Resimli soruda sorulan: Bu çerçevede atılan adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?
Soru Özeti:
Soru metninde, Cumhuriyet’in ilk yıllarında ülkenin ekonomik açıdan geri durumda olduğu, ekonominin güçlenmesi için devletin desteğine ihtiyaç duyulduğu ve ekonomik kalkınma hamlesinin devlet tarafından başlatılması gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, devletin vatandaşların yapamayacağı yatırımları üstlenmesi ve ülkeyi hızlı bir şekilde kalkındırma amacı vurgulanmıştır.
Soru:
Bu çerçevede atılan adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?
A) Türkiye Taş Kömürü Kurumunun kurulması
B) Türk Tarih Kurumunun kurulması
C) Maarif Kongresi’nin toplanması
D) Ölçü birimlerinin değişmesi
E) Hıfzıssıhha Enstitüsünün açılması
Cevap Analizi:
- Metinde ekonomik kalkınma ve devletin ekonomik yatırımları desteklemesi vurgulanıyor.
- Türkiye Taş Kömürü Kurumu’nun kurulması, ekonomik kalkınma ve devlet destekli yatırımlar kapsamında önemli bir adımdır. Çünkü kömür gibi stratejik bir enerji kaynağının işletilmesi ekonomik büyümeye katkı sağlar.
- Türk Tarih Kurumu ve Maarif Kongresi daha çok kültürel ve eğitim alanına yönelik adımlardır, ekonomik kalkınma ile doğrudan ilişkili değildir.
- Ölçü birimlerinin değiştirilmesi bilimsel ve teknik bir düzenlemedir, ancak ekonomik kalkınma hamlesiyle doğrudan bağlantısı zayıftır.
- Hıfzıssıhha Enstitüsü sağlık alanında kurulmuş bir kurumdur, ekonomik kalkınma bağlamında öncelikli değildir.
Doğru Cevap:
A) Türkiye Taş Kömürü Kurumunun kurulması
Detaylı Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’nin ekonomik açıdan geri durumda olması, devletin ekonomiye müdahalesini zorunlu kılmıştır. Bu dönemde devletçilik (devlet eliyle ekonomik kalkınma) politikası benimsenmiş ve devlet, özellikle altyapı, enerji ve sanayi alanlarında yatırımlar yapmıştır. Türkiye Taş Kömürü Kurumu’nun kurulması, bu devletçilik politikasının somut bir örneğidir. Kömür, sanayinin ve enerji üretiminin temel kaynaklarından biridir ve bu kurumun kurulması, ekonomik kalkınmanın desteklenmesi için atılmış önemli bir adımdır.
Özet Tablosu
| Şık | Adımın Alanı | Ekonomik Kalkınma ile İlişkisi | Doğru/Yanlış |
|---|---|---|---|
| A | Enerji ve Sanayi | Devlet destekli ekonomik yatırım | Doğru |
| B | Kültür ve Tarih | Ekonomik kalkınma ile doğrudan ilişkili değil | Yanlış |
| C | Eğitim | Ekonomik kalkınma ile doğrudan ilişkili değil | Yanlış |
| D | Bilimsel Düzenleme | Teknik bir düzenleme, ekonomik kalkınma ile zayıf bağlantı | Yanlış |
| E | Sağlık | Ekonomik kalkınma önceliği değil | Yanlış |
Sonuç: Soruda anlatılan ekonomik kalkınma ve devletçilik anlayışı kapsamında en uygun adım Türkiye Taş Kömürü Kurumunun kurulmasıdır (A şıkkı).
## Soru
Bir ülkenin gelişebilmesi için her şeyden önce ekonomik alanda düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Cumhuriyet kurulduğunda ülkemiz ekonomik açıdan son derece geri durumdaydı. Ekonominin güçlenmesi için zamana ve doğru yatırımlara, en önemlisi devletin desteğine ihtiyacı vardı. Devletin halka önayak olması, yatırımları destekleyerek ekonomik kalkınma hamlesini başlatması gerekiyordu. Devletçilik, vatandaşların yapamayacağı ekonomik yatırımların devlet tarafından yapılmasını öngörüyordu. Amaç ülkeyi hızlı bir şekilde kalkındırmaktı.
Bu çerçevede atılan adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?
A) Türkiye Taş Kömürü Kurumunun kurulması
B) Türk Tarih Kurumunun kurulması
C) Maarif Kongresi’nin toplanması
D) Ölçü birimlerinin değişmesi
E) Hıfzıssıhha Enstitüsünün açılması
## Cevap
Doğru seçenek A şıkkı – Türkiye Taş Kömürü Kurumunun (TTK) kurulmasıdır.
Açıklama:
- Devletçilik ilkesi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında devletin ağır sanayi, maden ve toplu yatırım gerektiren sektörlerde doğrudan rol alması demektir.
- Türkiye Taş Kömürü Kurumu 1935 yılında kurularak Zonguldak ve çevresindeki kömür ocaklarının işletilmesini devlet güvencesine aldı. Bu adımla hem enerji kaynağının güvenceye alınması sağlandı hem de sanayinin hammadde ihtiyacına temel oluşturuldu.
- Diğer şıklar kültür, eğitim, sağlık veya ölçü birimleriyle ilgilidir, ancak “Devletçilik” anlayışı çerçevesinde doğrudan ekonomik kalkınma ve ağır sanayi yatırımı niteliği taşımazlar.
## Seçeneklerin Karşılaştırması
| Şık | Kurum / Uygulama | Alanı | Devletçilik Kapsamı? |
|---|---|---|---|
| A | Türkiye Taş Kömürü Kurumu (1935) | Kömür madenciliği | Evet – ağır sanayi yatırımı |
| B | Türk Tarih Kurumu (1931) | Kültür – tarih çalışmaları | Hayır |
| C | Maarif Kongresi (1921 ve 1924) | Eğitim politikaları | Hayır |
| D | Ölçü birimlerinin değişimi (metrik sisteme geçiş) | Ölçü standardizasyonu | Hayır – dolaylı düzenleme |
| E | Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün açılması (1930) | Halk sağlığı ve tıp bilimi | Hayır |
Özet:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için devletçilik ilkesi gereği kömür, demir-çelik gibi stratejik sektörlerde kurumlar kuruldu. Bu doğrultuda Türkiye Taş Kömürü Kurumunun kurulması açık bir devletçilik uygulamasıdır. @İremp