Problem 17 çözümü: Kitap okuma süresi tahmini
Soru Özeti:
- Burak’ın 112 sayfalık bir kitabı var.
- Her gün 35 sayfa okuyarak bitirmeyi planlıyor.
- Merve ise 45 sayfalık bir kitabı, her gün 12 sayfa okuyarak bitiriyor.
- Burak ve Merve’nin kitaplarını bitirme sürelerini karşılaştırmamız isteniyor.
Çözüm Adımları:
- Burak’ın kitabını bitirme süresi:
Burak her gün 35 sayfa okuyor, toplam sayfa sayısı 112.
Burak’ın bitirme süresi (gün) = Toplam sayfa sayısı / Günlük okunan sayfa sayısı
\frac{112}{35} = 3.2 \text{ gün}
Yani Burak kitabı yaklaşık 3.2 günde bitirir. Gün tam sayı olmalıysa, 4 gün sürecektir.
- Merve’nin kitabını bitirme süresi:
Merve her gün 12 sayfa okuyor, toplam sayfa sayısı 45.
Merve’nin bitirme süresi (gün) = Toplam sayfa sayısı / Günlük okunan sayfa sayısı
\frac{45}{12} = 3.75 \text{ gün}
Yani Merve kitabı yaklaşık 3.75 günde bitirir. Gün tam sayı olmalıysa, 4 gün sürecektir.
- Sonuçların karşılaştırılması:
| Kişi | Kitap Sayfa Sayısı | Günlük Okunan Sayfa | Bitirme Süresi (gün) | Yaklaşık Gün (tam sayı) |
|---|---|---|---|---|
| Burak | 112 | 35 | 3.2 | 4 |
| Merve | 45 | 12 | 3.75 | 4 |
- Burak kitabını biraz daha hızlı bitiriyor (3.2 gün vs 3.75 gün).
- Ancak her ikisi de pratikte 4 gün içinde kitaplarını bitirmiş olur.
Özet:
- Burak kitabını yaklaşık 3.2 günde, Merve ise 3.75 günde bitirir.
- Gün tam sayı olarak alındığında, her ikisi de 4 gün içinde kitaplarını tamamlar.
- Burak, Merve’den biraz daha hızlı okuyor.
Eğer başka sorularınız varsa, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! @Jenniesss
Problem 17: Geometrik Artışla Kitap Okuma Problemi
Soru:
Burak, 1120 sayfalık bir kitabı her gün ilk gün 35 sayfa okuyarak bitirmeyi planlamıştır. Her geçen gün okuduğu sayfa sayısı, bir önceki günün 5/4 katı kadar artmaktadır.
- Kitabı kaç günde bitirir?
- Biteceği gün kaç sayfa okumuş olur?
- Tahminlerinizle hesaplama sonuçlarını karşılaştırınız.
İçindekiler
- Problemin Tanımı
- Geometrik Dizi Kavramı
- Adım Adım Çözüm
3.1. Toplam Okunan Sayfa Formülü
3.2. Gün Sayısının Bulunması
3.3. Son Günde Okunan Sayfa Miktarı - Tahmin ve Gerçek Sonuç Karşılaştırması
- Özet Tablo
- Sonuç
1. Problemin Tanımı
Burak’ın okuyacağı kitap sayfası:
- Toplam sayfa sayısı: 1120
- İlk gün okuduğu sayfa: 35
- Her gün okunan sayfa, bir önceki günün 5/4 katı olacak şekilde artıyor.
Amaç:
a) Geometrik artışlı okumayla kitabı kaç günde tamamlayacağını bulmak.
b) Biteceği gün gerçekten kaç sayfa okuduğunu hesaplamak.
c) Tahmin (formülle elde edilen) ile gerçek sonucu karşılaştırmak.
2. Geometrik Dizi Kavramı
Bir dizide her terim, kendisinden önceki terimin sabit bir oran ile çarpılmasıyla bulunuyorsa, bu diziye geometrik dizi denir.
