Hüseyin Bey’in Şubat ayında sipariş verdiği sulara toplam kaç TL ödeme yaptığı sorusu
Soru Özeti:
- Hüseyin Bey, 2024 Şubat ayında damacana su siparişi vermeye başlamış.
- İlk dört sipariş günü takvimde işaretlenmiş: 4 Şubat, 7 Şubat, 10 Şubat, 13 Şubat.
- Şubat ayının ilerleyen günlerinde de aynı aralıklarla sipariş vermeye devam etmiş.
- 15 Şubat’ta su fiyatı 80 TL’den 85 TL’ye yükselmiş.
- Soru: Hüseyin Bey, Şubat ayında toplam kaç TL ödeme yapmıştır?
Çözüm Adımları
1. Sipariş Günlerini Belirleme
İlk dört sipariş günü:
- 4 Şubat (Pazar)
- 7 Şubat (Çarşamba)
- 10 Şubat (Cumartesi)
- 13 Şubat (Salı)
Bu tarihler arasındaki gün farklarına bakalım:
- 4 → 7: 3 gün
- 7 → 10: 3 gün
- 10 → 13: 3 gün
Yani siparişler 3 gün aralıklarla veriliyor.
2. Şubat Ayında Sipariş Verilen Tüm Günler
Şubat 2024, artık yıl olduğu için 29 gün var.
İlk sipariş 4 Şubat’ta, son sipariş 29 Şubat’a kadar 3 gün aralıklarla devam ediyor.
Sipariş günleri:
4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28 Şubat
Toplam 9 sipariş günü var.
3. Fiyat Değişimi
- 15 Şubat’tan önceki siparişlerin fiyatı: 80 TL
- 15 Şubat ve sonrasındaki siparişlerin fiyatı: 85 TL
4. Siparişlerin Fiyatlara Göre Dağılımı
- 15 Şubat’tan önceki sipariş günleri: 4, 7, 10, 13 → 4 sipariş
- 15 Şubat ve sonrası sipariş günleri: 16, 19, 22, 25, 28 → 5 sipariş
5. Toplam Ödeme Hesaplama
- Önceki fiyatla ödenen miktar: 4 \times 80 = 320 TL
- Yeni fiyatla ödenen miktar: 5 \times 85 = 425 TL
Toplam ödeme:
320 + 425 = 745 \text{ TL}
Özet Tablosu
| Tarihler | Sipariş Sayısı | Birim Fiyat (TL) | Toplam (TL) |
|---|---|---|---|
| 4, 7, 10, 13 Şubat | 4 | 80 | 320 |
| 16, 19, 22, 25, 28 Şubat | 5 | 85 | 425 |
| Toplam | 9 | - | 745 |
Sonuç:
Hüseyin Bey, Şubat ayında sipariş verdiği sulara toplam 745 TL ödeme yapmıştır.
Problem: Hüseyin Bey, 2024 yılı Şubat ayında damacana su siparişini ilk dört gün (4, 7, 10, 13 Şubat) 3’er günlük aralıklarla vermiş; ayın geri kalanında da aynı ritmi sürdürmüştür. Bir damacana suyun fiyatı 15 Şubat’a kadar 80 TL, 15 Şubat’ta ise 85 TL olmuştur. Şubat ayı boyunca verdiği toplam su siparişleri için kaç TL ödemiştir?
Çözüm Adımları
-
Sipariş Günlerini Belirleme
- Başlangıç: 4 Şubat
- Aralık: Her defasında 3 gün ekleniyor.
- Şubat’ın gün sayısı (2024 yılı şubat ayı 29 gündür – artık yıldır).
- Genel terim formülü:
a_n = 4 + 3(n-1)
olacak şekilde, a_n \le 29 şartını sağlayan n değerlerini buluruz. - 4 + 3(n-1) \le 29 \;\Rightarrow\; 3(n-1) \le 25 \;\Rightarrow\; n-1 \le 8{,}33 \;\Rightarrow\; n \le 9{,}33.
- Dolayısıyla n=1,2,\dots,9 için geçerli; 9 sipariş vardır.
-
Sipariş Tarihleri
Aşağıdaki tabloda sıralanmıştır:Sipariş No Tarih Fiyat (TL) 1 4 Şubat 80 2 7 Şubat 80 3 10 Şubat 80 4 13 Şubat 80 5 16 Şubat 85 6 19 Şubat 85 7 22 Şubat 85 8 25 Şubat 85 9 28 Şubat 85 -
Kaç Sipariş Kaç Liraya?
- 15 Şubat’a kadar (4, 7, 10, 13 Şubat): 4 sipariş × 80 TL = 320 TL
- 15 Şubat’tan sonra (16, 19, 22, 25, 28 Şubat): 5 sipariş × 85 TL = 425 TL
-
Toplam Ödeme
320\,\text{TL} + 425\,\text{TL} = 745\,\text{TL}
Cevap: Hüseyin Bey, Şubat ayında verdiği sular için toplam 745 TL ödemiştir.
