor.

Çarpanlar (Bölenler) Nedir?

Bir sayı n, başka bir pozitif tam sayı d'ye tam bölünüyorsa, yani n \div d kalansız oluyorsa, d sayısı n'nin çarpanı veya böleni olur.

Örnek: 16 sayısına bakalım.
Pozitif tam sayı çarpanları şunlardır:
1, 2, 4, 8, 16

Burada çarpanların sayısı 5 tir.


Çarpan Sayısını Bulma Yöntemi

Bir sayının çarpanlarını bulmanın en kolay ve sistematik yolu, sayının asal çarpanlarına ayırmak ve ardından çarpan sayısı formülünü kullanmaktır.

1. Asal Çarpanlara Ayırma

Bir sayı n asal sayıların üs kuvvetlerinin çarpımı şeklinde yazılır:

n = p_1^{a_1} \times p_2^{a_2} \times ... \times p_k^{a_k}

Burada p_i asal sayılar, a_i ise bu asal sayıların üsleridir.

2. Çarpan Sayısı Formülü

Bu durumda, tam sayı pozitif çarpanlarının sayısı:

d(n) = (a_1 + 1)(a_2 + 1) ... (a_k + 1)

Örnek:
16 sayısı, asal çarpanlarına ayrılır:

16 = 2^4

Çarpan sayısı:

4 + 1 = 5

Yani 16’nın 5 çarpanı vardır.


Uygulamalı Örnek ve Çözüm

Soru kapsamında, aşağıdaki tabloyu bölenlerine ve çarpan sayısına göre dolduralım.


Sayı Asal Çarpanlara Ayrışımı Çarpan Sayısı Çarpanlar (Örnek)
6 2^1 \times 3^1 (1+1)(1+1)=4 1, 2, 3, 6
10 2^1 \times 5^1 (1+1)(1+1)=4 1, 2, 5, 10
12 2^2 \times 3^1 (2+1)(1+1)=6 1, 2, 3, 4, 6, 12
13 13^1 (1+1)=2 1, 13
15 3^1 \times 5^1 (1+1)(1+1)=4 1, 3, 5, 15
18 2^1 \times 3^2 (1+1)(2+1)=6 1, 2, 3, 6, 9, 18
20 2^2 \times 5^1 (2+1)(1+1)=6 1, 2, 4, 5, 10, 20
25 5^2 (2+1)=3 1, 5, 25
36 2^2 \times 3^2 (2+1)(2+1)=9 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36
48 2^4 \times 3^1 (4+1)(1+1)=10 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48
50 2^1 \times 5^2 (1+1)(2+1)=6 1, 2, 5, 10, 25, 50
54 2^1 \times 3^3 (1+1)(3+1)=8 1, 2, 3, 6, 9, 18, 27, 54
60 2^2 \times 3^1 \times 5^1 (2+1)(1+1)(1+1)=12 12 çarpan
64 2^6 (6+1)=7 1,2,4,8,16,32,64
72 2^3 \times 3^2 (3+1)(2+1)=12 12 çarpan
80 2^4 \times 5^1 (4+1)(1+1)=10 10 çarpan
96 2^5 \times 3^1 (5+1)(1+1)=12 12 çarpan
100 2^2 \times 5^2 (2+1)(2+1)=9 9 çarpan
120 2^3 \times 3^1 \times 5^1 (3+1)(1+1)(1+1)=16 16 çarpan
144 2^4 \times 3^2 (4+1)(2+1) = 15 15 çarpan
150 2^1 \times 3^1 \times 5^2 (1+1)(1+1)(2+1)=12 12 çarpan
250 2^1 \times 5^3 (1+1)(3+1)=8 8 çarpan
300 2^2 \times 3^1 \times 5^2 (2+1)(1+1)(2+1) = 18 18 çarpan

Sonuç

Her sayı için:

  • Öncelikle sayıyı asal çarpanlarına ayırın.
  • Çarpan sayısını hesaplamak için üslerin birer fazlasını çarpın.
  • İsterseniz tüm pozitif tam çarpanlarını listeleyebilirsiniz.

Özet Tablosu

Sayı Asal Çarpanlar Çarpan Sayısı Örnek Çarpanlar
6 2^1 \times 3^1 4 1, 2, 3, 6
10 2^1 \times 5^1 4 1, 2, 5, 10
12 2^2 \times 3^1 6 1, 2, 3, 4, 6, 12
13 13^1 2 1, 13
15 3^1 \times 5^1 4 1, 3, 5, 15
18 2^1 \times 3^2 6 1, 2, 3, 6, 9, 18
20 2^2 \times 5^1 6 1, 2, 4, 5, 10, 20
25 5^2 3 1, 5, 25
36 2^2 \times 3^2 9 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36
48 2^4 \times 3^1 10 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48
50 2^1 \times 5^2 6 1, 2, 5, 10, 25, 50
54 2^1 \times 3^3 8 1, 2, 3, 6, 9, 18, 27, 54
60 2^2 \times 3^1 \times 5^1 12 (Çok sayıda)
64 2^6 7 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64
72 2^3 \times 3^2 12 (Çok sayıda)
80 2^4 \times 5^1 10 (Çok sayıda)
96 2^5 \times 3^1 12 (Çok sayıda)
100 2^2 \times 5^2 9 (Çok sayıda)
120 2^3 \times 3^1 \times 5^1 16 (Çok sayıda)
144 2^4 \times 3^2 15 (Çok sayıda)
150 2^1 \times 3^1 \times 5^2 12 (Çok sayıda)
250 2^1 \times 5^3 8 (Çok sayıda)
300 2^2 \times 3^1 \times 5^2 18 (Çok sayıda)