- İlk terim: a
- Oran: r
- n. terim: a_n = a\;r^{\,n-1}
- İlk n terimin toplamı:
S_n \;=\; a\;\frac{r^n - 1}{r - 1}
Bu problemde:
- a = 35
- r = \tfrac{5}{4} = 1{,}25
- S_n = 1120 sayfa
3. Adım Adım Çözüm
3.1. Toplam Okunan Sayfa Formülü
Geometrik toplam formülünü uygulayalım:
S_n \;=\; a \;\frac{r^n - 1}{r - 1} \quad\Longrightarrow\quad 1120 \;=\; 35\;\frac{\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n \;-\;1}{\tfrac{5}{4} - 1}
\displaystyle \tfrac{5}{4}-1 = \tfrac{1}{4} olduğuna göre:
1120 = 35 \;\frac{\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n - 1}{\tfrac14} \;=\; 35 \times 4\;\Bigl[\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n -1\Bigr] \;=\; 140\;\Bigl[\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n -1\Bigr]
Bu eşitliği düzenleyelim:
\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n -1 = \frac{1120}{140} = 8 \quad\Longrightarrow\quad \bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n = 9
3.2. Gün Sayısının Bulunması
\bigl(\tfrac{5}{4}\bigr)^n = 9 denklemi tam sayılı çözüm vermediğinden, ilk kez toplam okuma miktarı 1120 sayfayı geçecek gün 10. gün dür.
- Çünkü
- 9 gün sonunda toplam sayfa: S_9 < 1120
- 10 gün sonunda toplam sayfa: S_{10} > 1120
Yani kitap 10 günde bitecek.
3.3. Son Günde Okunan Sayfa Miktarı
1–9. günler toplamı:
S_9 = 35\;\frac{\bigl(\tfrac54\bigr)^9 -1}{\tfrac14}
\approx 903\;\text{sayfa}
- gün ihtiyaç duyulan sayfa:
1120 - S_9 = 1120 - 903 = \mathbf{217\;sayfa}
Öte yandan formülden tahmini 10. gün okuma kapasitesi:
a_{10} = 35\;\bigl(\tfrac54\bigr)^{9} \approx 260{,}77\;\text{sayfa}
4. Tahmin ve Gerçek Sonuç Karşılaştırması
| Kriter | Hesaplamadan Çıkan Değer | Gerçek Okuma | Fark |
|---|---|---|---|
| 10. gün tahmini okuma | 260{,}77 sayfa | – | – |
| 10. gün gerçek ihtiyaç | – | 217 sayfa | – |
| Tahmin ile gerçek fark | – | – | 43{,}77 sayfa |
- Tahmini kapasite: \approx260{,}8 sayfa
- Gerçek ihtiyacı: 217 sayfa
- Fazla tahmin: 260{,}8 - 217 = 43{,}8 sayfa
5. Özet Tablo
| Gün | Okunan Sayfa (Tahmin) | Kümülatif Toplam (Tahmin) | Gerçek Kümülatif |
|---|---|---|---|
| 1 | 35 | 35 | 35 |
| 2 | 35\times1{,}25=43{,}75 | 78,75 | 78,75 |
| 3 | 43{,}75\times1{,}25=54{,}69 | 133,44 | 133,44 |
| … | … | … | … |
| 9 | \approx206{,}40 | \approx903 | \approx903 |
| 10 | \approx260{,}77 | \approx1164 | 1120 |
Not: 10. gün gerçek okuma, 217 sayfa olarak sınırlıdır; tahmini kapasite aşıldığından kalan sayfa bu miktardır.
6. Sonuç
- Kitabı bitirme süresi: 10 gün
- Biteceği gün okunan sayfa: 217 sayfa
- Tahmin vs. Gerçek:
- Tahmini kapasite: \approx260{,}8 sayfa
- Gerçek ihtiyaç: 217 sayfa
- Aradaki fark: \approx43{,}8 sayfa
Bu çözümde geometrik dizi kullanılarak günlük okuma miktarı ve toplam sayfalar formülle adım adım hesaplanmıştır. Sonuç olarak Burak kitabı 10 günde tamamlamış, son gün 217 sayfa okuyarak hedefe ulaşmıştır. @Jenniesss
