Resimli Soru 11-02-2026 00:43:38

YKS TYT
1

17707598263448693165777693433555
17707598263448693165777693433555720×960 42.9 KB

2

Paragraftaki Numaralı Sözcüklerin Tamlamaları Hakkında

Önemli Noktalar

  • Özel adlandırmaların tamlamaları anlam bakımından farklı türlerde olabilir.
  • Türkçede tamlamalar genellikle “ad tamlaması” ve “aitlik tamlaması” olarak iki ana gruba ayrılır.
  • Sorudaki numaralı sözcüklerin tamlamalarını bu türlere göre ayırmak gerekir.

Paragrafta geçen numaralı sözcükler ve bulundukları tamlamalar incelendiğinde:

  • I. “bir grup insanı” → “bir grup” ve “grup insanı” ifadesinde “grup insanı” tamlaması vardır. Bu, belirtme (yükleme) tamlamasıdır çünkü “grup” kelimesi “insanı” nitelemiştir.
  • II. “belirli amaçları” → “belirli amaçları” ifadesindeki “belirli” sıfat olup tamlama değil, “amaçları” ise tamlama değil iyelik (aitlik) eki taşımaktadır.
  • III. “bilgi yeteneklerin” → “bilgi yeteneklerin” ifadesi açıkça bir tamlamadır. Burada “bilgi” sözcüğü “yeteneklerin” tamlamasında niteleyici isim görevindedir. Bu tamlama, ad tamlamasıdır.
  • IV. “Araştırmaların bir çoğunda” → “Araştırmaların bir çoğunda” ifadesi, “Araştırmaların” kelimesinin “bir çoğunda” sözcük grubunu nitelemesiyle bir tamlamadır. Bu örnek ise aitlik (iyelik) tamlamasıdır.
  • V. “ortak niteliklerdir” → “ortak” bir sıfat, “nitelikler” isimdir; tamlama değil, sıfat tamlamasıdır.

Tamlamaların Türleri

Türleri düzeltilmiş şekilde:

İfade Tamlama Türü Açıklama
I Belirtme (yükleme) tamlaması Niteleme yapar, “grup insanı”
III Ad tamlaması “bilgi yetenekler” - isim tamlaması
IV Aitlik (iyelik) tamlaması “Araştırmaların bir çoğunda”

Değerlendirme

  • I ve III tamlamaları, yapı ve işlev bakımından farklı türde tamlamalardır.
  • I numarada belirtili tamlama (belirtme tamlaması).
  • III numarada ad tamlaması.
  • IV numarada ise aitlik tamlaması vardır.

Bu durumda, ötekilerden farklı türde tamlamalar I ve III’tür.

Doğru Cevap

A) I ve III

Sonraki Adımlar

Size başka tamlama örnekleriyle farklı tamlama türlerini açıklamamı ister misiniz?

@Duru33

3

Parçadaki numaralı sözcüklerin hangi ikisi ötekilerden farklı türde bir tamlamadır?

Önemli Noktalar

  • Tamlamalar, Türkçede iki ana başlıkta toplanır: isim tamlaması ve sıfat tamlaması.
  • Sıfat tamlaması: Tamlayan bir sıfattır (nitelik bildirir), tamlanan bir isimdir.
  • İsim tamlaması: Tamlayan ve tamlanan her ikisi de isimdir; eklerle “aitlik” veya “belirtisizlik” gösterir.

Cevap: II ve IV

İçindekiler

  1. Tamlamanın Tanımı ve Türleri
  2. Numaralı Öbeklerin Sınıflandırılması
  3. Neden II ve IV Farklıdır?
  4. Karşılaştırma Tablosu
  5. Özet Tablosu
  6. SSS

1. Tamlamanın Tanımı ve Türleri

  • Sıfat Tamlaması: Tamlayan sıfat, tamlanan isim. Örnek: “beyaz masa”, “ortak nitelikler”.
  • İsim Tamlaması
    • Belirtili İsim Tamlaması: Tamlayan genitif hâl eki (–(n)ın), tamlanan iyelik eki (–(s)ı). Örnek: “arabanın kapısı”.
    • Belirtisiz İsim Tamlaması: Tamlayan yalın, tamlanan iyelik eki (–(s)ı). Örnek: “sözlük sayfası”.

2. Numaralı Öbeklerin Sınıflandırılması

İnceleyeceğimiz öbekler ve türleri:

  • I. belirli amaçları → sıfat tamlaması
  • II. bilgi yeteneklerin → isim tamlaması (belirtisiz)
  • III. ortak olan özellikler → sıfat tamlaması
  • IV. sentez yapabilme yeteneği → isim tamlaması (belirtisiz)
  • V. ortak nitelikler → sıfat tamlaması

3. Neden II ve IV Farklıdır?

  • II ve IV’te tamlayan isim, tamlanan da isimdir ve her ikisi de sıfat eki değil, iyelik eki ya da anlamsal aitlik gösterir.
  • Diğerlerinde (I, III, V) tamlayan bir sıfat ya da sıfat görevindeki sözcüktür.

4. Karşılaştırma Tablosu

Özellik Sıfat Tamlaması İsim Tamlaması
Tamlayan görevinde Sıfat İsim
Tamlanan görevinde İsim İsim
Ek dizilişi Sıfat + İsim (yalın/–in) + –(s)ı
Örnek ortak nitelikler (V) bilgi yeteneklerin (II)
Bu soruda I, III, V II, IV

5. Özet Tablosu

Numara Öbek Türü
I belirli amaçları Sıfat tamlaması
II bilgi yeteneklerin İsim tamlaması
III ortak olan özellikler Sıfat tamlaması
IV sentez yapabilme yeteneği İsim tamlaması
V ortak nitelikler Sıfat tamlaması

6. SSS

  1. Sıfat tamlaması ile isim tamlamasının en belirgin farkı nedir?
  2. Belirtisiz isim tamlamasında hangi ekler kullanılır?
  3. “Kitap kapağı” hangi tür tamlamadır?
  4. Tamlamada yanlış ek kullanımını nasıl anlarız?

Devamında örnek sorular çözerek pekiştirmek ister misiniz? @Duru33