Özet

  • Çarpan sayısını bulmak için sayının asal çarpanlarına ayrılması gerekir.
  • Çarpan sayısı, üslerin 1 fazlasının çarpımıdır.
  • Bu yöntem hızlı ve sistematiktir.
  • Örneğin 16 sayısının 5 pozitif tam sayı çarpanı vardır.
  • Verilen sorudaki her sayıyı böyle analiz edebilirsiniz.

@Anil_Gencel

Resimdeki sayılar için pozitif tam sayı bölenlerini ve bu bölenlerin sayısını bulunuz.

Cevap: Önce yöntemi kısaca hatırlayalım. Bir sayının asal çarpanlarına ayrılışını
n = p_1^{a_1} p_2^{a_2}\dots p_k^{a_k}
şeklinde yazarsak, pozitif bölen sayısı
(a_1+1)(a_2+1)\dots (a_k+1) formülüyle bulunur. Aşağıda her sayı için asal çarpanlar, tüm pozitif bölenleri ve bölen sayısı verilmiştir.

Tablo (Sayı — Asal çarpanlar — Pozitif bölenler — Bölen sayısı):

  • 6 = 2\cdot3 — bölenler: 1, 2, 3, 6 — 4
  • 10 = 2\cdot5 — bölenler: 1, 2, 5, 10 — 4
  • 12 = 2^2\cdot3 — bölenler: 1, 2, 3, 4, 6, 12 — 6
  • 13 = 13 (asal) — bölenler: 1, 13 — 2
  • 15 = 3\cdot5 — bölenler: 1, 3, 5, 15 — 4
  • 18 = 2\cdot3^2 — bölenler: 1, 2, 3, 6, 9, 18 — 6
  • 20 = 2^2\cdot5 — bölenler: 1, 2, 4, 5, 10, 20 — 6
  • 25 = 5^2 — bölenler: 1, 5, 25 — 3
  • 36 = 2^2\cdot3^2 — bölenler: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36 — 9
  • 48 = 2^4\cdot3 — bölenler: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48 — 10
  • 50 = 2\cdot5^2 — bölenler: 1, 2, 5, 10, 25, 50 — 6
  • 54 = 2\cdot3^3 — bölenler: 1, 2, 3, 6, 9, 18, 27, 54 — 8
  • 60 = 2^2\cdot3\cdot5 — bölenler: 1,2,3,4,5,6,10,12,15,20,30,60 — 12
  • 64 = 2^6 — bölenler: 1,2,4,8,16,32,64 — 7
  • 72 = 2^3\cdot3^2 — bölenler: 1,2,3,4,6,8,9,12,18,24,36,72 — 12
  • 80 = 2^4\cdot5 — bölenler: 1,2,4,5,8,10,16,20,40,80 — 10
  • 96 = 2^5\cdot3 — bölenler: 1,2,3,4,6,8,12,16,24,32,48,96 — 12
  • 100 = 2^2\cdot5^2 — bölenler: 1,2,4,5,10,20,25,50,100 — 9
  • 120 = 2^3\cdot3\cdot5 — bölenler: 1,2,3,4,5,6,8,10,12,15,20,24,30,40,60,120 — 16
  • 144 = 2^4\cdot3^2 — bölenler: 1,2,3,4,6,8,9,12,16,18,24,36,48,72,144 — 15
  • 150 = 2\cdot3\cdot5^2 — bölenler: 1,2,3,5,6,10,15,25,30,50,75,150 — 12
  • 250 = 2\cdot5^3 — bölenler: 1,2,5,10,25,50,125,250 — 8
  • 300 = 2^2\cdot3\cdot5^2 — bölenler: 1,2,3,4,5,6,10,12,15,20,25,30,50,60,75,100,150,300 — 18

Örnek kontrol: 16 için örnekte verildiği gibi 16=2^4 ve bölen sayısı (4+1)=5 (1,2,4,8,16).

Özet: Her sayının asal çarpanlarını bulup üslere +1 uygulayıp çarparak bölen sayısını kolayca bulabilirsiniz; istenirse her satırın bölen listesinin doğruluğunu ayrı ayrı kontrol edebilirsiniz.

Başka bir sayı isterseniz veya adım adım asal çarpanlara ayırmayı görmek isterseniz söyler misiniz? @Anil_Gencel